اخلاق پزشکی در اسلام

اخلاق پزشکی در اسلام

هوالشافی

اخلاق پزشکی در اسلام

اخلاق پزشکی در اسلام

مقدمه: چه مکتبی است که بتواند کار اخلاقی را توجیه کند؟ یعنی بتواند عقل سالم را قانع کند که چیزی را به فرد دیگری اختصاص دهد، در حالی که خودش به آن چیز نیازمند تر است؟

لابد باید یک منطق قوی در یک مکتب باشد که بتواند این گونه اعمال را بخصوص در زمینه طب و از جانب طبیب برای درمان بیماران توجیه بنماید

به نظر من مکتب اسلام این قابلیت و ظرفیت را دارد و شاهد آن، رفتار پزشکان بزرگی بوده که در طول تاریخ تمام همت خویش را در راستای حل مشکلات درمانی بیماران به کار گرفتند و حتی زندگی شخصی و خصوصی خود را در راه رسیدن به هدف مقدس بهداشت و درمان بیماران فدا کرده اند و در این میان لازم است نام پر افتخار شیخ الرئیس ابو علی سینا را ببرم

بیان مسئله: در اسلام، طب سرآمد تمام دانش های بشری است، زیرا فلسفه دیگر علوم، بهره وری انسان ها از مواهب و نعمت های زندگی است و اگر سلامتی در کار نباشد انسان چگونه می تواند از این مواهب بهره ببرد؟

امام علی (ع) می فرمایند: بِالعافیهِ تُوجَهُ لَذَّةُ الحَیاط، لذت زندگی با سلامت بدست می آید (غرر الحکم ج7  ص42)

امام باقر (ع) می فرمایند: بدان که نه هیچ دانشی چون جستن سلامت است و نه هیچ سلامتی چون سلامت دل است (کتاب احادیث پزشکی ج1 ق پیشگفتار)

رسول اکرم (ص) می فرمایند: دانش بر دو گونه است، دانش دین ها و دانش بدن ها (کتاب احادیث پزشکی ج1 ق پیشگفتار)

در دین اسلام طبابت واقعی به دست خود خداوند است

در قرآن کریم حضرت ابراهیم (ع) می فرمایند: وَ اِذا مَرَضتُ فَهُوَ یَشفین، و چون بیمار شوم او (خداوند) شفایم می دهد (سوره شعراء آیه 80)

و این مطلب با بحث طب غربی متفاوت است که طبیب را یک انسان دانش آموخته صرف می داند و نه اینکه خداوند تعالی را طبیب واقعی و اصلی بداند

بنابر مطالب گفته شده از دیدگاه اسلام، پزشک و دارو چه برای درمان روان و چه برای درمان جسم، فقط و فقط یک وسیله در نظام خلقت هستند و تنها خداوند است که درمان کننده بیماری ها و درد هاست

بحث: بزرگترین نعمت الهی از دیدگاه اسلام، سلامت بدن انسان و بالاتر از آن سلامت روان است

امام علی (ع) می فرمایند: یکی از بلاها فقر است و سخت تر از آن مرض جسم است و سخت تر از آن مرض قلب (روح و روان) است

و امام در تکمیل مطلب می فرمایند: همانا از نعمت ها وسعت روزی است و بالاتر از آن سلامت جسم انسان است و بالاتر از آن تقوای قلوب و پرهیزگاری است

پس خداوند طب را در زمره حقوق و روزی مردم قرار داده و احکام و دستورات لازم برای سلامت و سعادت انسان ها را از طریق وحی یا از زبان انبیاء و اوصیا و اولیای خود به مردم رسانده است و لذا علت بیماری ها عدم رعایت همین دستورات و قوانین الهی است

:امام رضا (ع) درباره حکمت مقررات الهی می فرمایند

ما درمی یابیم تمام حلال های خداوند تبارک و تعالی را پس در آنها صلاح بندگان و بقای آن ها قرار داده شده و به آن ها نیازی گریز ناپذیر دارند و می بینیم همه آنچه که حرام شده است بندگان خدا به آن ها نیازی ندارند و در می یابیم آن ها همگی موجب فنا و نابودی هستند (کتاب علل الشرایع ص 592)

نتیجه گیری: در اسلام طبابت کردن واجب کفافی است یعنی مادامیکه نیاز وجود دارد بر همه مسلمانان واجب است که طب را فرا گیرند و مردم را درمان نمایند

در اسلام طبیب می تواند حق العلاج دریافت کند ولی کار طبابت را برای رضایت خداوند انجام دهد، بنابراین هدف طبیب کسب درآمد و جمع ثروت نیست بلکه هدف انجام وظیفه الهی و خدمتگذاری به بندگان خداست و در این میان کسب درآمد حلال مطابق شرع و عرف بلامانع می باشد

طبیب در اسلام موظف به درمان بیماران مسلمان نیست بلکه موظف به درمان تمام انسان های بیمار با هر عقیده و با هر رنگ و نژادی است و طبیب مسلمان لازم است کار درمانی خود را بدون در نظر گرفتن تمام ملاحظات سیاسی، اجتماعی، نژادی و اقتصادی انجام دهد، حتی اگر بیمار جزء دشمنان هم باشد باید وقتی بیمار یا مجروح است مداوا شود و یا حتی اگر بیمار یک جنایت کار است طبیب مسلمان لازم است او را درمان نماید

طبیب در اسلام در مقابل انجام اقدامات درمانی خود چنانچه مهارت کافی نداشته باشد ضامن است

طبیب در اسلام حق ندارد بیش از حد مورد لزوم به عضوی از بیمار لمس یا نگاه کند ولی اگر لازم باشد معاینه کامل بلامانع است

طبیب در اسلام موظف است اسرار بیمار را حفظ نماید و حق فاش کردن اطلاعات پزشکی بیمار را ندارد

طبیب در اسلام حق ناامید کردن بیمار را ندارد و همواره لازم است به بیمار امید داده شود چون درمان کننده اصلی خداوند تبارک و تعالی است و چه بسا بیماری که الان لاعلاج است فردا درمان پذیر شود

 

دکتر حسن اکبری

،متخصص آسیب شناسی سلولی

،دانشیار پاتولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

محقق و مدرس طب اسلامی ایرانی

www.drakbary.com

اصول تغذیه در سیره پیامبر

اصول تغذیه در سیره پیامبر اعظم (ص)

هوالشافی

اصول تغذیه در سیره پیامبر اعظم (ص)

شخصی به‌ پیامبر اکرم‌ (ص)‌ عرض‌ کرد: ما غذا مى‌خوریم‌، اما سیر نمى‌شویم‌! حضرت‌ فرمود: شاید به‌ صورت‌ متفرق‌ غذا مى‌خورید؛ هنگام غذا با هم‌ جمع‌ شوید و نام‌ خداى‌ بر زبان‌ آورید تا موجب‌ برکت‌ براى‌ شما شود

چکیده‌

تغذیه‌ از نیازهاى‌ اجتناب‌ناپذیر هر موجود زنده‌اى‌ است‌ و انسان‌ نیز از این‌ قانون‌، مستثنا نیست‌. از این‌ رو آگاهى‌ از روش‌ و شیوه‌ بزرگان‌ دین‌ در این‌ زمینه‌، شایان‌ توجه‌ و تأمل‌ است‌. نوشتار حاضر درصدد پاسخ‌گویى‌به‌ چند پرسش‌ محورى‌ و مهم‌ درباره‌ تغذیه‌، بر اساس‌ سیره‌ پیامبر اعظم (ص)‌ است‌. پرسش‌هایى‌ چون: چرا تغذیه،‌ نوع‌ تغذیه، تنوع‌ و مقدار آن‌، زمان‌ تغذیه‌، همراهى‌ با دیگران‌ در تغذیه‌ و بالاخره‌ چگونگى‌ انجام‌ تغذیه‌

در سیرة‌ نبوى غذا خوردن‌ با هدف‌ کسب‌ توان‌ براى‌ طاعت‌ و عبادت‌ بوده‌ است‌. غذاهاى‌ آن‌ حضرت‌، ویژگى‌هایى‌ چون‌ حلال‌ بودن‌، تنوع‌، سادگى‌، مضرّ نبودن‌ و سودمندى‌ را داشته‌ است‌. آن‌ حضرت‌ از صرف‌ بیش‌ از یک‌ نوع‌ غذا در یک‌ وعده‌ ـ به‌ منظور زهد ـ پرهیز داشته‌، مقدار غذاى‌مصرفى‌اش‌ نیز در حد نیاز بدن‌ بوده‌ است‌. وقت‌ غذاى‌ حضرت‌، هنگام‌ گرسنگى‌ بوده‌ و اصرار بر صرف‌ غذا به‌همراه‌ دیگران‌ داشته‌ است‌. نیز آن‌ حضرت‌ در شروع‌ و پایان‌ صرف‌ غذا نام‌ خدا را بر زبان‌ جارى‌ و در این‌زمینه‌، آداب‌ خاص‌ دیگرى‌ را رعایت‌ مى‌فرمود

مقدمه‌

خوردن‌ و آشامیدن‌ از لوازم‌ اصلى‌ استمرار حیات‌ مادى‌ انسان‌ است‌ و بدون‌ آن‌، هیچ‌ انسانى‌ قادر به‌ انجام‌ تکالیف‌اساسى‌ خویش‌ و حرکت‌ در مسیر کمال‌یابى‌ نخواهد شد. جسم‌ انسان‌، هم‌چون‌ مرکبى‌ است‌ که‌ روح‌ را حمل‌ مى‌کند و اختلال‌ در کار این‌ مرکب‌، اختلال‌ در کار روح‌ پدید مى‌آورد. این‌ حقیقت‌، اقتضاى‌ آن‌ داشته‌ که‌ حتى‌ برترین‌ موجودات‌نظام‌ هستى‌، یعنى‌ انبیا و اولیاى‌ الهى‌ نیز وجود را بى‌نیاز از خوردن‌ و آشامیدن‌ ندانند و با بهره‌گیرى‌ از شیوه‌هاى‌ صحیح‌و در عین‌ حال‌ ضرورى‌، لوازم‌ استمرار حیات‌ و حرکت‌ جسم‌ خویش‌ را فراهم‌ کرده‌ و آن‌ را در خدمت‌ روح‌ بلندشان‌قرار دهند

باتوجه‌ به‌ آن‌چه‌ گفته‌ شد، در این‌ نوشتار به‌ بررسى‌ روایات‌ حاکى‌ از سیره‌ نبوى‌ در این‌ باره‌ مى‌پردازیم‌. مجموع‌اطلاعات‌ موجود در این‌ زمینه‌، در حقیقت‌ پاسخ‌ به‌ این‌ سؤال‌هاست‌ که‌ پیامبر اکرم (ص) چرا، چه‌ نوع‌، چند نوع‌، به‌ چه‌ میزان‌، چه‌ هنگام‌، تنها یا با دیگران‌، و چگونه‌ مى‌خورد و مى‌آشامید

چـرا؟

سخن‌ از چرایى‌ خوردن‌ و آشامیدن‌ در سیره‌ نبوى، منطقاً باید پیش‌ از دیگر مسائل‌ مربوط‌ به‌ سیره‌آن‌ حضرت‌ در خوردن‌ و آشامیدن‌، مورد توجه‌ قرار گیرد. این‌که‌ چرا انسان‌ به‌ خوردن‌ و آشامیدن‌ رو آورده‌، پرسشى‌است‌ که‌ پاسخ‌ آن‌ ابتدا بدیهى‌ مى‌نماید، زیرا به‌ محض‌ طرح‌ چنین‌ پرسشى‌، این‌ پاسخ‌ به‌ ذهن‌ مى‌رسد که‌ خوردن‌ وآشامیدن‌ لازمه‌ طبیعى‌ زندگى‌ بشر و زنده‌ ماندن‌ اوست‌. این‌ سخن‌ در عین‌ درستى‌، تمام‌ پاسخ‌ نیست‌، زیرا فلسفه‌خوردن‌ و آشامیدن‌ در نگاه‌ اولیاى‌ دین‌، صِرف‌ تأمین‌ نیازهاى‌ جسمانى‌ نیست‌، بلکه‌ مسئله‌اى‌ مهم‌تر و برتر مطرح‌است‌

طبق‌ این‌ دیدگاه‌، جسم‌، نقش‌ آلى‌ و ابزارى‌ براى‌ حقیقت‌ انسان‌، یعنى‌ روح‌ او دارد، از این‌ رو براى‌ این‌که‌ روح‌بتواند مسیر کمال‌یابى‌ خود را طى‌ کند باید نیازهاى‌ جسم‌ به‌ عنوان‌ مرکب‌ و ابزار روح‌، تأمین‌ شود. بر اساس‌ دیدگاه‌اول‌، انسان‌ و حیوان‌ مشترک‌ و هم‌سان‌ مى‌شوند، اما در این‌ نگاه‌، انسان‌ در تأمین‌ نیازهاى‌ جسم‌ در پى‌ تأمین‌ هدفى‌ بس‌والاست‌. در برخى‌ روایات‌ به‌ نقش‌ ابزارى‌ خوردن‌ در راستاى‌ عبادت‌ و انجام‌ فرائض‌ و تکالیف‌ اشاره‌ شده‌ است‌. درروایتى‌، از پیامبر اکرم‌…‌ چنین‌ نقل‌ شده‌ است‌ که‌ به‌ خداوند عرضه‌ داشت‌

در نان‌ به‌ ما برکت‌ عطا کن‌، و بین‌ ما و نان‌ جدایى‌ میفکن‌، چرا که‌ اگر نان‌ نباشد قادر به‌ اداى‌ نماز و گرفتن‌ روزه‌ و انجام‌ فرایض‌پروردگارمان‌ نخواهیم‌ بود

و در روایت‌ امام‌ صادق‌(علیه السلام)‌ نیز آمده‌ است‌: بنیان‌ جسم‌ بر نان‌ نهاده‌ شده‌ است‌

بنا بر روایتى‌ دیگر، هنگامى‌ که‌ مردى‌ از ابوذر درباره‌ برترین‌ اعمال‌ پس‌ از ایمان‌ پرسش‌ کرد وى‌ پاسخ‌ داد: «نماز و خوردن‌ نان‌!» و هنگامى‌ که‌ آن‌ مرد با شگفتى‌ به‌ ابوذر نگریست‌، وى‌ ادامه‌ داد: «اگر نان‌ نباشد خداوند عبادت‌ نمى‌شود». و مراد ابوذر این‌ بود که‌ انسان‌ براى‌ کسب‌ توانایى‌ انجام‌ عبادت‌ باید از نان‌ بهره‌ ببرد. با توجه‌ به‌ این‌ گونه‌ روایات‌، هدف‌ انسان‌ مؤمن‌ از خوردن‌ غذا، آماده‌سازى‌ جسم‌ براى‌ انجام‌ تکالیف‌ عبادى‌ وفرایض‌ دینى‌ است‌، و ـ چنان‌ که‌ گذشت‌ ـ این‌ نوع‌ نگاه‌ به‌ خوردن‌، به‌ مراتب‌ والاتر از نگاه‌ طبیعى‌ به‌ آن‌ است‌

چه‌ نوع‌؟

پرسش‌ دیگر درباره‌ سیره‌ نبوى‌…‌ در خوردن‌ و آشامیدن‌، مربوط‌ به‌ نوع‌ غذاى‌ آن‌ حضرت‌ است‌. بنابر روایات‌ سیره‌ مى‌توان‌ ویژگى‌هایى‌ را در

: مورد غذاى‌ پیامبر اکرم‌…‌ استنباط‌ کرد که‌ عبارت‌اند از

حلال‌ بودن‌

از مهم‌ترین‌ این‌ ویژگى‌ها حلال‌ بودن‌ غذاست‌. طبیعى‌ است‌ پیامبر اکرم‌…‌ با توجه‌ به‌ جایگاه‌هدایتى‌اش‌ در میان‌ انسان‌ها، بارزترین‌ مصداق‌ براى‌ رعایت‌ این‌ اصل‌ است‌. در برخى‌ روایات‌ آمده‌ است‌ که‌ آن‌حضرت‌ آن‌چه‌ را خداوند برایش‌ حلال‌ کرده‌ بود به‌ همراه‌ خانواده‌ و خدمتکار تناول‌ مى‌کرد

تنوع‌

ویژگى‌ دیگر در غذاهاى‌ پیامبر اکرم‌…‌ آن‌ بود که‌ اصرار بر نوع‌ خاص‌ و برجسته‌اى‌ از غذاها نداشت‌ وغذایى‌، هم‌چون‌ غذاى‌ متعارف‌ همه‌ مردم‌ را مصرف‌ مى‌کرد، و در این‌ میان‌، به‌ ساده‌ترین‌ نوع‌ آن‌ قناعت‌ مى‌کرد و بر آن‌شاکر بود. بنا به‌ نقل‌ طبرسى‌، آن‌ حضرت‌ گونه‌هاى‌ مختلف‌ از غذاها را مصرف‌ مى‌کرد. معناى‌ این‌ سخن‌مى‌تواند آن‌ باشد که‌ حضرت‌ اصرار بر نوع‌ خاصى‌ از غذاها نداشت‌ و در این‌ زمینه‌، تکلف‌ نمى‌ورزید و در صورت‌دست‌رسى‌ به‌ غذاهاى‌ نافع‌، براى‌ تأمین‌ نیاز جسم‌ از آن‌ها بهره‌ مى‌برد

سادگى‌

در بیشتر موارد، آن‌ حضرت‌ نان‌ جو، با آرد سبوس‌دار، و در حدّ عدم‌ سیرى‌ مصرف‌ مى‌کرد. در برخى‌ روایات‌، از نان‌جو به‌ عنوان‌ غذاى‌ انبیا یاد شده‌ است‌. به‌ عنوان‌ نمونه‌ در روایتى‌، به‌ نقل‌ از امام‌ رضا (علیه السلام)‌ چنین‌ مى‌خوانیم‌: هیچ‌ پیامبرى‌ نبوده‌ جز آن‌ که‌ مردم‌ را به‌ خوردن‌ [نان‌] جو فرا خوانده‌ و براى‌ آن‌، برکت‌ طلبیده‌ است‌. و [این‌ غذا] در هیچ‌شکمى‌ داخل‌ نشده‌ جز آن‌ که‌ بیمارى‌ را از میان‌ برداشته‌ است‌. و این‌، غذاى‌ پیامبران‌ است‌ و طعام‌ نیکان‌. و خداوند اِبا کرده‌ ازاین‌که‌ غذاى‌ انبیا را چیزى‌ غیر از جو قرار دهد

از دیگر روایات‌ مربوط‌ به‌ سادگى‌ غذاى‌ پیامبر…‌، روایت‌ قتاده‌ است‌. وى‌ گوید: ما گاه‌ نزد انس‌ بن‌مالک‌ مى‌رفتیم‌ و مى‌دیدیم‌ که‌ خدمتکار او مشغول‌ پختن‌ نان‌ بود. روزى‌ انس‌ در همین‌ حال‌، رو به‌ ما کرده‌، گفت‌: [از این‌نان‌ها] بخورید، اما نسبت‌ به‌ پیامبر، من‌ سراغ‌ ندارم‌ که‌ حضرت‌ نان‌ با آرد الک‌ کرده‌ و بدون‌ سبوس‌، و گوشت‌ گوسفندکباب‌ شده‌ مصرف‌ کرده‌ باشد

خورش‌ِ غذاى‌ پیامبر…‌ نیز معمولاً بسیار ساده‌ بود. بنا به‌ نقل‌ کلینى‌ از امام‌ صادق ‌(علیه السلام)‌، روزى‌پیامبر اکرم‌…‌ به‌ حجره‌ ام‌سلمه‌ وارد شد. ام‌سلمه‌ قطعه‌ نانى‌ نزد حضرت‌ آورد. پیامبر فرمودند: آیاخورش‌ نیز دارى‌؟ گفت‌: خیر یا رسول‌ الله، جز سرکه‌ ندارم‌. فرمود: سرکه‌ خوب‌ خورشى‌ است‌، و خانه‌اى‌ که‌ سرکه‌ درآن‌ هست‌ بى‌چیز نیست‌

مضرّ نبودن‌

ویژگى‌ مهم‌ دیگر در غذاهاى‌ مورد استفاده‌ پیامبر اکرم‌…‌، مضرّ نبودن‌ است‌. از نظر آن‌ حضرت‌، گذشته‌ از مفید و نافع‌ بودن‌، یک‌ غذا ـ که‌ در ادامه‌، به‌ آن‌ خواهیم‌ پرداخت‌ ـ مى‌بایست‌ فاقد آثار منفى‌ بر بدن‌ باشد. به‌عنوان‌ مثال‌، بنا به‌ نقل‌ کلینى‌ از امام‌ صادق‌(علیه السلام)، و آن‌ حضرت‌ از امیرالمؤمنین‌(علیه السلام)‌، هنگامى‌ که‌ براى‌ پیامبراکرم‌…‌ غذاى‌ داغى‌ آوردند، فرمود: آن‌ را بگذارید تا سرد شود، خداوند آتش‌ را غذاى‌ ما قرار نداده‌ و برکت‌ در غذاى‌ غیر داغ‌ است‌

بنا بر بعضى‌ روایات‌، آن‌ حضرت‌ از خوردن‌ برخى‌ غذاها یا گیاهان‌ که‌ بوى‌ آن‌ها در دهان‌ مى‌ماند نیز اجتناب‌ مى‌کرد. البته‌ این‌ پرهیز، ناشى‌ از آثار خانوادگى‌ یا اجتماعى‌ بقاى‌ بوى‌ این‌ غذاها در دهان‌ بود و نه‌ به‌ سبب‌ ضرر آن‌ براى‌ بدن‌. بنا به‌ نقل‌ طبرسى‌، پیامبر اکرم‌…‌ سیر، پیاز، تره‌ و عسلى‌ که‌ مغافیر در آن‌ بود تناول‌نمى‌کرد، زیرا بوى‌ آن‌ها در دهان‌ مى‌ماند

سودمندى‌

ویژگى‌ دیگر غذاهاى‌ مورد استفاده‌ پیامبر اکرم‌…‌، میزان‌ نافع‌ بودن‌ غذا براى‌ بدن‌ بود. بنا بر روایتى‌ که‌پیش‌ از این‌ گذشت‌، حضرت‌ سادگى‌ را در مجموع‌ زندگى‌ و از جمله‌ تغذیه‌، رعایت‌ مى‌کرد، اما این‌، منافات‌ با توجه‌ به‌سودمندى‌ غذاها ندارد و در مواردى‌ که‌ گشایش‌ اقتصادى‌ براى‌ مسلمانان‌ و خود حضرت‌ پدید مى‌آمد با تنوع‌بخشى‌به‌ غذاى‌ خود و خانواده‌، از غذاهاى‌ سودمند بهره‌ مى‌برد

در برخى‌ روایات‌، ضمن‌ اشاره‌ به‌ این‌ موارد، از زبان‌پیامبر…‌ و دیگر معصومان (علیهم السلام) فوایدى‌ براى‌ برخى‌ غذاها بیان‌ شده‌ است‌. مجموع‌ این‌روایات‌، حکایت‌ از آن‌ دارند که‌ پیامبر اکرم‌ …‌ به‌ علت‌ اتصال‌ به‌ منبع‌ علم‌ الهى‌ و آگاهى‌ از خواص‌غذاها، نافع‌ترین‌ آن‌ها را براى‌ بدن‌ ـ در صورت‌ دست‌رسى‌ به‌ آن‌ها ـ بر مى‌گزیده‌، ضمن‌ آن‌که‌ در میزان‌ مصرف‌ نیز اصول‌ سلامت‌ را رعایت‌ مى‌کرد

در روایتى‌ که‌ پیش‌ از این‌ از امام‌ رضا(علیه السلام)‌ نقل‌ کردیم‌، به‌ خاصیت‌ درمانى‌ نان‌ جو اشاره‌ شد. به‌ جز آن‌، در برخى‌ روایات‌، امام‌ صادق‌(علیه السلام)‌ شیر، سرکه‌، روغن‌ و سویق‌ (نوعى‌ حلیم‌ از گندم‌ یا جو، و شکر و خرما) را غذاى‌ پیامبران‌، و گوشت‌ و شیر را، شورباى‌ (آبگوشت‌) آنان‌ معرفى‌ کرده‌ است‌

هم‌چنین‌ گفته‌ شده‌ است‌ که‌ محبوب‌ترین‌ غذاها نزد پیامبر اکرم‌… گوشت‌ بود و مى‌فرمود: «گوشت‌ موجب‌ افزونى‌ قوه‌ شنوایى‌ و بینایى‌ مى‌شود». و در کلامى‌ دیگر فرمود: گوشت‌، سرآمد غذاها در دنیا و آخرت‌ است‌ و اگر از خدایم‌ مى‌خواستم‌ که‌ هر روز مرا با آن‌ اطعام‌ کند چنین‌مى‌کرد

آن‌ حضرت‌ گوشت‌ را گاه‌ به‌ صورت‌ پخته‌ [با آب‌] و گاه‌ به‌ صورت‌ کباب‌، همراه‌ نان‌ مصرف‌ مى‌کرد. بنا به‌ نقل‌ طبرسى‌، پیامبر اکرم‌ …‌ تگرگ‌ را جمع‌ کرده‌ و تناول‌ مى‌کرد و مى‌فرمود: این‌ موجب‌نابودى‌ عوامل‌ فساد دندان‌ها مى‌شود

نیز از امام‌ صادق‌(علیه السلام)‌ نقل‌ شده‌ است‌ که‌ پیامبر اکرم‌…‌ در صورت‌ دست‌رسى‌ به‌ شیرینى‌جات‌با آن‌ افطار مى‌کرد، و اگر بدان‌ دست‌رسى‌ نداشت‌ با آب‌ گرم‌ افطار مى‌کرد و مى‌فرمود: این‌ باعث‌ پاکسازى‌ کبد و معده‌، و موجب‌ خوشبو شدن‌ بوى‌ دهان‌، و سبب‌ تقویت‌ دندان‌ها و چشم‌، و عامل‌ تیزى‌ بینایى‌مى‌شود؛ و گناهان‌ را مى‌شوید و عروق‌ تحریک‌ شده‌ را ساکن‌، و تلخى‌ غالب‌ را از بین‌ مى‌برد و بلغم‌ را قطع‌ مى‌کند و حرارت‌ را ازمعده‌ فرو نشانده‌ و سردرد را زایل‌ مى‌کند

گفتنى‌ است‌، تأثیر افطار با آب‌ ولرم‌ در شسته‌ شدن‌ گناهان‌ مى‌تواند به‌ لحاظ‌ فضیلتى‌ باشد که‌ شخص‌ روزه‌دار در اثرگرسنگى‌ و سپس‌ افطار با نوشیدنى‌ ساده‌اى‌ چون‌ آب‌ به‌ دست‌ مى‌آورد. پیامبر اکرم‌…‌ عسل‌ را بسیار دوست‌ داشت‌ و خوردن‌ آن‌ را همراه‌ با قرائت‌ آیاتى‌ از قرآن‌ و جویدن‌کُندر موجب‌ زوال‌ بلغم‌ مى‌دانست‌

پیامبر اکرم‌…‌ مطلوبیت‌ بعضى‌ غذاها را گاه‌ با تعبیر «طیّب‌» تأیید مى‌کرد. به‌ عنوان‌ مثال‌، هنگامى‌که‌ یکى‌ از اصحاب‌ حضرت‌ فالوده‌اى‌ به‌ ایشان‌ هدیه‌ کرد و حضرت‌ قدرى‌ تناول‌ کردند، پرسیدند: «اى‌ ابا عبدالله، این‌را از چه‌ چیزى‌ فراهم‌ کرده‌اى‌؟» عرض‌ کرد: پدر و مادرم‌ فدایت‌، روغن‌ و عسل‌ را در ظرفى‌ سنگى‌ ریخته‌، با آتش‌ تفت‌مى‌دهیم‌ و سپس‌ مغز گندم‌ را آسیاب‌ کرده‌ و با آن‌ مخلوط‌ مى‌کنیم‌ تا به‌ خوبى‌ با هم‌ عجین‌ شوند و چنین‌ چیزى‌ فراهم‌آید. حضرت‌ فرمود: «این‌ غذایى‌ نیکو و گواراست‌»

چگونه؟

روح‌ ساده‌زیستى‌ در پیامبر اکرم‌…‌ مانع‌ از آن‌ بود که‌ بر سر سفره‌ غذاى‌ آن‌ حضرت‌ بیش‌ از یک‌ نوع‌غذا یافت‌ شود. علت‌ این‌ امر در روایت‌ صحیحة‌ کلینى‌ از امام‌ صادق‌(علیه السلام)‌ بیان‌ شده‌ است‌. بنا بر این‌ نقل‌، پیامبراکرم‌…‌ در شام‌گاه‌ پنجشنبه‌اى‌ که‌ در مسجد قبا حضور داشت‌، براى‌ افطار، نوشیدنى‌ طلب‌ کرد و اوس‌بن‌ خولى‌ انصارى‌ کاسة‌ بزرگى‌ حاوى‌ شیر مخلوط‌ با عسل‌ آورد

حضرت‌ چون‌ آن‌ را به‌ لب‌هاى‌ مبارک‌ رسانید ناگاه‌ آن‌را کنار نهاد و فرمود: این‌، دو نوع‌ نوشیدنى‌ است‌ که‌ به‌ یکى‌ از آن‌ها نیز مى‌توان‌ بسنده‌ کرد. من‌ آن‌ دو را با هم‌ نمى‌نوشم‌، اما تحریم‌ نیز نمى‌کنم‌، لکن‌ من‌ براى‌ تواضع‌ در برابر خداوند چنین‌ مى‌کنم‌، و هر کس‌ براى‌ خدا تواضع‌ کند خداوند او را بلند مرتبه‌ سازد، و هر کس‌تکبّر ورزد خداوند او را فرود آورد. و هر آن‌ کس‌ که‌ در معیشت‌، راه‌ میانه‌ برگزیند خداوند روزى‌اش‌ دهد، و هر آن‌ که‌ اهل‌ تبذیر باشد خداوند او را محروم‌ سازد، و هر آن‌ که‌ فراوان‌ یاد مرگ‌ کند خداوند دوستش‌ دارد

:این‌ روایت‌ چندین‌ پیام‌ دارد

قناعت‌ پیامبر اکرم‌…‌ بر یک‌ نوع‌ از نوشیدنى‌ و غذا؛

این‌ قناعت‌، بُعد استحباب‌ و ترجیح‌ داشته‌ و ترک‌ آن‌ حرام‌ نیست‌؛ و این‌ در حقیقت‌، ناشى‌ از شریعت‌ سهله‌اى‌است‌ که‌ پیامبر…‌ خود را مروّج‌ و آورنده‌ آن‌ معرفى‌ کرد. و از این‌ رو فرمود: من‌ این‌ دو نوشیدنى‌ را با هم‌ نمى‌نوشم‌، اما تحریم‌ نیز نمى‌کنم‌؛

زهد مثبت‌ در سیره‌ معصومان(علیهم السلام) و اولیاى‌ صالح‌ خداوند عبارت‌ از همین‌ است‌ که‌ با وجود دست‌رسى‌ به‌مواهب‌ دنیوى‌ جز در حد ضرورت‌، از آن‌ها چشم‌پوشى‌ مى‌کردند؛

پیامبر اکرم‌…‌ سرّ این‌ اقدام‌ خویش‌ را تواضع‌ در برابر خدا معرفى‌ مى‌کند، و این‌، جلوه‌اى‌ دیگر ازصفت‌ تواضع‌ است‌ که‌ عبارت‌ از تواضع‌ در برابر خداست‌. افراد متکبّر و دنیازده‌ با گردن‌ کشى‌ و روحیة‌ طلب‌ کارانه‌ دربرابر خداوند ظاهر شده‌ و نعمت‌هاى‌ الهى‌ را بى‌توجه‌ به‌ مُنْعِم‌ مصرف‌ مى‌کنند، در حالى‌ که‌ بندگان‌ حقیقى‌ خداوند با اظهار کوچکى‌ و تواضع‌ در برابر خداوند، خود را مستحق‌ کوچک‌ترین‌ نعمت‌ها نیز ندیده‌ و نسبت‌ به‌ توان‌ بر شکرگزارى‌ براى‌ کمترین‌ نعمت‌ نیز اظهار عجز مى‌کنند و درصدد افزون‌ خواهی‌ِ همراه‌ با ناسپاسى‌ نیستند؛

توصیه‌ کلى‌ پیامبر اکرم‌…‌ در این‌ حدیث‌، به‌ اعتدال‌ و میانه‌روى‌ در زندگى‌، و ترک‌ تبذیر است‌؛

و نهایتاً در راستاى‌ اصول‌ و سیره‌ و شیوه‌ تربیتى‌ پیامبر اکرم‌…، مسئله‌ یاد مرگ‌ مطرح‌ مى‌شود که‌بهترین‌ وسیله‌ حفظ‌ انسان‌ها از کژى‌ است‌

به‌ چـه‌ میزان‌؟

اولیاى‌ دین‌ و نیز حکیمان‌، همواره‌ به‌ کم‌خورى‌ و پرهیز از پرخورى‌ سفارش‌ اکید داشته‌اند. این‌ مسئله‌ امروزه‌ نیز مورد تأکید پژوهشگران‌ علوم‌ پزشکى‌ است‌ و به‌ عنوان‌ راز سلامت‌ و پیش‌گیرى‌ از بیمارى‌ها مطرح‌ است‌. در روایت‌ کلینى‌ از امام‌ باقر (علیه السلام)‌ آمده‌ است‌: چیزى‌ نزد خداوند، مبغوض‌تر و ناپسندتر از شکم‌ پر نیست‌

در روایتى‌ دیگر از آن‌ حضرت‌ آمده‌ است‌: آن‌ گاه‌ که‌ شکم‌ پر شود، ره‌ طغیان‌ در پیش‌ گیرد. و به‌ گفته‌ برخى‌ حکما: زیاد نخورید تا زیاد بنوشید تا زیاد بخوابید تا زیاد حسرت‌ بخورید. در روایات‌ نبوى‌…‌ نیز بر این‌ امر تأکید شده‌ است‌. آن‌ حضرت‌، پرخورى‌ را موجب‌ فساد بدن‌، بروز بیمارى‌، کسالت‌ در عبادت‌، قساوت‌ و مردن‌ قلب‌، دورى‌ از خدا، مبغوض‌ خداوند واقع‌ شدن‌، ضرر زدن‌ به‌ دین‌ فرد و از ویژگى‌هاى‌ افراد کافر و منافق‌ معرفى‌ فرموده‌ است‌

در بعضى‌ روایات‌، آن‌ حضرت‌ میزان‌ مناسب‌ براى‌خوردن‌ را چنین‌ تعیین‌ کرده‌ است‌: فرزند آدم‌! هیچ‌ ظرفى‌ بدتر از شکم‌ را پر نکرده‌، براى‌ او تنها چند لقمه‌ که‌ سبب‌ قوام‌ وجودش‌ شود کافى‌ است‌. و اگر ناچار ازغذا خوردن‌ شد، پس‌ ثلث‌ [معده‌] براى‌ غذایش‌، و ثلث‌ آن‌ براى‌ نوشیدنى‌اش‌، و ثلث‌ دیگر را براى‌ نفس‌ بگذارد. در این‌ زمینه‌، از بعضى‌ همسران‌ پیامبر اکرم‌…‌ نقل‌ شده‌ است‌ که‌: «هیچ‌گاه‌ شکم‌ پیامبرصلى‌ الله علیه‌ و آله‌و سلم‌ از غذا پر نشد»

 

 

چه‌ هنگام‌؟

پرسش‌ دیگر دربارة‌ سیره‌ نبوى‌…‌ در تغذیه‌، این‌ است‌ که‌ آن‌ حضرت‌ در چه‌ اوقاتى‌ غذا صرف‌مى‌کرده‌ است‌؟ از برخى‌ روایات‌ مى‌توان‌ اصلى‌ کلى‌ در این‌ باره‌ استنباط‌ کرد و آن‌ این‌که‌ آن‌ حضرت‌ جز به‌ وقت‌گرسنگى‌ و احساس‌ نیاز بدن‌، اقدام‌ به‌ صرف‌ غذا نمى‌کرده‌ است‌. در روایتى‌ از آن‌ حضرت‌ نقل‌ شده‌ است‌که‌ فرمود: بخور در حالى‌ که‌ اشتها به‌ خوردن‌ دارى‌، و دست‌ بکش‌ در حالى‌ که‌ هنوز اشتها به‌ خوردن‌ دارى‌. و بنا به‌ نقل‌ انس‌ بن‌ مالک‌: هیچ‌ گاه‌ در روز یا شب‌، آن‌ حضرت‌ گوشت‌ یا نان‌ مصرف‌ نکرد مگر هنگامى‌ که‌ بدن‌ نیاز به‌ آن‌ داشت‌

بر این‌ اساس‌، نقل‌ شده‌ است‌ که‌ پیامبر اکرم‌…‌ شخصاً با مردم‌ مواسات‌ و همراهى‌ مى‌کرد، به‌ گونه‌اى‌که‌ ازار (لنگ‌) خود را با پوست‌ وصله‌ مى‌کرد و هیچ‌ گاه‌، هم‌ صبحانه‌ (یانهار) و هم‌ شام‌ نخورد تا این‌که‌ از دنیا رحلت‌فرمود. بنا بر بعضى‌ روایات‌، معصومان(علیهم السلام) دو وعده‌ غذایى‌ را در طول‌ شبانه‌ روز سفارش‌ مى‌کردند و از صرف‌ غذا بین‌ آن‌ دو وعده‌، نهى‌ مى‌کردند. و از برخى‌ روایات‌، بر مى‌آید که‌ معصومان(علیهم السلام) تأکید بر آن‌ داشتند که‌افراد، شب‌ هنگام‌ چیزى‌ خورده‌ و بخوابند، ولو بسیار اندک‌ باشد

امام‌ صادق‌(علیه السلام)‌ در این‌ زمینه‌ فرموده‌ است‌: خوردن‌ شام‌ را ترک‌ نکن‌، حتى‌ اگر سه‌ لقمه‌ به‌ همراه‌ نمک‌ باشد. و کسى‌ که‌ شام‌ خوردن‌ را [به‌ کلى‌] ترک‌ گوید رگى‌ در بدنش‌مى‌میرد که‌ هرگز احیا نخواهد شد. پیامبر اکرم‌…‌ نیز مى‌فرمود: شام‌ بخورید هر چند یک‌ مشت‌ خرماى‌ غیرمرغوب‌ باشد، چرا که‌ ترک‌ شام‌ خوردن‌ موجب‌ پیرى‌ است‌

تنها یا با دیگران‌؟

بخش‌ دیگرى‌ از روایات‌ سیره‌ نبوى‌…‌ در باب‌ خوردن‌ و آشامیدن‌، از آن‌ حکایت‌ دارد که‌ پیامبراکرم‌…‌ در حدّ امکان‌، به‌ تنهایى‌ غذا نمى‌خورد و مى‌فرمود: آیا شما را از بدترینتان‌ خبر دهم‌؟ کسى‌ که‌به‌ تنهایى‌ بخورد و برده‌اش‌ را بزند و میهمانش‌ را ردّ کند. آن‌ حضرت‌، غذا خوردن‌ جمعى‌، حلال‌ بودن‌ غذا، و گفتن‌ بسم‌ الله در ابتدا و حمد خدا در پایان‌ را از اسباب‌ کمال‌ در غذا خوردن‌ معرفى‌ مى‌فرمود. و نیز مى‌فرمود: بهترین‌ غذاها نزد خداوند آن‌ است‌ که‌ دستان‌ زیادى‌ آن‌ را بخورند. و بنا به‌ نقل‌ امام‌ صادق‌(علیه السلام)‌ از امیرالمؤمنین‌(علیه السلام)‌، پیامبر اکرم‌…‌ مى‌فرمود: جماعت‌، موجب‌ برکت‌ است‌ و غذاى‌ یک‌ نفر، دو نفر را، و غذاى‌ دو نفر، چهار نفر را کفایت‌ مى‌کند

گفتنى‌ است‌ که‌ هر چند زیادتر شدن‌ افراد ممکن‌ است‌ سهم‌ هر فرد از غذا را کاهش‌ دهد، اما مراد پیامبر اکرم‌صلى‌ الله علیه‌و آله‌ و سلم‌ مى‌تواند آن‌ باشد که‌ حتى‌ با وجود عدم‌ سیرى‌، نیاز بدن‌ همراه‌ با کم‌ خورى‌ که‌ مطلوب‌ است‌، تأمین‌ مى‌شود و این‌ مى‌تواند در نتیجه‌ ایثار افراد در اختصاص‌ سهم‌ خود به‌ دیگران‌ باشد. امروزه‌ نیز ثابت‌ شده‌ است‌ که‌صرف‌ غذا با دیگران‌، همراه‌ با نشاط‌ و گوارایى‌ مى‌شود و این‌ امر، در جذب‌ نیکوى‌ غذا و تعادل‌ گوارش‌ نقش‌ مهمى‌دارد

بنا به‌ نقل‌ طبرسى‌، پیامبر اکرم‌…‌ آن‌چه‌ را خوردنش‌ بر وى‌ حلال‌ بود، همراه‌ اهل‌ و خادم‌ یا همراه‌کسانى‌ که‌ حضرت‌ را دعوت‌ به‌ غذا خوردن‌ مى‌کردند، روى‌ زمین‌ یا آن‌چه‌ دعوت‌ کنندگان‌ بر آن‌ غذا مى‌خوردند، و از آن‌چه‌ آنان‌ مى‌خوردند تناول‌ مى‌فرمود، مگر آن‌ که‌ میهمانى‌ بر حضرت‌ وارد مى‌شد که‌ در این‌ صورت‌، به‌ همراه‌ میهمان‌غذا مى‌خورد. بنا به‌ نقل‌ دیگر طبرسى‌، هنگامى‌ که‌ کسى‌ به‌ پیامبراکرم‌…‌ عرض‌ کرد: ما غذا مى‌خوریم‌، اما سیر نمى‌شویم‌! حضرت‌ فرمود: شاید به‌ صورت‌ متفرق‌ غذا مى‌خورید؛ در حال‌ غذا با هم‌ جمع‌ شوید و نام‌ خداى‌ بر زبان‌ آرید تا موجب‌ برکت‌ براى‌ شماشود

آن‌ حضرت‌، گاه‌ غذا را در میان‌ مساکین‌ و نیازمندان‌ و همراه‌ آنان‌ میل‌ مى‌کرد و از برکت‌ حضور حضرت‌، آنان‌ نیز سیر مى‌شدند، بنا به‌ نقل‌ حمیرى‌ از امام‌ باقر (علیه السلام)‌، شبى‌ پیامبر اکرم‌…‌ همراه‌ مساکینى‌ که‌ در مسجد مى‌خوابیدند در کنار منبر، روزه‌ خود را افطار کرد و از غذایى‌ که‌ در دیگى‌ سنگى‌ نهاده‌ شده‌ بود میل‌ فرمود، و به‌ برکت‌حضور حضرت‌، سى‌ نفر از آنان‌ از آن‌ غذا خورده‌ و سیر شدند، سپس‌ آن‌ ظرف‌ نزد همسران‌ حضرت‌ باز گردانده‌ شد و همه‌ آنان‌ نیز سیر شدند. این‌گونه‌ روایات‌ هرچند از یکى‌ از معجزات‌ آن‌ حضرت‌ حکایت‌ دارد، اما پیش‌ ازآن‌ ـ با توجه‌ به‌ آن‌چه‌ گذشت‌ ـ حاکى‌ از اهتمام‌ حضرت‌ بر ایثار و نیز توجه‌ به‌ غذا خوردن‌ در جمع‌ مى‌باشد

منبع: خبرگزاری فارس

لینک خبر: http://farsnews.com/newstext.php?nn=13921024001355

:نظریه دکتر اکبری

رعایت دستورات اسلام عزیز شامل فرمایش های قران کریم و اهل بیت علیهم السلام و پیروی از عقل سلیم که ادامه اطاعت از دین الهی است، تنها راه نجات بشریت و سعادت اوست

کم خوری راز سلامتی انسان است

ساده خوری باعث سلامتی سلول های بدن انسان است

خوردن در جمع و نشستن سر سفره و با یاد خدا و برای خدا خوردن باعث برکت غذا ها می شود و خوردن را کاری مقدس می نماید

آرام غذا خوردن، خوب جویدن، مخلوط کردن غذا با بزاق و نخوردن آب و مایعات سرد مابین غذا ها، باعث هضم بهتر غذا و جلوگیری از ایجاد بیماریهای معده و نفخ می گردد

 

 

ابن بیطار

ابن بیطار

هوالشافی

ابن بیطار

ضیاء الدّین ابو محمّد عبدالله احمد بن محمّد مالکی، مشهور به ابن بیطار، اواخر قرن ششم هجری قمری در مالقه ی اسپانیا متولّد شد و در سال 646 ه.ق از دنیا رفت. او تحصیلات عالیه‌اش را در اشبیایه به پایان رساند و در گیاه شناسی و دارو شناسی زیر نظر معلّمان برجسته تخصّص یافت

وی با همراهی و سرپرستی اساتیدش، گیاهان مناطق اطراف محلّ اقامتش را جمع آوری کرد و روی تک تک آنها تحقیقات متعدّدی را انجام می‌داد

او برای تحقیق بیشتر بعد از مدّتی شروع به سفر کرد و از مغرب (مراکش، الجزیره و تونس) و کشورهای یونان و روم و آسیای صغیر و سوریه، در مشرق دیدن کرد. وی در دمشق به همراه شاگردش ابن ابی اصبیعه مجموعه‌های زیادی از گیاهان را جمع آوری نمود و به واقع بزرگترین صاحب نظر در زمینه دانش گیاهان بود

او از سوریه به مصر بازگشت و توسّط سلطان ایّوبیان،‌ ملک کامل، به عنوان مدیر اجرایی همه گیاه شناسان منصوب شد

ابن ابیطار در طیّ انجام مسئولیّتش از قاهره به چند سفر علمی رفت و اطّلاعات ارزشمندی جمع آوری کرد که او را قادر ساخت دو کتاب مهم بنویسد

کتاب اوّل «المغنی فی الادویه المفرده» بود که در آن گیاهان دارویی را متناسب با هر بیماری فهرست کرد و کتاب دیگر «الجامع» بود. اثر دیگر او رساله‌ای به نام «میزان الطبیب» در رژیم‌ها و داروها، یک تک پژوهش در مورد لیمو بود

مشهورترین اثر او «الجامع المفردات و الادویه و الاغذیه» است که آن را در سال 646 ه.ق کامل کرد. او در اثرش بیش از 1400 نمونه دارویی را به صورت الفبایی فهرست کرد، که سیصد تای آن‌ها برای اولین بار توسّط خود او فهرست شده بود

او این اثر را بر اساس مشاهده‌های خود و نظرهای 150 نویسنده معتبر نوشت که شامل آثار دیسقوریس، جالینوس، رازی، ابن سینا، قافیقی و … بود

برگرفته از بولتن نمایشگاه گیاهان دارویی تهران – خرداد 91

افتادگی دریچه میترال

پرولاپس دریچه میترال از نگاه طب سنتی اسلامی-ایرانی و طب غربی

هوالشافی

پرولاپس دریچه میترال از نگاه طب سنتی اسلامی-ایرانی و طب غربی

پرولاپس دریچه میترال

امروزه بسیاری از افراد جامعه ما که از تپش قلب، سنگینی و سوزش قلب، درد مبهم قفسه سینه و یا احساس نامنظمی در ضربان قلب ناراحت هستند، وقتی به پزشک متخصص قلب مراجعه می کنند، با این جمله مواجه می شوند: تو پرولاپس دریچه میترال داری

جالب است که بدانیم امروزه بر اساس تحقیقات تا 15% افراد جامعه دچار پرولاپس دریچه میترال هستند!!! و حتی اغلب آنان هیچ علامتی ندارند و اصولا اطلاعی هم از این موضوع ندارند که دریچه مهم قلب آنها دچار افتادگی و شلی است و حتی گاهاً این اختلال، که اغلب بی علامت و بی عارضه است، می تواند موجب مرگ ناگهانی در یک فرد جوان یا مسن شود

دریچه میترال (Mitral Valve) ما بین دهلیز چپ و بطن چپ قرار گرفته است، که این دریچه، پس از عبور خون تمیز بازگشته از ریه ها، به درون بطن چپ و انقباض پر قدرت بطنی، باید در مقابل فشار بالای انقباض بطن چپ مقاومت کند و نگذارد خون بطنی دوباره وارد دهلیز چپ شود و به ریه ها پس زده شود، تا خون تمیز رهسپار شریان آئورت گردد و از آنجا به تمام اعضای بدن، خون پاک اکسیژن دار برسد، حال اگر این دریچه مهم در اثر شل شدن سلولها و بافت همبند تشکیل دهنده آن، دچار لختی، ورم و بزرگی شود و به سمت دهلیز چپ برآمده گردد، در نتیجه هنگام انقباض پر قدرت بطن کشیده می شود و همین کشیدگی بیش از حد باعث علایم آزار دهنده قلبی می شود و حتی در مواردی ممکن است مقداری خون به دهلیز چپ پس زده شود و از آنجا فشار به ریه ها وارد شود و فرد احساس تنگی نفس در فعالیت کند، مثلا ممکن است با بالا رفتن یکی دو طبقه از ساختمان دچار این مشکل گردد

علت اصلی این عارضه مهم ولی شایع چیست؟

در طب جدید، علت اصلی این حالت ناشناخته اعلام شده است و عواملی چون وراثت را دخیل می دانند ولی برعکس در طب سنتی اسلامی-ایرانی منشاء این بیماری، غلبه بلغم در بدن می باشد و جالب است که با بلغم زدایی بیماری کاملا بهبود می یابد که در ادامه و در قسمت درمان توضیح داده خواهد شد

از لحاظ سلولی مولکولی، اتفاقی که در افتادگی دریچه میترال می افتد اینست که، در سطح سلول ها تعداد زیادی پمپ های سدیم و پتاسیم وجود دارد که این پمپ ها با مصرف انرژی، دائما سدیم را از سلول خارج و پتاسیم را به سلول داخل می نمایند و لذا اگر در اثر تغذیه نامناسب (که عمدتا شامل مواد غذایی و آشامیدنی با طبع سرد می باشد)، میزان انرژی سلولی کاهش یابد، موجب کاهش قدرت این پمپ ها شده و باعث احتباس یون های سدیم در داخل سلول و ورود آب با خاصیت اسمزی از غشاء نیمه تراوای سلولی، به داخل سلول ها و ایجاد ورم سلولی و اولین مرحله آسیب سلولی می شود که در طب سنتی اصطلاحاً غلبه بلغم یا آب نامیده می شود و همین تورم سلولی است که باعث ضخیم شدگی، شلی و افتادگی دریچه میترال می گردد، البته باید بدانیم که این شلی و افتادگی فقط در سلول های دریچه میترال اتفاق نمی افتد و یک امر عمومی است که در تمام سلولهای بدن ایجاد شده است

:درمان بیماران افتادگی دریچه میترال

لازم است در اولین اقدام تغذیه بیمار بطور دقیق از روی مثلث سلامت اصلاح شود و نوشیدنی های مقوی عضلات مثل دمنوش بادرنجبویه، زعفران و بیدمشک استفاده شود و از خوردن چای سیاه و سبز خودداری شود

برای استفاده از روغن لازم است از روغن های حیوانی در کنار روغن های کنجد و زیتون استفاده شود، زیرا روغن های حیوانی در واقع بنزین سلول های قلبی هستند

در کنار اصلاح تغذیه چند عامل برای تقویت قلب کم کننده است، مانند: روزی یک عدد سیب قرمز ناشتا، روزی یک لیوان آب سیب زرد شیرین طبیعی، روزی یک لیوان دمنوش بادرنجبویه، هفته ای یک عدد دل بره بصورت کبابی، که اینها در اکثر نسخه های درمانی بنده وجود دارند و اثرات خوبی در قدرت عضلانی قلب دارند

در ضمن با رعایت کامل مثلث سلامت به تدریج سلول های دریچه میترال به همراه سایر سلول های بدن به حالت طبیعی باز می گردند و تورم و شلی دریچه میترال از بین می رود و بیماری پرولاپس دریچه میترال درمان می شود

دکتر حسن اکبری

،متخصص آسیب شناسی

،دانشیار پاتولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

محقق و مدرس طب اسلامی ایرانی

www.drakbary.com

 

پیاز و خواص آن

پیاز و خواص درمانی و معجزه آسای آن

هوالشافی

پیاز و خواص درمانی و معجزه آسای آن

خواص درمانی پیاز

پياز گیاهي است دو ساله داراي برگهاي توخالي و استوانه اي شكل، ساقه پياز تا ارتفاع يك متر هم مي رسد كه آن هم استوانه اي و توخالي است. گلهاي پياز برنگ سفيد يا بنفش بصورت چتر در انتهاي ساقه ديده مي شود

پياز انواع مختلف دارد مانند پياز سفيد، ‌پياز بنفش، پياز قرمز و يا مخلوطي از قرمز و بنفش که بصورت یك گل پیاز و پوستی به ضخامت یك كاغذ دیده می‌شود، مزه تندی دارد. همچنین پیازها در سایز، رنگ و مزه بسته به نوعشان با هم متفاوتند

هرچه پوست پیاز، زیادتر و كلفت تر باشد، زمستان طولانی تر و سخت تر خواهد بود. این امر یعنی كه طبیعت برای حفظ گیاه پیاز از سرمای سخت زمستان، از پوشش های ضخیم برای پوشاندن پیاز استفاده می نماید

رسول اکرم(ص): وقی که وارد شهر و محلی شدید، از پیاز آنجا بخورید تا بیماری آن محل را از شما دور سازد

پیاز ممكن است اشك چشم شما را بیرون آورد، و بوی بدی به نفس شما بدهد اما اشتهای شما را باز می‌كند. اسم علمی ‌آن ALLIUMSPA است. كلمه پیاز (onion) از حرف لاتین unio به معنی تك یا منحصر می‌آید، چون گیاه پیاز فقط یك گل دارد. همچنین نام آن (union) به معنی متحد را نشان می‌دهد، كه بیانگر لایه‌های پیاز است كه به دور یك مركز قرار دارند

:چگونگی انتخاب و ذخیره كردن پیازها

پیازهایی انتخاب كنید كه تمیز هستند و شكل خوبی داشته‌باشند و هیچگونه شیار یا شكافی روی آنها نباشد و پوستشان ترد و خشك باشد. آنهایی كه جوانه زده‌اند یا نشانه‌هایی از كپك دارند و یا پیازهای درجه 2 كه لكه‌هایی صاف دارند و گردن آنها مرطوب و دارای لكه‌های سیاهی هستند را انتخاب نكنید چون اینها نشانه فاسد شدن هستند

مدت زمان ذخیره‌سازی پیازها به نوع آنها بستگی دارد. آنهایی كه خیلی بدبو هستند مثل پیاز زرد را می‌توان مدت زمان بیشتری به نسبت نوع شیرین آن مثل پیاز سفید نگهداری كرد

همه پیازها را باید جدا از سیب زمینی نگهداری كرد، چون آنها رطوبت و گاز اتیلن را به خود جذب می‌كنند كه باعث فساد پیازها می‌شوند

باقیمانده پیاز خرد شده را باید در یك كیسه پلاستیك یا یك ظرف در‌دار نگهداری كرد و بایستی تا یكی دو روز آینده استفاده کرد، چون پیازها اكسیده می‌شوند و مواد غذایی خود را سریعاً از دست می‌دهند. پیاز پخته در یك ظرف كیپ بهتر مزه خود را حفظ می‌كند و میتوان آن را تا چند روز نگهداری كرد

هرگز آنها را در یك ظرف فلزی نگهداری نكنید چون این كار باعث تغییر رنگ آنها می‌شود. می‌توان پیاز پوست گرفته و خرد شده را فریز كرد ولی این كار باعث می‌شود كه بعضی از طعمهای خود را از دست بدهند

چرا پیاز اشک آور است؟

زمانی که پیاز را برش می‌‌دهیم، گازی که حاوی ترکیبات گوگردی است، وارد هوا می‌شود و به چشم انسان می‌‌رسد. در چشم انسان، این گاز با آب واکنش نشان داده و اسید سولفوریک تولید می‌کند. اسید سولفوریک، بر پایانه‌های اعصاب چشم اثر کرده و سبب سوزش چشم و در نهایت ریزش اشک می‌شود

:روش‌هایی برای کاهش اشک آوری پیاز وجود دارد که عبارتند از

 قرار دادن پیاز در یخچال قبل از پوست کندن آن. زمانی که پیاز را داخل یخچال قرار می‌‌دهیم، خنک شدن پیاز، ترکیب اشک آور آن را ضعیف می‌کند و دیگر پیاز زیاد اشک را در نمی‌آورد

 پوست کندن پیاز در آب. همچنین زمانی که پیاز را زیر آب پوست می‌‌گیریم، بخش اعظم ماده اشک آور پیاز با آب شسته می‌شود و از خاصیت اشک آور بودن آن کاسته می‌گردد

 خیس کردن پیاز و دستان پیش از بریدن پیاز هم مفید به نظر می‌‌رسد. با این عمل، بخشی از گاز تولید شده با رطوبت دستان شما و همچنین رطوبت پیاز، واکنش نشان داده و شدت سوزش چشم کمتر خواهد بود

به علاوه نفس کشیدن، تنها از راه دهان در طول پوست گرفتن و خرد کردن پیاز هم روش خوبی است

:مواد موجود در 100 گرم پیاز

کروم 24.80  میکرو گرم تریپتوفان 0.03  گرم
ویتامین  C 10.24   میلی گرم فولات 30.40  میکروگرم
فیبر 2.88  گرم پتاسیم 251.20  میلی گرم
منگنز 0.22  میلی گرم فسفر 52.80 میلی گرم
ویتامین  B6 0.19  میلی گرم مس 0.10 میلی گرم

:خواص درمانی و غذایی پیاز

پیاز خام برای رفع ناراحتی‌های حاصل از آشامیدن آب‌های مختلف در هنگام مسافرت و جلوگیری از ناراحتی‌های ناشی از هوای آلوده، مفید می‌باشد

.پیاز خام، برای پوست، موهای سر، کلیه‌ها و مثانه مفید است

.پياز خام محرك قلب است

.پياز باكتري كش است

.پياز سنگ كليه را خرد مي كند

.كلسيم پياز درد دندانها و استخوانها را تقويت مي كند و از نرمي استخوان جلوگيري مي كند

.پياز لثه ها را محكم مي كند

.خوردن پیاز خام در روز خستگی  شما را برطرف می ‌نماید و اعصاب را تسکین می‌ بخشد

.پیاز به دلیل داشتن موادی از جمله پروستاگلاندین ها، رگ های خونی را گشاد می كند و موجب کم شدن فشار خون می شود

پیاز دارای مخمر است که برای آسان نمودن هضم نشاسته مفید است. باید توجه داشت هضم پوست های نازکی که ورق پیاز را پوشانده خیلی دشوار است و باید هنگام مصرف آن را جدا نمود

.پیاز اشتها آور و کاهش ‌دهنده ی ناراحتی‌های مربوط به نفخ شکم و غیره است

پیاز برای پیش گیری از ابتلا به تصلب شرایین هم به كار می رود. مصرف پیاز را برای درمان نارسایی های رگ های خونی سالمندان  توصیه نموده است

.پیاز به واسطه ی داشتن انسولین گیاهی، موجب شفای بیماری دیابت  می گردد، پس برای اشخاص مبتلا به بیماری قند مضر نیست

.پیاز به علّت داشتن فسفر، کارهای فکری را آسان می‌ کند

.برای افرادی که دچار بی‌ خوابی  هستند، مفید است و در صورت مصرف زودتر خواب به سراغ آنها خواهد آمد

.پیاز، برای کودکان کم ‌رشد و پیرمردان ضعیف مفید است

برای جلوگیری از خون دماغ می ‌توانید چند قطره سرکه را روی پیاز رنده شده بریزید و آب آن را در بینی بچکانید، تا از خونریزی جلوگیری نماید

.پیاز لثه‌ها را تقویت می ‌کند و رنگ چهره را روشن می ‌سازد

پیاز سرشار از ویتامین‌های A  و B و C  می باشد و نیز دارای آهن، آهک، فسفر، پتاسیم، سدیم، گوگرد، ید، سلنیوم، سیلیس و قند است که به طور مستقیم جذب بدن می‌ شود

پیاز به علت داشتن گوگرد ضد عفونت خون است. وقتی گوگرد وارد خون و ریه‌ها گردد با عفونت‌های مجاری تنفسی مانند آسم، برونشیت و گریپ و غیره مبارزه می ‌کند

.پیاز قادر است كه کلسترول و چربی های خون را كاهش داده و از انعقاد خون داخل رگ ها جلوگیری نماید

.پیاز قادر است خطر ابتلا به سرطان معده را كاهش دهد

.خوردن پیاز همراه با غذاهای چرب، مخصوصاً در مهمانی ‌ها یا مسافرت ها، سبب هضم چربی ها می شود

تحریکی که در هنگام پوست کندن پیاز حاصل می ‌شود، دردهای شدید نیمه ی سر (میگرن) را بر طرف کرده و زکامی را که تازه شروع شده است از بین می ‌برد

.پیاز، تقریبا تمام خواص سیر را در معالجه ی فشارخون، مرض ‌قند، درمان بیماری کرمک و غیره را دارد

ترکیبات گوگرددار در پیاز عضلات صاف ریه را تحریک کرده و باعث باز شدن شریان‌های کوچک و نایژه می‌شود و برای همین به آن‌هایی که دچار سرماخوردگی می‌شوند مصرف پیاز به صورت خام یا در کنار غذا توصیه می‌شود

پیاز پخته، ملیّن (نرم کننده) است و برای کسانی که روده‌ی ضعیفی دارند، غذای مناسبی است. البته سرخ کردن پیاز با روغن، آن را سنگین می‌ نماید، مگر آنکه زیاد سرخ نشود و روغن کمی مصرف گردد

وجود تركیبات گوگردی در پیازنیز مانند سیر، موجب جلوگیری از تجمع پلاكت ها شده، از لخته شدن خون داخل رگ ها پیشگیری می نمایند

پیاز دارای هورمون دیاستازی است که غدد اشک و آمیزشی و گوارشی را تقویت می ‌کند. این مواد در اثر حرارت از بین می ‌روند. بنابراین پیاز پخته در نیروی جنسی و هاضمه تأثیری ندارد و اشک ‌آور هم نیست

.در استعمال خارجی، پیاز پخته، تسکین دهنده ی سوختگی‌ها و بواسیر است

.مصرف پیاز پخته، باعث لینت یا نرمی مزاج می‌شود

.پياز تقويت كننده و نرم كننده سينه است. براي اين منظور پياز را آب پز كرده و بخوريد

.استفاده از پیازی که با چربی پخته شده باشد، برای دفع اخلاط چسبنده از سینه مفید است

مصرف پیاز پخته با چربی برای رفع یبوست  و نفخ روده‌ها مفید است. برای این منظور پیاز را با ملایمت بپزید و در هنگام پختن به تدریج به آن کره اضافه نمایید و سپس مصرف کنید

.اگر ورقه‌های نازک پیاز در شیر، پخته و مصرف شود، برای درمان دردهای حاصل از قولنج روده‌ها و ناراحتی‌های شکم مفید است

.پیاز پخته، حبس البول و کم شدن ادرار را شفا می ‌دهد و ادرار آور خوبی است

.مصرف پیاز پخته به هر شکل که باشد برای رفع ناراحتی‌ های روحی مفید است

.مصرف پیاز پخته شده در سرکه، برای تقویت هاضمه، زردی (یرقان)، ورم طحال و استفراغ صفراوی مفید است

قرار دادن پیاز پخته و گرم در محل سوختگی و یا قرار دادن آن در محل بواسیر اثر شفا بخش دارد، زیرا خون را به طرف سطح پوست انتقال داده و از تجمع خون در رگ‌ های بواسیری می ‌کاهد

 براي آنكه پياز زود هضم شود و آنهايي كه معده حساس دارند بتوانند آنرا بخورند و از خواص آن استفاده كنند بايد موقع پختن پياز مقداری شكر روي آن بريزند و اين عمل هضم پياز را آسان تر خواهد كرد

آب پیاز برای دندان‌ درد مفید است. برای تسکین درد باید آب پیاز را روی دندان ریخت و کمی نگاه داشت، این عمل را می‌توان با پنبه انجام داد

برای برطرف ساختن صدای داخل گوش می‌توان پنیه ای را به آب پیاز آغشته کرد و در گوش قرار داد. به زودی صدای گوش شما برطرف می ‌شود

.براي درمان سنگيني گوش آب پياز را در گوش بچكانيد

برای معالجه ی ترک خوردگی دست، یک پیاز تازه را رنده کنید و آب آن را به مدت 12 دقیقه روی دست خود بمالید. اگر هر روز دو بار این کار انجام شود، ترک ‌های دست شما بهبود خواهد یافت

برای معالجه ی ورم و آماس بدن می ‌توان 2عدد پیاز را رنده نمود و یک لیتر شیر که به جوش آمده است را داخل آن ریخت و پس از 24 ساعت که دم کشیده و سرد شد، آن را صاف نمود و هر روز سه لیوان کوچک از آن را نوشید

برای درمان نیش زنبور و مگس می ‌توانید یک پیاز تازه را رنده کنید و آب آن را به صورت پماد و مرهم روی محل نیش‌ زدگی بگذارید. پس از مدتی ورم کم شده و درد تسکین پیدا می ‌کند

.برای معالجه ی کورک و دمل نیز می توان از روش بالا سود جست

.براي رفع خارش چشم چند قطره آب پياز را در چشم بچكانيد

.اگر پشه يا زنبور شما را گزيد فورا يك پياز را بريده و روي محل گزيدگي بگذاريد درد و خارش فورا ساكت مي شود

.بو كردن آب پیاز به ویژه زمان پوست گرفتن آن، برای به هوش آمدن فردی كه سست یا بی هوش شده و همچنین برای رفع تشنج، بسیار مفید است

.پیاز خام، پخته و یا سرخ کرده از تشکیل لخته ‌های خون در رگ ها جلوگیری نموده و مانع از بروز سکته ی قلبی و مغزی می ‌شود

مرهمی که از پیاز خام رنده شده درست می ‌کنند اگر به پایین شکم بگذارند، خروج ادرار را آسان می‌سازد و اگر بر روی پیشانی گذاشته شود سردردهای شدید نیمه ی ‌سر و سردردهای عصبی را آرام می‌کند

.اگر با آب پیاز چیزی روی کاغذ بنویسید، دیده نمی ‌شود ولی همین‌ که آن را گرم کنید و حرارت دهید، کلمات ظاهر می ‌گردد

.تخم پیاز طبیعت گرم و خشک دارد و خوردن 4 تا 5 گرم آن برای تحریک نیروی جنسی موثر است

.اگر از تخم پياز پمادي درست كنيد و روي سر ببنديد از ريختن مو جلوگيري مي كند

.شربت پياز براي رفع دردهاي عصبي بهترين دارو است شربت پياز به اين صورت تهيه مي شود

100  گرم پياز خام را با 400 گرم آب مخلوط كرده و بپزيد تا له شود سپس 400 گرم قند روي آن بريزيد و بگذاريد كه جوش بزند تا قند حل شود سپس آنرا صاف كنيد و در يخچال قرار دهيد

. پياز ترشي را براي از بين بردن يرقان و تقويت معده و روده و زياد شدن اشتها مصرف مي كنند

 پوست پياز براي درمان اسهال استفاده میشود بدين صورت كه پوست پياز را بشوئيد و در مقدري آب به مدت ده دقيقه بجوشانيد، سپس آنرا در داخل دستمالي ريخته و فشار دهيد تا شيره آن گرفته شود. بعدا اين شيره را با شكر شيرين كنيد و روزي چند فنجان از آن را بشوئيد تا اسهال كاملا از بين برود

تنتور پياز براي رفع گاز معده استفاده میشود. مقدر مصرف آن 10 تا 15 قطره است كه بايد در آّب حل كرده و مصرف نمود

ماسك پياز روي صورت خون را بطرف صورت مي كشاند و رنگ صورت را درخشان مي كند

:تذکرات

.زیاده روی در خوردن پیاز موجب تشنگی، استفراغ، تیرگی چهره و حتی فراموشی می‌ شود. پس در حد اعتدال مصرف کنید

برای برطرف کردن بوی بد پیاز بعد از مصرف آن، می توانید یک عدد گردو یا مقداری نان سوخته میل نمایید و یا چند عدد باقلا را جویده و مدتی در دهان نگاه دارید

اندکی دخل و تصرف علمی و تصحیح توسط دکتر حسن اکبری

:منابع

گروه سلامت سیمرغ

بخش تغذیه و آشپزی تبیان

خواص سبزی ها،تالیف مرتضی نظری          WWW.WIKIPEDIA.COM              WWW.TAAMASRAR.COM

رژیم غذایی صحیح

ترکیب رژیم غذایی صحیح

هوالشافی

ترکیب رژیم غذایی صحیح

رژیم غذایی سالم

بقراط حکیم می فرماید: باید کاری کنی که غذای تو، تنها داروی تو باشد و داروی تو غذای مخصوص تو گردد

غذاها و داروها نیز مانند بدن انسان از موادی تشکیل یافته اند که موجب می شود آن ها نیز دارای کیفیت گرم یا سرد و تر یا خشک باشند. به طور کلی برای رعایت اصل تعادل لازم است فرد هر چه بیشتر خود را به اعتدال نگه دارد تا کارکرد اعضا و بافت های مختلف بدن متعادل باشد. به عنوان مثال فردی که دارای مزاج گرم و خشک است باید از افراط در خوردن مواد گرم و خشک مانند عسل و فلفل خودداری کند، زیرا این نوع غذاها اورا از حالت تعادل خارج می نمایند و علایم آزار دهنده مانند خشکی پوست و بی خوابی را افزایش می دهند ولی استفاده از خیار و هندوانه که سرد و تر هستند فرد را به حالت تعادل بازگردانده و  حال عمومی او را بهتر می کند

یکی از مهمترین مسائل روزمره انسان استفاده از انواع غذاها برای رفع گرسنگی و ادامه حیات است. به عنوان مثال، یکی از غذاهای سنتی ما ایرانی ها کشک و بادمجان است که غذای خوشمزه ای است، آیا تا بحال از خود پرسیده اید که چرا کشک را همراه بادمجان مصرف می کنند؟ علت آن است که چون مردم در قدیم مزاج خود را بهتر از امروز می شناختند و از این رو بعضی از آنان اصلاً بادمجان مصرف نمی کردند و بعضی دیگر هم که مصرف می کردند به صورت کشک همراه با بادمجان بود تا مزاج غذای خود را متعادل کنند

بادمجان سرخ کرده در روغن به تنهایی ایجاد سودا می کند. یعنی خلط سودا در بدن را افزایش می دهد و زیاد شدن این خلط در بدن موجب بیماری های پوستی، ناراحتی های اعصاب و روان می شود. همچنان استفاده از کشک به تنهایی موجی لختی بدن، بی خوابی و در بعضی از افراد موجب بروز بیماری هایی مانند صرع می شود

علاوه بر موارد ی که گفته شد بدن انسان به مواد زیادی مانند پروتئین، چربی، کربوهیدرات، آب، انواع ویتامین و انواع مواد معدنی نیاز دارد. بعضی از این مواد به مقدار زیادی در بدن وجود دارند و مقدار بعضی دیگر ناچیز است. این مواد از راه غذا خوردن به بدن انسان می رسند. غذای مناسب غذایی است که تمام این ترکیبات را به بدن انسان برساند

کم و زیاد شدن ترکیب مواد غذایی مورد نیاز بدن باعث به هم خوردن تعادل و نسبت مواد موجود در بدن می گردد و بیماری های زیادی بوجود میآورد

:ساختمان بدن انسان

امام صادق علیه السلام: انسان می خورد و می آشامد با آتش، می بیند و کار می کند با نور، می شنود و می بوید با باد، لذت غذا و نوشیدنی را درک می کند با آب و حرکت می کند با روح

و فرمود: اگر آتش در معده اش نبود غذا هضم نمی شد، اگر باد نمی شد آتش معده شعله ور نمی گشت و تفاله غذا از شکمش بیرون نمی شد، اگر روح نبود حرکت و ایاب و ذهاب نمی شد، اگر آب نبود آتش معده او را می سوخت، اگر نور نبود نمی دید و تعقل و تفکر نمی کرد، پس خاک صورت انسان است در زمین، و زمین قوام ندارد مگر با آب، جسم انسان نیز قوام ندارد مگر با خون و مخ انسان کف و چربی و پیه و خون است

چنان که انسان جهت دنیا و آخرت آفریده شده، موقعی که خداوند بین دنیا و آخرت را جمع کرد زندگیش در زمین برقرار شد، چون او از طرف آسمان به سوی دنیا نازل گشته و موقعی که خداوند میان آنها تفرقه انداخت این جدایی مرگ است و در نتیجه آسمان بر می گردد

خداوند داروی درمان بیماری ها را در وجود خود ما قرار داده است

از چه غذاهایی استفاده کنیم که تمام مواد غذایی را به اندازه ی مورد نیاز به بدن ما برساند

:گروه های غذایی

گروه نان و غلات: این گروه شامل غذاهایی است که از گندم، جو، ارزن و برنج تهیه می شوند. بعضی از غذاهای این گروه شامل نان گندم، نان جو، گندم پرک شده، برنج، ماکارونی، بیسکویت، کیک، کلوچه، رشته آش و … می باشد

این گروه تأمین کننده کربوهیدرات پیچیده، پروتئین، فیبر، آهن، منیزیم، ریبوفلاوین، تیامین و نیاسین هستند

گروه سبزی ها: این گروه شامل انواع سبزی ها مانند هویج، گوجه فرنگی، خیار، کدو، کلم، گل کلم، بادمجان، قمری، بامیه، سبزی خورش، سبزی خوردن، اسفناج، لوبیا سبز، نخود سبز و … می باشد.

این گروه تأمین کننده فیبر، پتاسیم، منیزیم، ویتامین A، ویتامین C و فولات هستند.

گروه میوه ها: این گروه شامل انواع میوه ها مانند پرتقال، سیب گلاب، گلابی، هندوانه، طالبی، هلو، لیموترش، موز، گریپ فروت، توت، کیوی ،انگور و … می باشد

این گروه تأمین کننده فیبر، پتاسیم، ویتامین A و ویتامین C می باشد

گروه گوشت ها: این گروه شامل انواع گوشت قرمز و سفید، مرغ، ماهی، تخم مرغ، سوسیس، کالباس و … می باشد

حبوبات مانند لوبیا، سویا، عدس، ماش و لپه هم جزء این گروه هستند، البته این مواد باید با غلاتی مانند برنج همراه شوند و یا چند تا از آنها با هم ترکیب شوند تا بطور کامل در این گروه قرار گیرند

همچنین سوسیس و کالباس در این گروه هستند ولی توصیه می شود از آنها استفاده نکنید

این گروه تأمین کننده پروتئین، فسفر، روی، منیزیم، آهن، ویتامین B6، ویتامین B12، نیاسین و تیامین می باشد

گروه شیر و لبنیات ها: این گروه شامل شیر و غذاهای تهیه شده از آن مانند ماست، دوغ، کشک، پنیر و بستنی می باشد

کشک و پنیر در بسیاری از منابع جزء گروه گوشت ها حساب می شوند، همچنین بستنی به علت داشتن شکر نباید به مقدار زیادی جایگزین شیر و لبنیات شود

این گروه تأمین کننده کلسیم، پروتئین، ریبوفلاوین و ویتامین B12 می باشد

گروه چربی و قند ها: این گروه شامل انواع چربی، روغن، قند، آب نبات، شکلات، شیرینی، شربت، ژله، مربا، شکر، عسل، خامه، سرشیر، نوشابه های گازدار، کره، مارگارین، انواع سس و … می باشد

این گروه تأمین کننده انرژی هستند و مواد غذایی چندانی ندارند

:استفاده از همه گروه های غذایی

:شما باید هر روز از تمام گروه های غذایی گفته شده استفاده کنید، تا ترکیب صحیح غذایی داشته باشید، به شکل زیر توجه کنید

جدول گروه های غذایی مادران باردار و شیرده | دارالشفاء امام رضا (ع) ، موسسه درمانی آستان قدس رضوی

به این شکل هرم گرو ه های غذایی گفته می شود. این هرم مقدار مصرف هر یک از گروه ها را مشخص می کند

غذای شما بیش از هر چیز باید دارای نان و غلات باشد، میوه ها و سبزی ها به اندازه ی هم مصرف شوند و مصرف آنها از نان و غلات کمتر باشد، مصرف شیر و لبنیات و گروه گوشت ها کمتر از سبزی و میوه ها است، قند و چربی باید در مقدار کمی مصرف شوند

البته باید به مزاج های گوناگون مواد غذایی نیز توجه داشته باشید و بیشتر غذاهایی استفاده کنید که با طبع شما سازگارند

منبع: برگرفته از کتاب ” مجموعه کامل دائرة المعارف تغذیه” از آقای داریوش صالحی

تغذیه و ورزش

تغذیه طب اسلامی ایرانی و ورزش قهرمانی

هوالشافی

تغذیه طب اسلامی ایرانی و ورزش قهرمانی

تغذیه و ورزش

امروزه همه می دانند که کسب مدال طلا در میادین بزرگ بین المللی یکی از شاخص های رشد و توسعه کشورهاست و ما نیز می توانیم با استفاده از گنجینه با ارزش طب اسلامی- ایرانی که ریشه در قرآن کریم و فرمایش های اهل بیت علیهم السلام و طب سنتی ایران دارد، قدرت بدنی و هوش و ذکاوت ورزشکاران قهرمان کشورمان را روز افزون نماییم که راز این مهم در بهتر کار کردن سلولهای بدن این ذخایر بزرگ کشور نهفته است

:سلول های عضلانی دارای دو نوع رشته هستند که عبارتند از

رشته های ضخیم تر به نام میوزین و رشته های نازک تر به نام آکتین

انقباض کامل و صد در صدی عضلات و حداکثر قدرت عضلانی وابسته به اتصال محل های فعال رشته های نازک آکتین و سرهای بازوهای جانبی رشته های ضخیم میوزین دارد و این فرایند با میزان مناسب یون کلسیم در سلول های عضلانی ارتباط مستقیم دارد و این میزان یون کلسیم به انرژی داخل سلول های عضلانی بستگی دارد تا این یون به موقع در دسترس فرایند اتصال رشته های آکتین و میوزین قرار گیرند.

از طرف دیگر جدا شدن سرهای بازوهای جانبی رشته ای ضخیم میوزین نیز شدیداً وابسته به میزان ای تی پی یا همان بنزین سلولی می باشد تا عضله یک دوره استراحت کوتاه چند صدم ثانیه ای را سپری کند و آماده انقباض بعدی گردد و حال تصور کنید اگر این اتصال و انفصال رشته های میوزین و اکتین که هر دو وابستگی شدید به میزان انرژی داخل سلولی دارد در یک قهرمان ورزشی با چند درصد کاهش مواجه شود، آنجاست که تیر کمان دار به جای اصابت به هدف به دوایر اطراف می خورد یا دروازه بان به موقع نمی تواند توپ را بگیرد و یا وزنه بردار یک لحظه در قیچی زدن کم می آورد و مدال طلا از دست می رود.

ما برای اصلاح تغذیه ورزش های قهرمانی در درجه اول رعایت کامل و 100% مثلث سلامت که قدم اول است را پیشنهاد می کنیم و رژیم های تقویتی ویژه ای هم داریم که اگر مسئولین بخواهند با کمال میل ارایه می نمائیم انشاءا… روز به روز شاهد بالندگی بیشتر ورزش کشور عزیزمان باشیم

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناس سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی – ایرانی

چرا کبد چرب داریم؟

چرا کبد ما چرب می شود؟

هوالشافی

چرا کبد ما چرب می شود؟

:بطور کلی دو نوع کبد چرب داریم

کبد چرب غیر الکلی *

کبد چرب ناشی از الکل*

«در اینجا فعلاً ما راجع به کبد چرب غیر الکلی صحبت می کنیم»

کبد چرب غیر الکلی (NAFLD) Non-alcoholic Fatty Liver Disease

چرا کبد ما چرب می شود؟

یک اختلال متابلیسم سلولهای کبدی است که امروزه خیلی شایع شده است و متاسفانه رو به افزایش است و قویاً با دیابت نوع دوم و سایر اختلالات متابولیک یا سوخت و ساز سلولی مثل سندرم متابولیک و عوارض قلبی آن مرتبط می باشد

این اختلال می تواند از یک اختلال در متابلیسم یا سوخت و ساز و ذخیره سازی و آزاد سازی چربی داخل سلولی کبدی که به آن استئاتوز خوش خیم می گویند تا یک تجمع چربی داخل سلول کبدی همراه با درجاتی از تخریب و التهاب سلولهای کبدی باشد و حتی می تواند منجر به نابودی کل کبد و مرگ شود

.معمولاًکبد چرب غیرالکلی علامت ندارد و فقط در بعضی موارد، آنزیم های کبدی در آزمایش بالا می رود

.معمولاً سونوگرافی برای تشخیص و درجه بندی بیماری توسط یک سونوگرافیست ماهر برای تشخیص بهتر است

.گاهی از سی تی اسکن و ام آر آی هم برای تشخیص استفاده می شود

در طب جدید علت اصلی کبد چرب غیرالکلی ناشناخته است و الگوی درمانی مشخصی نیز وجود ندارد و فقط به نکات کلی مثل کاهش وزن، کنترل چربی خون و کنترل دیابت اشاره شده است

در طب اسلامی- ایرانی برای تشخیص، از وجود بزرگی شکم و بر جسته بودن ورید کانال بین مفصل انگشت کوچک دست راست و مفصل کناری آن که نشان دهنده شدت کبد چرب است استفاده می گردد

درمان کبد چرب در طب اسلامی- ایرانی بسیار آسان است

و عمدتاً شامل رعایت کامل و صد در صدی مثلث سلامت و ترک مصرف آب سرد شامل: آب شیر، آب یخ و آب معدنی و ترک مصرف گوشت مرغ و گوشت گاو و انواع روغن های نباتی جامد، مایع و مخصوص سرخ کردنی می باشد و همچنین یک سری دستورات تقویتی و داروهای گیاهی است که با رعایت آنها کبد چرب در عرض 40 روز تا شش ماه کلاً برطرف می شود

یک دستور بسیار مهم مصرف روغن های حیوانی مثل: روغن کوهان شتر، روغن زرد حیوانی و روغن دنبه به جای روغن های نباتی جامد، مایع و سرخ کردنی است که با رعایت این دستورات اختلال سوخت و ساز و متابولیسم سلولهای کبدی که تماماً وابسته به انرژی است بر طرف می شود و روند ذخیره سازی انتقال و مصرف چربی ها در سلولهای کبدی اصلاح می شود و کبد چرب به تدریج درمان می شود و دیگر بیماریهای همراه آن مثل: مرض قند، اضافه وزن، بزرگی شکم و علایم مفصلی مثل صدا دادن مفصل زانو و آرنج هم ظاهر نمی گردد

 

 

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناس سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی – ایرانی

دلایل نفخ شکم

چرا نفخ می کنیم؟ 

هوالشافی

چرا نفخ می کنیم؟ 

امروزه یکی از شایعترین شکایات بیماران وجود نفخ شدید است که منشاء و ریشه آن برای آنان نامعلوم است و داروها هم چندان کمکی در رفع این بیماری نمی کنند!!

نفخ شکم

به راستی چرا ما نفخ می کنیم؟

پاسخ این سؤال را باید در نحوه و نوع غذا خوردنمان جستجو کنیم، همانگونه که می دانیم در واقع فرایند هضم غذا از دهان شروع می شود و نه از معده و این قسمت از دستگاه گوارش نقش عظیمی در سلامت انسان دارد که شامل اجزای زیر می باشد

 دندانها: اگر فردی دارای دندانهایی فاسد و تخریب شده با لثه های ملتهب و عفونی باشد قطعاً چنین دندانهایی نمی تواند در یک مرحله بسیار با اهمیت گوارش غذا کارایی داشته باشد که این مرحله همان خرد کردن و ریزکردن غذای خورده شده می باشد، پس اگر دندان های خراب و پوسیده دارید و لثه های شما ملتهب و تحلیل رفته است، اولین اقدام در درمان نفخ، ترمیم دندانها و لثه ها خواهد بود

بزاق: بزاق که توسط غدد بزاقی متعدد دهان ترشح می شود در هضم غذا بسیار مهم است و این مایع لزج ضمن مرطوب نمودن و نرم کردن لقمه های غذا بوسیله آنزیم های خود مانند آمیلاز، موجبات هضم در داخل معده را فراهم می آورد، پس اگر عادت دارید غذا را بلافاصله قورت بدهید و آن را در دهان خود با بزاق به خوبی آغشته نمی کنید، بدانید که غذای خورده شده به خوبی هضم نخواهد شد و غذای هضم نشده در داخل روده بزرگ توسط باکتری های مقیم روده، تجزیه شده و گاز فراوان تولید خواهد شد که این همان نفخ شدید است

 معده: معده برای هضم غذاهای خورده شده نیاز به یکسری مقدمات دارد که در صورت عدم وجود آنها هضم بدرستی انجام نمی شود

الف- دمای مناسب: بهترین دما برای هضم غذاها و عملکرد آنزیمهای معده سی هفت درجه سانتیگراد می باشد بنابراین خوردن نوشیدنی های خشک و آب سرد و دوغ و غیره که حرارت معده را کاهش می دهند، می توانند موجب اختلال در هضم غذاها و تولید گاز فراوان توسط تجزیه آنزیمی غذاهای هضم نشده توسط باکتری ها شده و منجر به نفخ شود

ب- غلظت مناسب اسید معده: در صورت مصرف آب سرد و سایر مایعات همراه با غذا اسید معده رقیق شده و پ هاش آن به حالت قلیایی تغییر می نماید و لذا غذاها بدرستی هضم نمی شوند و باعث نفخ می شود

ج- غلظت مناسب آنزیمهای هضم کنندۀ معده: معده برای هضم غذاهای مختلف آنزیمهای متنوعی دارد بنابراین مصرف مایعات با غذاها می تواند با رقیق کردن این آنزیمها موجب اختلال هضم غذاها شده و باعث بروز نفخ گردد

 روده ها: سلولهای پوشش روده ها باید انرژی کافی برای جذب گازهای اضافی تولید شده را داشته باشند بنابراین کسانی که غذاهای با تعادل انرژی پایین مصرف می کنند بیشتر دچار نفخ می شود، لذا توصیه می گردد حتماً مثلث سلامت رعایت شود، همچنین خونرسانی صحیح و کامل به روده ها بسیار مهم است

پس کسانی که به هر نحوی دچار غلظت خون هستند ممکن است در اثر عدم وجود گردش صحیح و کافی خون در مویرگ های روده ها دچار بد عملکردی مخاط روده ها شده و دچار نفخ شوند

:برای رفع مشکل نفخ شدید، دستورات زیر بدقت و کامل رعایت شود

 رعایت کامل مثلث سلامت

 آرام غذا خوردن

 ساده خواری و پرهیز از رنگین خواری و متنوع خواری

 لقمه ها را کوچک گرفتن

خوب جویدن غذا

 نخوردن آب و مایعات همراه غذاها

 پرهیز از پر خوری

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناس سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی ایرانی

حجامت و افزایش سیستم ایمنی بدن

هوالشافی

حجامت و افزایش سیستم ایمنی بدن

فواید حجامت

حجامت باعث افزایش سیستم ایمنی بدن می شود. با انجام حجامت، حجم گلبول قرمز در بدن کاهش می یابد و خون در رگ های تنگ نیز با سرعت بیشتری حرکت می کند، بنابراین اکسیژن رسانی بهبود می یابد و سیستم ایمنی تنظیم می شود

دکتر حسن اکبری در گفت و گو با خبرنگار ایسنا منطقه علوم پزشکی تهران گفت: در منابع طب سنتی، حجامت به عنوان یکی از ارکان درمان و روش صددرصد علمی و مورد تایید پیامبر (ص) و ائمه و پزشکان امروزی قرار گرفته است، همچنین مراکز پزشکی در سراسر دنیا تحقیقاتی در زمینه علمی بودن حجامت انجام دادند

وی در ادامه افزود: باتوجه به وسعت فوایدی که برای حجامت ذکر می شود، مدافعان حجامت ادعا می کنند که حجامت، جهت درمان طیف گسترده ای از بیماری های مختلف است و حتی اثر در پیشگیری از بیماری ها دارد

این متخصص طب سنتی تصریح کرد: حجامت برای پیشگیری و بهبود بیماری هایی شامل: چربی بالای خون، دردهای عضلانی، کمردرد، سردردهای عصبی و میگرنی، بیماری های پوستی مانند آکنه، پسوریازیس، جوش صورت، حساسیت های دارویی، غذایی و فصلی، کاهش درد های قاعدگی در زنان و برخی بیماری های عفونی، هورمونی و غدد موثر است

اکبری با اشاره به اینکه با وجود دقت فراوان در شرایط انجام حجامت توسط متخصصان، در صورت انجام حجامت توسط غیر متخصص در طب سنتی، امکان بروز عوارض مختلفی است مانند: انتقال بیماری های عفونی مثل ایدز و هپاتیت. در صورت عدم رعایت اصول بهداشتی، ایجاد یا تشدید کم خونی. در صورت ایجاد خراش های پوستی بیش از حد مجاز، اثر زخم در روی بدن. در صورت ایجاد شکاف های خطی توسط تیغ، افزایش ریسک بروز لخته های خونی (سکته های مغزی در پی حجامت بدن). به همین دلیل توصیه می شود که بیمار بعد از انجام حجامت به مدت نیم ساعت فعالیت بدنی انجام دهد تا احتمال بروز لخته کاهش یابد

وی در ادامه خاطر نشان کرد: حجامت برای افراد کم خون، کسانی که افسردگی شدید دارند، زنان در مدت ایام عادت ماهانه، افراد دارای کمبود پلاکت خون و افراد دارای فشار خون مقطعی هستند، توصیه نمی شود

این متخصص در پایان با بیان اینکه قبل از حجامت باید روش تغذیه اصلاح شود، گفت: با فرض اینکه در طب سنتی هدف از حجامت خروج خون از بدن می باشد و در اهدای خون نیز همین کار انجام می شود، برخی اهدای خون را به عنوان جایگزینی مدرن و مفید برای حجامت می دانند

حجامت از نگاه مولکولی و سلولی

سال هاست که بر سر مفید یا مضر بودن حجامت دعواست عده ای کاملا موافق آن هستند و عده ای دشمنان قسم خورده آن هستند ولی نکته اینجاست که متاسفانه کمتر شاهد بحث علمی منصفانه در مورد آن هستیم. بنابراین در اینجا قصد دارم بدون تعصب و از دیدگاه سلولی مولکولی فرآیند حجامت را تشریح نمایم تا شاید علت اینکه اینقدر در معارف اسلامی بر انجام حجامت تاکید شده است و اینکه بزرگان دین ما مبادرت به انجام این عمل می کرده اند از لحاظ علم روز مشخص گردد

بطور مثال از پیامبر اعظم صل الله علیه وآله است که فرمودند: الحجامه دواء کل داء یعنی حجامت داروی تمام بیماری هاست. و امثال این فرمایش ها در روایات اسلامی فراوان است

:وقتی ما حجامت می کنیم در واقع سه پدیده اتفاق می افتد

اول: ایجاد یک التهاب و آسیب سلولی عمدی بوسیله بادکش کردن

دوم: تشدید التهاب و آسیب بوسیله ایجاد خراش های سطحی پوست ناحیه حجامت

سوم: خروج خون از موضع حجامت بوسیله بادکش های بعدی

حال ببینیم در هر مرحله چه پدیده ای رخ می دهد و چه نتایجی در بر دارد؟

در بادکش اولیه و ایجاد التهاب و آسیب سلولی اولیه، پیام های سلولی از سلول های منطقه التهاب و سلول های دچار آسیب شده صادر می گردد که این پیام های شیمیایی سیتوکین نام دارند و برخی از آن ها پیام بسیج عمومی سیستم ایمنی بدن، در جهت تمایز و تکثیر در محل های تولید سلول های ایمنی می باشد و همچنین پیام فراخوان عمومی سلول های ایمنی به منطقه التهاب و آسیب هستند که از مناطق تجمع سلول های سیستم ایمنی آنها را به ناحیه حجامت جلب می کند و موجب آزاد شدن برخی از واسطه های شیمیایی می گردد که موجب گشادی عروق به خصوص مویرگ ها و تجمع خون فراوان در این ناحیه می گردد و باعث خروج پلاسما (قسمت مایع خون) به ماده بین سلولی می گردد، در این مرحله با ایجاد خراش های سطحی در ناحیه پرخون و ملتهب و عمیق تر شدن آسیب سلول ها که شامل سلول های پوشاننده پوست، اندوتلیوم عروق خونی، سلول های بافت بینابینی و سلول های سیستم ایمنی هستند میزان آزاد شدن واسطه های شیمیایی و سیتوکین ها به اوج خود می رسد و خون و مایع میان بافتی و میان سلولی از ناحیه خارج می گردد

از ستوکین هایی که در ناحیه آزاد می شود می توان به : TNF انترفرون آلفا، بتا، گاما، TGFB، اینترلوکین یک، اینترکولین دو، اینترلوکینسه، اینترلوکینچهار، اینترلوکین پنج، اینترلوکین شش و اینترلوکین ده اشاره نمود که اعمال تقویتی و تنظیمی روی سیستم ایمنی بدن دارند و موجب افزایش قدرت برخورد سلول های موجود و افزایش تعداد سلول های ایمنی ذاتی  و سلول های ایمنی اختصاصی می شوند و همچنین میزان و شدت برخورد سلول های ایمنی با عوامل بیگانه را تنظیم می نمایند و مهمتر از آن موجب تمایز بهتر و بیشتر سلول های ایمنی و در نتیجه بهتر شدن شناخت عوامل و سلول های خودی از بیگانه می شود و جلوی بروز بیماری های خود ایمنی مثل لوپوس، ام اس، آرتریت و روماتوئید گرفته می شود و همچنین با تحریک تمایز بهتر جلوی بروز سرطان ها گرفته می شود

همچنین با افزایش قدرت سیستم ایمنی جلوی تهاجم و تکثیر میکرواورگانیسم ها تا حدود زیاد گرفته می شود و قدرت تولید آنتی بادی بر علیه آنها افزایش می یابد و قدرت برخورد با عوامل بیگانه توسط سیستم ایمنی افزایش می یابد. با برخورد آنتی ژن های سطحی از طریق سلول های معرفی کننده آنتی ژن و فرآوری این آنتی ژن ها، قدرت برخورد با ویروس ها از راه فعال شدن سلول های T کمک کننده و یاری رسانی به لنفوسیت های B و تبدیل شدن آنها به پلاماسل ها و همچنین فعال شدن سلول های T سیتوتوکسیک، افزایش می یابد و از همین خاصیت در مقالات بعدی به امکان درمان ایدز و انواع هپاتیت ها اعم از هپاتیت B  ، C ، D و E اشاره خواهد شد

اثر دیگر، خارج کردن انتخابی گلبول های قرمز پیر و فرسوده از گردونه گردش خون است که دیگر قادر به انتقال اکسیژن و متابولیت ها نمی باشند بدین صورت که در خلاء ایجاد شده در مرحله اول فرایند حجامت بدام می افتند و نمی توانند به گردش خون باز گردنند و بوسیله ایجاد خراش ها از بدن خارج می شوند و موجب جوان تر شدن عمر متوسط گلبول های قرمز در گردش خون می شوند و موجب اکسیژن رسانی بهتر به سلول ها و بافت ها می گردد

اثر دیگر کاهش و یسیکوزیته (یا چسبندگی) خون است که با کم کردن تعداد گلبول های قرمز در واحد حجم و کم کردن ترافیک در مویرگ ها اتفاق می افتد و موجب کم شدن احتمال بروز سکته های قلبی و مغزی می گردد و همچنین با کم کردن احتمال تشکیل لخته ها در اندام های تحتانی جلوی آمبولی ریه یعنی حرکت لخته و گیر کردن آنها در عروق ریه، گرفته می شود و همچنین جلوی آمبولی به سایر نواحی مثل مغز و سایر اعضا گرفته می شود

اثر دیگر کاهش حجم خون است که در بهتر شدن خون رسانی به اندام ها به خصوص ریه هایی که در اثر احتقان یا پرخونی دچار اختلال عملکرد شده اند و علائمی مثل سرفه، تنگی نفس و خس خس سینه مشهود است، موثر می باشد

دکتر حسن اکبری

،متخصص آسیب شناسی

،دانشیار پاتولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

محقق و مدرس طب اسلامی ایرانی

www.drakbary.com