رژیم غذایی صحیح

ترکیب رژیم غذایی صحیح

هوالشافی

ترکیب رژیم غذایی صحیح

رژیم غذایی سالم

بقراط حکیم می فرماید: باید کاری کنی که غذای تو، تنها داروی تو باشد و داروی تو غذای مخصوص تو گردد

غذاها و داروها نیز مانند بدن انسان از موادی تشکیل یافته اند که موجب می شود آن ها نیز دارای کیفیت گرم یا سرد و تر یا خشک باشند. به طور کلی برای رعایت اصل تعادل لازم است فرد هر چه بیشتر خود را به اعتدال نگه دارد تا کارکرد اعضا و بافت های مختلف بدن متعادل باشد. به عنوان مثال فردی که دارای مزاج گرم و خشک است باید از افراط در خوردن مواد گرم و خشک مانند عسل و فلفل خودداری کند، زیرا این نوع غذاها اورا از حالت تعادل خارج می نمایند و علایم آزار دهنده مانند خشکی پوست و بی خوابی را افزایش می دهند ولی استفاده از خیار و هندوانه که سرد و تر هستند فرد را به حالت تعادل بازگردانده و  حال عمومی او را بهتر می کند

یکی از مهمترین مسائل روزمره انسان استفاده از انواع غذاها برای رفع گرسنگی و ادامه حیات است. به عنوان مثال، یکی از غذاهای سنتی ما ایرانی ها کشک و بادمجان است که غذای خوشمزه ای است، آیا تا بحال از خود پرسیده اید که چرا کشک را همراه بادمجان مصرف می کنند؟ علت آن است که چون مردم در قدیم مزاج خود را بهتر از امروز می شناختند و از این رو بعضی از آنان اصلاً بادمجان مصرف نمی کردند و بعضی دیگر هم که مصرف می کردند به صورت کشک همراه با بادمجان بود تا مزاج غذای خود را متعادل کنند

بادمجان سرخ کرده در روغن به تنهایی ایجاد سودا می کند. یعنی خلط سودا در بدن را افزایش می دهد و زیاد شدن این خلط در بدن موجب بیماری های پوستی، ناراحتی های اعصاب و روان می شود. همچنان استفاده از کشک به تنهایی موجی لختی بدن، بی خوابی و در بعضی از افراد موجب بروز بیماری هایی مانند صرع می شود

علاوه بر موارد ی که گفته شد بدن انسان به مواد زیادی مانند پروتئین، چربی، کربوهیدرات، آب، انواع ویتامین و انواع مواد معدنی نیاز دارد. بعضی از این مواد به مقدار زیادی در بدن وجود دارند و مقدار بعضی دیگر ناچیز است. این مواد از راه غذا خوردن به بدن انسان می رسند. غذای مناسب غذایی است که تمام این ترکیبات را به بدن انسان برساند

کم و زیاد شدن ترکیب مواد غذایی مورد نیاز بدن باعث به هم خوردن تعادل و نسبت مواد موجود در بدن می گردد و بیماری های زیادی بوجود میآورد

:ساختمان بدن انسان

امام صادق علیه السلام: انسان می خورد و می آشامد با آتش، می بیند و کار می کند با نور، می شنود و می بوید با باد، لذت غذا و نوشیدنی را درک می کند با آب و حرکت می کند با روح

و فرمود: اگر آتش در معده اش نبود غذا هضم نمی شد، اگر باد نمی شد آتش معده شعله ور نمی گشت و تفاله غذا از شکمش بیرون نمی شد، اگر روح نبود حرکت و ایاب و ذهاب نمی شد، اگر آب نبود آتش معده او را می سوخت، اگر نور نبود نمی دید و تعقل و تفکر نمی کرد، پس خاک صورت انسان است در زمین، و زمین قوام ندارد مگر با آب، جسم انسان نیز قوام ندارد مگر با خون و مخ انسان کف و چربی و پیه و خون است

چنان که انسان جهت دنیا و آخرت آفریده شده، موقعی که خداوند بین دنیا و آخرت را جمع کرد زندگیش در زمین برقرار شد، چون او از طرف آسمان به سوی دنیا نازل گشته و موقعی که خداوند میان آنها تفرقه انداخت این جدایی مرگ است و در نتیجه آسمان بر می گردد

خداوند داروی درمان بیماری ها را در وجود خود ما قرار داده است

از چه غذاهایی استفاده کنیم که تمام مواد غذایی را به اندازه ی مورد نیاز به بدن ما برساند

:گروه های غذایی

گروه نان و غلات: این گروه شامل غذاهایی است که از گندم، جو، ارزن و برنج تهیه می شوند. بعضی از غذاهای این گروه شامل نان گندم، نان جو، گندم پرک شده، برنج، ماکارونی، بیسکویت، کیک، کلوچه، رشته آش و … می باشد

این گروه تأمین کننده کربوهیدرات پیچیده، پروتئین، فیبر، آهن، منیزیم، ریبوفلاوین، تیامین و نیاسین هستند

گروه سبزی ها: این گروه شامل انواع سبزی ها مانند هویج، گوجه فرنگی، خیار، کدو، کلم، گل کلم، بادمجان، قمری، بامیه، سبزی خورش، سبزی خوردن، اسفناج، لوبیا سبز، نخود سبز و … می باشد.

این گروه تأمین کننده فیبر، پتاسیم، منیزیم، ویتامین A، ویتامین C و فولات هستند.

گروه میوه ها: این گروه شامل انواع میوه ها مانند پرتقال، سیب گلاب، گلابی، هندوانه، طالبی، هلو، لیموترش، موز، گریپ فروت، توت، کیوی ،انگور و … می باشد

این گروه تأمین کننده فیبر، پتاسیم، ویتامین A و ویتامین C می باشد

گروه گوشت ها: این گروه شامل انواع گوشت قرمز و سفید، مرغ، ماهی، تخم مرغ، سوسیس، کالباس و … می باشد

حبوبات مانند لوبیا، سویا، عدس، ماش و لپه هم جزء این گروه هستند، البته این مواد باید با غلاتی مانند برنج همراه شوند و یا چند تا از آنها با هم ترکیب شوند تا بطور کامل در این گروه قرار گیرند

همچنین سوسیس و کالباس در این گروه هستند ولی توصیه می شود از آنها استفاده نکنید

این گروه تأمین کننده پروتئین، فسفر، روی، منیزیم، آهن، ویتامین B6، ویتامین B12، نیاسین و تیامین می باشد

گروه شیر و لبنیات ها: این گروه شامل شیر و غذاهای تهیه شده از آن مانند ماست، دوغ، کشک، پنیر و بستنی می باشد

کشک و پنیر در بسیاری از منابع جزء گروه گوشت ها حساب می شوند، همچنین بستنی به علت داشتن شکر نباید به مقدار زیادی جایگزین شیر و لبنیات شود

این گروه تأمین کننده کلسیم، پروتئین، ریبوفلاوین و ویتامین B12 می باشد

گروه چربی و قند ها: این گروه شامل انواع چربی، روغن، قند، آب نبات، شکلات، شیرینی، شربت، ژله، مربا، شکر، عسل، خامه، سرشیر، نوشابه های گازدار، کره، مارگارین، انواع سس و … می باشد

این گروه تأمین کننده انرژی هستند و مواد غذایی چندانی ندارند

:استفاده از همه گروه های غذایی

:شما باید هر روز از تمام گروه های غذایی گفته شده استفاده کنید، تا ترکیب صحیح غذایی داشته باشید، به شکل زیر توجه کنید

جدول گروه های غذایی مادران باردار و شیرده | دارالشفاء امام رضا (ع) ، موسسه درمانی آستان قدس رضوی

به این شکل هرم گرو ه های غذایی گفته می شود. این هرم مقدار مصرف هر یک از گروه ها را مشخص می کند

غذای شما بیش از هر چیز باید دارای نان و غلات باشد، میوه ها و سبزی ها به اندازه ی هم مصرف شوند و مصرف آنها از نان و غلات کمتر باشد، مصرف شیر و لبنیات و گروه گوشت ها کمتر از سبزی و میوه ها است، قند و چربی باید در مقدار کمی مصرف شوند

البته باید به مزاج های گوناگون مواد غذایی نیز توجه داشته باشید و بیشتر غذاهایی استفاده کنید که با طبع شما سازگارند

منبع: برگرفته از کتاب ” مجموعه کامل دائرة المعارف تغذیه” از آقای داریوش صالحی

غذای مناسب طبع

مزاج های گوناگون غذایی1

هوالشافی

مزاج های گوناگون غذایی

:انواع لبنیات و مزاج آنها

لبنیات از پرطرفدارترین گروه های غذایی در سفره های ایرانی - ویرگول

ماست …….. سرد و تر

ماست چکیده …….. سرد و تر

شیر …….. سرد و تر

دوغ …….. خیلی سرد و تر

کشک …….. سرد و خشک

کره …….. گرم و تر

پنیر …….. سرد و خشک

خامه …….. گرم و تر

سرشیر …….. گرم و خشک

قره قوروت …….. خیلی سرد و خشک

توصیه می شود هفته ای یک بار آش جو همراه با کشک مرغوب و نیز کله جوش که با کشک تهیه می شود و غذای بسیار مفیدی است، بخصوص برای افرادی که از پا درد و یا پوکی استخوان رنج می برند استفاده شود

در صورت استفاده از ماست، بهتر است از ماست چکیده استفاده شود تا بتوان موادی مانند انیسون، پودر موسیر، نمک طعام طبیعی، پونه کوهی و فلفل سیاه به مقدار کم به آن اضافه کرد. خوردن ماست به مقدار زیاد و بدون همراهی با مصلح، می تواند در کودکانی که مبتلا به شب ادراری هستند، افرادی که از آرتروز و درد استخوان رنج می برند، بیماران مبتلا به MS، بیماران ALS یا پارکینسون، بیماران اعصاب و روان و بیماران روماتیسمی مضر باشد

سعی کنید لبنیات را همراه با مصلح آن هم هفته ای یک تا دو بار استفاده کنید

در صورت استفاده از پنیر آن را همراه با گردو و سبزیجات معطر و خرما یا پیاز و به عنوان شام استفاده کرده، استفاده از نان سنگک تازه و برشته (به مقدار کم) و یا نان جوی محلی همراه با پنیر و گردو توصیه می شود

از مصرف بی رویه و روزانه ماست خود داری نمایید. این ماده غذایی به خصوص برای کودکانی که دارای طبعی سرد هستند، بدون همراهی با مصلح خطر آفرین است

انواع حبوبات و غلات و مزاج آنها

تناوب زراعی از کشاورزی رایج تا ارگانیک - آیدانا

 

:حبوبات و غلات در حقیقت غذای اصلی انسان است که خداوند می فرماید

سورۀ عبس آیات 24 تا 32: فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى طَعَامِهِ ﴿24﴾ أَنَّا صَبَبْنَا الْمَاء صَبًّا ﴿25﴾ثُمَّ شَقَقْنَا الْأَرْضَ شَقًّا ﴿26﴾ فَأَنبَتْنَا فِيهَا حَبًّا ﴿27﴾ وَعِنَبًا وَقَضْبًا ﴿28﴾ وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا ﴿29﴾ وَحَدَائِقَ غُلْبًا ﴿30﴾ وَفَاكِهَةً وَأَبًّا ﴿31﴾ مَّتَاعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ ﴿32﴾

پس انسان بايد به خوراك خود بنگرد (24) كه ما آب را به صورت بارشى فرو ريختيم (25) آنگاه زمين را با شكافتنى لازم شكافتيم (26) پس در آن دانه رويانيديم (27) و انگور و سبزى (28) و زيتون و درخت‏خرما (29) و باغهاى انبوه (30) و ميوه و چراگاه (31) تا وسيله استفاده شما و حیوانات تان باشد (32)

با استفاده صحیح (با توجه به طبع) از حبوبات و غلات، نیازمندی های بدن انسان مرتفع می گردد. حبوبات و غلات دارای مواد ضد سرطان هستند. سیستم ایمنی بدن را با استفاده از این مواد می توان تقویت کرد و از این طریق بر بیماری ها غلبه نمود و آنها را از بین برد

پروتئین های موجود در این مواد بهترین و بی ضررترین پروتئین های گیاهی هستند که ارزش غذایی فوق العاده زیادی دارند و انرژی قابل ملاحظه ای را ایجاد می کند

توجه: بهترین روش طبخ حبوبات استفاده از آرام پز و یا طبخ با شعله و حرارت کم است. سعی کنید حتی الامکان از زودپز برای طبخ حبوبات استفاده نکنید. صحیح ترین روش استفاده از حبوبات ترکیب آنها با یکدیگر به نسبت درست است که در واقع، استفاده از مجموع آنهاست. یک نمونه از این ترکیب، پختن آش جوی مخصوص همراه پونه کوهی و پیاز و کشک و گردو است

:آش جو مخصوص

:مواد لازم

جو پوست کنده 2 پیمانه روغن زیتون 1 استکان
گندم با پوست 1 پیمانه گردوی آسیاب شده 100 گرم
پونه کوهی 1 قاشق غذاخوری نمک و ادویه به مقدار لازم
سبزی آش 1 کیلو پیاز 1 استکان
کشک به مقدار لازم نخود، عدس، ماش، لوبیا چیتی، لوبیا قرمز، لوبیا سفید از هر کدام نصف پیمانه

 

 

 

 

 

طرز تهیه: بهتر است حبوبات را قبلاً خیس کرده و سپس آنرا در مخلوط کن ریخته و همراه با یک قاشق پونه مخلوط کنید. سعی کنید از این غذا هفته ای یک بار میل کنید. از حرارت دادن روغن زیتون اجتناب کنید و به هنگام میل کردن غذا مقداری از آن را به ظرف غذای خود اضافه کنید

حبوبات وغلات و مزاج آنها

چاودار …….. معتدل

لوبیا سبز …….. گرم و تر

لوبیا سفید …….. کمی گرم و تر

لوبیا قرمز …….. گرم و تر

لوبیا چشم بلبلی …….. کمی گرم و تر

لوبیا چیتی …….. گرم و تر

ماش …….. سرد و خشک

برنج …….. سرد و تر

لپه …….. گرم و خشک

نخود سیاه …….. گرم و خشک

نخود فرنگی …….. سرد و تر

نخود سفید …….. گرم و خشک

باقالا …….. سرد و تر

گندم …….. گرم و تر

سنگک …….. کمی گرم و خشک

دال عدس …….. گرم و خشک

:انواع آجیل و مغزهای گیاهی و مزاج آنها

آجیل" شبِ یلدا را چطور ضدعفونی کنیم؟ - ایسنا

 

آجیل ها مانند بادام، گردو، فندق و پسته و نظایر آن منبع غنی پروتئین ها و ویتامین ها و دیگر مواد لازم برای بدن انسان مثل املاح معدنی هستند. مغزها مخصوصاً بادام، فندق و پسته حاوی 20 نوع پروتئین هستند. با استفاده معقول از آنها نیازهای بدن ما مرتفع می شود و دچار کمبود نخواهیم شد. آجیل ها انرژی زیادی را در بدن انسان تولید می کنند

:مغزهای گیاهی و مزاج آنها

گردو …….. گرم و خشک

بذرک سیاه …….. گرم و خشک

بلوط …….. سرد و خشک

بادام هندی …….. گرم و خشک

بذرک قهوه ای …….. گرم و خشک

پسته …….. گرم و خشک

بادام درختی تازه …….. کمی گرم و تر

شاه بلوط …….. سرد و خشک

خشخاش …….. سرد و خشک

فندق …….. گرم و خشک

شاه دانه …….. گرم و خشک

نارگیل …….. گرم و خشک

تخمه آفتابگردان …….. گرم و تر

بادام زمینی …….. گرم و تر

تخمه کدو …….. سرد و تر

بادام کوهی …….. گرم و خشک

تخم هندوانه …….. سرد و تر

تخمه خربزه …….. گرم و تر

تخمه گرمک …….. سرد و تر

کنجد …….. گرم و تر

تخمه دستنبو …….. گرم و تر

تخمه طالبی …….. گرم و تر

بهترین روش استفاده از چهار مغز (گردو، بادام، فندق و پسته): به صورت شیر های گیاهی و یا به جای یک وعده غذایی اصلی (از هر کدام 5/12 گرم) همراه با کمی عسل یا خرما یا کشمش یا توت خشک و یک عدد میوه فصل (در طول یک شبانه روز) است. این مقدار آجیل یاد شده در مقایسه با گوشت از چهار برابر انرژی غذایی برخوردار است

حدالمقدور مغزها خام و تازه باشند. برای نگهداری از مغزها از جای خشک و خنک استفاده کنید

:انواع ریشه ها و مزاج آنها

آشنایی با مزاج ریشه‌ های خوراکی مختلف - طبایع مرجع طب سنتی

ریشه ها بهترین و بیشترین املاح و مواد معدنی را دربردارند و بهترین و صحیح ترین روش استفاده از آنها در درجه اول به صورت خام و تازه و در درجه درم به روش بخار پز است

شلغم …….. گرم و تر

ترب سیاه …….. گرم و خشک

ترب سفید …….. گرم و خشک

شقاقل …….. گرم و تر

سیر …….. گرم و خشک

سیب زمینی …….. سرد و تر

سیب زمینی ترشی …….. کمی گرم و تر

هویج فرنگی …….. گرم و تر

زردک …….. گرم و تر

کلم قمری …….. گرم و تر

پیاز …….. گرم و خشک

موسیر …….. گرم و خشک

چغندر …….. معتدل و کمی گرم

چغندر قند …….. معتدل و کمی گرم

:انواع سبزیجات ها و مزاج آنها

آشنایی با انواع سبزیجات و بهترین شیوه مصرف آنها - پارسی طب

 

سبزیجات از فیبر زیادی برخوردارند و علاوه بر این دارای ویتامین های مختلفی هستند. در سبد غذایی روزانه حتما سبزیجان استفاده کنید چرا که سبزیجات به خاطر داشتن فیبر زیادی موجب فعالیت حرکت های دودی شکل روده می شوند و این امر به نوبه خود باعث می گردد که سیستم گوارش انسان از کارکرد خوبی برخوردار شود و در نتیجه سلامتی انسان تضمین گردد. بهتر است سالاد را همیشه قبل غذا و همراه با جوانه ها و لیمو ترش (سرکه محلی انگور بهتر است) میل کنید و در تهیه آن نیز به جای سس از روغن زیتون استفاده کنید

:سبزیجات ها و مزاج آنها

کلم برگ …….. گرم و خشک

ریحان …….. کمی گرم و خشک

گل کلم …….. گرم و خشک

تره …….. خیلی گرم و خشک

کلم بروکلی …….. گرم و خشک

جعفری …….. خیلی گرم و خشک

کنگر …….. گرم و کمی خشک

شنبلیله …….. گرم و خشک

تره فرنگی …….. گرم و خشک

گشنیز …….. سرد و خشک

ریواس …….. سرد و کمی خشک

تربچه …….. گرم و خشک

مارچوبه …….. گرم و تر

پیازچه …….. گرم و خشک

شنگ …….. سرد و خشک

نعناع …….. کمی گرم و خشک

ریش بز …….. سرد و خشک

ترخون …….. خیلی گرم و خشک

قازیاقی …….. سرد و خشک

مرزه …….. کمی گرم و خشک

ترشک …….. سرد و خشک

سوسبز …….. خیلی گرم و خشک

قارچ …….. سرد و تر

پونه …….. گرم و خشک

کنگر فرنگی …….. گرم و خشک

شاهی …….. گرم و کمی خشک

لوبیا سبز …….. سرد و تر

شوید …….. گرم و خشک

خرفه …….. خیلی سرد و خشک

اسفناج …….. کمی سرد و تر

شور …….. گرم و خشک

کرفس …….. گرم و خشک

سلمک …….. سرد و تر

بامیه …….. سرد و تر

کاهو …….. سرد و تر

والک …….. گرم و خشک

منبع: برگرفته از کتاب ” مجموعه کامل دائرة المعارف تغذیه” از آقای داریوش صالحی