مزاج

مزاج های گوناگون غذایی2

هوالشافی

مزاج های گوناگون غذایی

انواع توت ها و بذرهای ملین و مزاج آنها

توت ها مواد غذایی شیرینی هستند که هم به صورت تازه و هم به صورت خشک می توان از آنها استفاده کرد. توت ها دارای قند فراوانی هستند که ارزش غذایی فوق العاده بالایی دارند و انرژی زیادی را در بدن ایجاد میکنند، خصوصاً اگر خشک شده باشند که مقدار قند آنها افزایش می یابد. قندهای موجود در این گونه میوه ها ساده است و بی ضرر و سریع جذب بدن می شود و انرژی فراوانی تولید می کند.

بذرهای ملین نیز از اهمیت فوق العاده ای برخوردارند، زیرا بر اثر خیس شدن، موسین فراوانی تولید می کنند. استفاده از این نوع بذرها سیستم گوارشی را بیمه می کند و از نفوذ اسید معده به جداره آن نیز جلوگیری می کند. بذرهای ملین همچنین حرکات دودی روده را افزایش داده و از یبوست جلوگیری می کنند. استفاده صحیح از این بذرها موجب سلامتی و نشاط انسان می شود

:توت ها و بذرهای ملین و مزاج آنها

توت سفید …….. گرم و تر

تخم مرو …….. سرد و تر

توت سیاه …….. گرم و تر

خاکشیر …….. خنک

شاه توت …….. سرد و تر

بارهنگ …….. خنک

توت فرنگی …….. سرد و تر

اسفرزه …….. سرد و تر

تمشک …….. معتدل

فرنجشک …….. گرم و خشک

توت خشک …….. گرم و تر

تخم شربتی …….. گرم و تر

قدومه شیرازی …….. گرم و تر

بالنگو …….. گرم و تر

قدومه شهری …….. گرم و تر

تخم ریحان …….. گرم و تر

انواع صیفی جات و مزاج آنها

صیفی جات از مواد معدنی مفیدی برخوردارند. استفاده از آنها در غذای روزانه برای سلامتی بسیار مفید است و مانع از به وجود آمدن امراض می شود. صیفی جات که رنگ زرد دارند دارای موادی به نام بتاکاروتن هستند که در بدن انسان تبدیل به ویتامین آ می شوند و برای دید چشم بسیار مفیدند. باید توجه داشت که استفاده بیش از حد از این مواد رنگی موجب نازایی می شود و برای تولید مثل مضر است

صیفی جات که از رنگ سبز برخوردارند دارای موادی به نام کلروفیل بوده و در خون سازی سهیم هستند. صیفی جاتی مانند خربزه و هندوانه و طالبی و گرمک، ادرار آور و برای شستشو سیستم اورولوژیک (کلیه و مجاری ادرار) مفید هستند. پودر خشک پوست هندوانه برای نفخ معده که بر اثر خوردن هندوانه به وجود میآید بسیار مفید است. پوست خربزه بهترین داروی ورم پروستات در مردان است

صیفی جات و مزاج آنها

خربزه …….. گرم و تر

گوجه فرنگی …….. سرد و تر

هندوانه …….. سرد و تر

فلفل دلمه ای …….. گرم و خشک

طالبی …….. گرم و تر

فلفل سبز …….. گرم و خشک

گرمک …….. سرد و تر

بادمجان …….. سرد و خشک

خیار سبز …….. سرد و تر

کدو خورشتی …….. سرد و تر

خیار چمبر …….. معتدل

دستنبو …….. گرم و تر

کدو حلوایی …….. گرم و تر

انواع مرکبات و مزاج آنها

تمام مرکبات از نظر مزاج سرد هستند ولی بخاطر داشتن ویتامین C، از میوه جات با ارزشی به حساب می آیند و سوخت و ساز بدن را افزایش می دهند و در واقع سردی اینگونه میوه جات اثر منفی خود را به خاطر بالا رفتن متابولیسم بدن از دست می دهند

استفاده از کیوی رسیده برای افرادی که از اجابت مزاج خوبی برخوردار نیستند بسیار مفید است ولی بهتر است روزی یک عدد مصرف شود

گریپ فرود و نارنج برای افرادی که دارای فشار خون بالایی هستند توصیه می شود. نارنج برای افراد دیابتی دارو است. نارنگی برای افرادیکه دیابت بی مزه (تکرر ادرار دارند) خطرناک است. با وجودی که مرکبات در فصل زمستان استفاده می شوند استفاده مداوم از آنها از انواع سرماخوردگی جلوگیری می کند و بهترین روش پیشگیری از بیماری فصل زمستان است

مرکبات و مزاج آنها

پرتقال …….. سرد و تر

گریپ فروت …….. سرد و تر

لیمو ترش …….. سرد و تر

بالنگ …….. سرد و تر

نارنگی …….. سرد و خشک

نارنج …….. خیلی سرد و تر

دارابی …….. سرد و تر

لیمو شیرین …….. سرد و تر

کیوی …….. سرد و تر

پرتقال مربایی …….. سرد و تر

لیمو عمانی …….. سرد و خشک

انواع میوه جات و مزاج آنها

خداوند متعال نعمت های فراوانی را برای انسان آفریده که از جمله آنها انواع گوناگون میوه هاست. چون بدن انسان به املاح و ویتامین های زیادی نیاز دارد، میوه های فراوانی در طبیعت وجود دارد بهتر است انسان بطور معمول از تمام میوه جات استفاده کند تا بدن او هرگز دچار کمبود املاح یا ویتامین نشود

توصیه می شود میوه جاتی را که می توان با پوست خورد، به همان شکل مصرف شوند. هسته و دانه همه میوه جات ضد انگل هستند و از این رو از عجایب آفرینش است. بهتر است هر میوه ای در  همان فصل خود استفاده شود. میوه جات منبع عظیمی از ویتامین ها و آنتی اکسیدان ها هستند که علیه رادیکال های آزاد (مواد پیش سرطانی) موجود در بدن انسان وارد عمل شده و آنها را از بین می برد. میوه جات و سبزیجات قوی ترین دارویی هستند که انواع سرطان ها را سرکوب می کنند. میوه در واقع دارویی است خدادادی و خوشمزه برای درمان تمام بیماری ها

:میوه جات و مزاج آنها

سیب …….. مرکز القوی، گرم و خشک

گلابی …….. گرم و تر

انار …….. سرد و تر

خرما …….. گرم و خشک

به …….. معتدل

 قیسی …….. گرم و تر

گیلاس …….. گرم و تر

شفتالو …….. سرد و تر

آلبالو …….. سرد و تر

زیتون رسیده …….. گرم و تر

آلو …….. سرد و تر

زیتون کال …….. سرد و خشک

زرد آلو …….. سرد و تر

موز …….. گرم و خشک

گوجه سبز …….. سرد و خشک

آناناس …….. گرم و تر

آلوبخارا …….. سرد و خشک

پاپایا (خربزه درختی) …….. گرم و تر

آلو سیاه …….. سرد و تر

انبه …….. گرم و تر

آلو زرد …….. سرد و خشک

کُنار …….. خشک

ازگیل …….. سرد و خشک

شلیل …….. سرد و تر

زالزالک …….. سرد و خشک

ذغال اخته …….. سرد و تر

انگور …….. گرم و تر

:انواع گوشت ها و مزاج آنها

گوشت منبع غنی پروتئین های حیوانی است و استفاده معقول از آنها توصیه می شود. زیاده روی از این مواد در رژیم غذایی توصیه نمی شود و پرخوری این مواد موجب بیماری های صعب العلاجی می شود

امروزه اکثر مردم جامعه ما استفاده بهینه از این مواد را نمی دانند و علت آن تبلیغ بیش از حد گوشت سفید است که زیاده روی در مصرف آن موجب بیماری های استخوانی می شود

هر نوع گوشت، مزاج خاصی دارد و برای افراد خاص توصیه می شود. گوشت های سفید عموماً از مزاج سرد برخوردارند و برای افرادی که ناراحتی های استخوانی و رماتیسم دارند و به خصوص برای افرادی که از بیماری های روحی و افسردگی رنج می برند، توصیه نمی شود. بعضی از گوشت های قرمز نیز دارای طبع سرد هستند به افرادی که دارای دردهای استخوانی، اعصاب، روماتیسم، آرتریت روماتوئید و صرع هستند توصیه نمی شود

گوشت گنجشک، گوشت سار و گوشت کبوتر برای کودکان صرعی و کودکانی که دیر زبان باز می کنند و یا دیر به راه می افتند بسیار مفید است. گوشت شتر برای افرادی که طبع سرد دارند و همیشه احساس سرما می کنند بسیار مفید است

پاچه گوسفند و سیرابی همراه با سوپ جو یا بدون آن، برای افرادی که یبوست دارند و از کولیت روده رنج می برند سودمند است

توجه: گوشت های سفید یا قرمزی که طبع آنها سرد است برای افرادی که دچار بیماری  هستند فوق العاده مضر است

:گوشت ها و مزاج آنها

شتر …….. گرم و خشک

میگو …….. سرد و تر

گاو …….. سرد و تر

اردک …….. سرد و تر

گوساله …….. سرد و تر

غاز …….. گرم و تر

گوسفند …….. گرم و تر

بوقلمون …….. گرم و تر

بز …….. سرد و تر

کبک …….. گرم و تر

مرغ محلی …….. گرم و تر

بلدرچین وحشی …….. گرم و تر

خروس …….. سرد و تر

قرقاول …….. گرم و تر

جوجه مرغ …….. گرم و تر

جوجه خروس …….. خنک

سار …….. گرم و تر

انواع ماهی …….. سرد و تر

گنجشک …….. گرم و تر

کبوتر …….. گرم و تر

آهو …….. گرم و تر

دل …….. گرم و تر

قلوه …….. گرم و تر

کله و پاچه …….. سرد و تر

جگر سفید …….. سرد و تر

سیرابی …….. سرد و تر

جگر سیاه …….. گرم و تر

انواع ادویه جات و مزاج آنها

ادویه جات مواد معطری هستند که برای رنگ و طعم غذا استفاده می شوند و عموماً از طبع گرم و خشک برخوردارند و از این رو نباید در مصرف آنها زیاده روی کرد. رعایت این امر هم غذا را خوشرنگ و خوش بو می کند و هم بدن انسان را از این که دچار آسیب یا بیماری شود محافظت می کند. همچنین از ادویه جات می توان برای تعادل غذاهای سرد استفاده کرد و مزاج آنها را تغییر داد، ادویه ها خاصیت Carrier غذایی داشته و غذاها را در بدن به مقصد می رسانند. زیاده روی در استفاده از ادویه جات ناراحتی های کبدی و پوستی را سبب می شود. بر این اساس ادویه جات باید در حد تعادل و متعارف استفاده شوند

:ادویه جات و مزاج آنها

آویشن …….. گرم و خشک

زردچوبه …….. گرم و خشک

اکلیل کوهی …….. گرم و خشک

زعفران …….. گرم و خشک

بادیان …….. گرم و خشک

زنجبیل …….. خیلی گرم و خشک

برگ بو …….. گرم و خشک

زنیان …….. گرم و خشک

پونه …….. گرم و خشک

زیره سیاه …….. خیلی گرم و خشک

جوز هندی …….. گرم و خشک

زیره سبز …….. خیلی گرم و خشک

بادیان رومی (رازیانه) …….. گرم و خشک

خردل …….. خیلی گرم و خشک

فلفل سیاه …….. خیلی گرم و خشک

دارچین …….. گرم و خشک

فلفل سفید …….. خیلی گرم و خشک

گلرنگ …….. گرم و خشک

فلفل قرمز …….. خیلی گرم و خشک

سماق …….. سرد و خشک

گل پر …….. گرم و خشک

کاکائو …….. گرم و خشک

وانیل …….. گرم و خشک

هل …….. کمی گرم و خیلی خشک

سیاه دانه …….. گرم و خشک

میخک …….. خیلی گرم و حشک

انیسون …….. گرم و خشک

منبع: برگرفته از کتاب ” مجموعه کامل دائرة المعارف تغذیه” از آقای داریوش صالحی