خوراکی های توصیه شده

خوراکی‌هایی که توصیه می‌شود

«دستورات مثلث سلامتـ»

 خوراکی‌هایی که توصیه می‌شود*

   گوشت‌ها: گوسفند، شتر، پرندگان خشکی به‌استثنای مرغ صنعتی، بوقلمون محلی، بلدرچین، کبک، کبوتر، جوجه مرغ و خروس تا 500 گرم

  لبنیات: خامه، سرشیر، پنیر با گردو (صرفاً برای شام)

   میوه‌ها: انگور، خرما، زیتون، سیب، انار، لیموشیرین، نارگیل، پرتقال شیرین، نارنگی شیرین، انبه و موز رسیده طبیعی

 صیفی‌جات: خربزه و گرمک

 سبزی‌ها: سبزی‌خوردن (به‌جای سالاد خیار، گوجه‌فرنگی و کاهو)، سیر، پیاز، هویج، کلم، کرفس و سایر سبزی‌های غذا مثل سبزی آش، سبزی کوکو

 حبوبات: نخود، لپه و لوبیا

  غلات: نخود، لپه و لوبیا

 روغن‌ها: روغن کوهان شتر، روغن حیوانی (روغن کرمانشاهی)، روغن دنبه، روغن‌زیتون، روغن کنجد

 خشکبار: پسته، فندق، نخودچی، کشمش، انجیر خشک، توت خشک، تخمه (به‌استثنای تخمه هندوانه)، برگه هلو و زردآلو

-تمام غذاهای سنتی ایرانی را با گوشت‌ها و روغن‌های توصیه‌شده طبخ نمایید

-در صورت نیاز به کاهش وزن به همان میزان از مقدار ناهار کم نمایید

-به‌جای چای از عرقیات سنتی و دمنوش‌های سنتی مثل بادرنجبویه، اسطوخودوس، گل‌گاوزبان، عناب، زعفران، زنجبیل، دارچین، نعناع، پونه، چای کوهی و … یا آب جوش به همراه خرما بر اساس نوع مزاج خود استفاده نمایید

-به‌جای قند و شکر سفید از خرما، عسل، توت، کشمش یا قند و شکر سرخ استفاده نمایید

-به‌جای شیرینی‌های مصنوعی خشک و تر از شیرینی‌های طبیعی مانند خرما و انجیر و از شیرینی‌های سنتی تهیه‌شده با روغن حیوانی استفاده نمایید

-خوردن انواع مرباها بلامانع است

-به‌جای نمک صنعتی از نمک طبیعی (سنگ نمک آسیاب شده) استفاده نمایید

 

 خوراکی‌هایی که توصیه نمی‌شود

:الف ـ به‌طور دائمی

 گوشت گاو به‌صورت چرخ کرده، خورشتی و مشتقات آن نظیر سوسیس، کالباس، همبرگر و مارتادلا

 مرغ صنعتی

 چای سبز و سیاه

  خوردن پنیر برای صبحانه

  نوشابه مصنوعی (انواع نوشابه‌های کولا دار و سایر نوشابه‌های ساخته‌شده با شکر)

 قند و شکر سفید

  شیرینی‌های مصنوعی‌تر و خشک

 انواع سس‌ها (سفید و قرمز)

 آب سرد

 روغن‌ها: کلیه روغن‌های نباتی شامل (هیدروژنه و غیر هیدروژنه، روغن مایع و روغن سرخ کردنی

  گوجه‌فرنگی (رب گوجه‌فرنگی)

:ب ـ به‌طور موقت (صرفاً برای 40 روز پرهیز کامل شود)

  گوشت‌ها: ماهی، مرغابی، غاز و مصرف تخم‌مرغ زیاد

 لبنیات: ماست، دوغ و شیر

  میوه‌ها: هندوانه، خیار، طالبی، میوه‌های ترش و نارس مصرف میوه‌ها در غیر فصل آن‌ها

  سبزیجات: بادمجان، اسفناج، باقالا و قارچ

حبوبات: عدس و ماش

 خشکبار: گردوی خالی (همراه با پنیر و برای شام بلامانع است)

-به‌جای مصرف آب‌لیمو و آب‌غوره و ترشی می‌توانید از سرکه محلی انگور یا سیرترشی با سرکه محلی انگور استفاده نمایید

خوراکی‌های موقتی پس از 40 روز هرکدام با یک مصلح گرم مصرف شود، مثلاً ماست با نعناع، شیر با خرما و دوغ با گل محمدی و به‌طورکلی موقتی‌ها کمتر مصرف شوند

رژیم غذایی در آینده تعدیل می‌شود

 

:رژیم تقویت عمومی برای غیر دیابتی‌ها

صبح ناشتا یک عدد سیب شیرین با پوست و گاهی با دانه (سیب ضدعفونی شده که از شب در آب زلال مانده تا سموم احتمالی پوست خارج شده باشد).

صبحانه خوب: 2 قاشق غذاخوری ارده کنجد + 1 قاشق مرباخوری روغن کرمانشاهی (یا 2 قاشق مرباخوری کره محلی گاو) + 1 قاشق غذاخوری شیره خرما یا انگور یا انجیر و یا عسل طبیعی + نان سبوس‌دار

سه عدد پسته خام صبح میل شود

سه عدد بادام درختی خام ظهر میل شود

ناهار کم (برای غیر اضافه‌وزنی‌ها) از روی مثلث سلامت طبخ شده باشد

ترک ناهار برای اضافه‌وزنی‌ها

روزی حداقل 7 عدد خرما

روزی حداقل 5 عدد انجیر خشک یا تازه

غروب نان + پنیر + گردو + سبزی بدون گشنیز (برای اضافه‌وزنی‌ها گاهی همین شام باشد)

شام (برای غیر اضافه‌وزنی‌ها) از روی مثلث سلامت طبخ شده باشد

هرگز وعده غذایی شام ترک نشود

شب سه عدد فندق میل شود

میوه‌های فصل در حد امکان و به‌صورت تک میوه میل شود

:رژیم تقویت عمومی برای دیابتی‌ها

همان رژیم تقویت عمومی می‌باشد، فقط عسل، خرما و انجیر به یک‌چهارم میزان رژیم افراد غیر دیابتی تقلیل یابد

مصرف عرق بوقناق به مقدار موردنیاز و با تجویز پزشک

به‌جای آب سرد چی بخوریم؟

آب سرد به علت دارا بودن طبع سرد و تر، روی NADH سلولی اثر منفی داشته، عبور الکترون برای متابولیسم مواد غذایی را کم کرده و موجب کاهش ATP سلولی می‌گردد که درنهایت می‌تواند موجب اختلال عملکرد بسیاری از سلول‌ها شده و باعث بروز بیماری گردد

:پیشنهاد می‌شود به‌جای آب سرد از موارد زیر استفاده شود

آب جوشیده ولرم شده

آب جوش با خرما

شربت عسل برای غیر دیابتی‌ها

شربت خنک شیره انگور

شربت سرکه‌انگبین با رازیانه برای بانوان (یک استکان عسل + یک چهارم استکان سرکه محلی انگور + یک استکان عرق رازیانه + یک استکان گلاب + یک استکان عرق کاسنی + آب جوشیده ولرم شده به میزان کافی به اندازه‌ای که یک شربت معمولی شیرین است)

شربت سرکه‌انگبین بدون رازیانه برای آقایان (یک استکان عسل + یک‌چهارم استکان سرکه محلی انگور + یک استکان عرق یونجه + یک استکان گلاب + یک استکان عرق کاسنی + یک استکان عرق کاسنی + آب جوشیده ولرم شده به میزان کافی به اندازه‌ای که یک شربت معمولی شیرین است)

انواع شربت‌های محلی مثل شربت زعفران با سکنجبین، شربت بیدمشک با سکنجبین، شربت بهارنارنج با سکنجبین، شربت نعناع با سکنجبین، شربت عرق یونجه با سکنجبین

نکته 1: شربت‌ها خنک میل شون

نکته 2: میزان عسل و مواد شیرین دیگر برای دیابتی‌ها فعلاً یک چهارم غیر دیابتی‌ها می‌باشد، به‌اضافه مصرف عرق بوقناق به میزان لازم

 

اصلاح رفتار

الف) رفتار معنوی: انجام واجبات، ترک محرمات. انجام مستحبات و ترک مکروهات در حد امکان

ب) انجام پنج تطهیر: جسمی، معدی، خونی، جنسی و روانی

ج) تأمین غذای مناسب هشت مسیر غذایی: 1. غذای دهانی (خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها) 2. غذای لمسی (روغن‌مالی) 3. غذای شنیداری مناسب 4. غذای بویایی مناسب 5. غذای دیداری مناسب 6. غذای جنسی پاک 7. غذای اُنس الهی (عبادت) و مردمی 8. غذای ذهنی و پنداری مناسب

د) رفتار مادی: رعایت ضروریات شش‌گانه شامل: 1. هوای پاک، 2. آب و غذای مناسب، 3. خواب و بیداری مناسب، 4. حرکت و سکون، 5. برونداد و نگهداشت مناسب، 6. اعراض نفسانی مناسب.

موادی که ما می‌خوریم به سه صورت می‌تواند در بدن ما اثر کند اول به ماده و نه به کیفیت گرمی یا سردی و یا سردی و خشکی و نه به صورت نوعیه (مثل چاقو که مادۀ آن آهن است، کیفیت آن سنگینی است و صورت نوعیه اش که آن را از انواع جسم‌های آهنی دیگر متفاوت می‌نماید و آن چاقو بودن است و این ماده آهنی با کیفیت سنگینی خود می‌تواند چیز دیگری مثل چکش یا قیچی باشد) که به قسم اول که صرفاً به ماده اثر می‌کند غذای مطلق می گوئیم که منجر به رشد بدن و افزایش حجم آن می‌گردد مثل گوشت گوسفند، جوجه محلی مرغ و خروس و زردۀ تخم مرغ محلی عسلی و یا گندم و جو

البته غذای مطلق هم به هر حال دارای اندکی کیفیت خواهد بود ولی میزان آن اندک است. دوای مطلق ماده‌ای است که تأثیر آن در بدن به کیفیت است و نه به ماده و مادۀ آن قابلیت تبدیل شدن به اجزای بدن را ندارد مانند: فلفل، زنجبیل، نیلوفر، کافور، رازیانه

غذای دوایی ماده‌ای است که پس از ورود به بدن به ماده در وهله اول و به کیفیت در وهله دوم در بدن اثر می‌کند یعنی مادۀ آن ایجاد خلط در بدن می‌کند و کیفیت آن در بدن ایجاد گرمی، سردی، تری یا خشکی می‌نماید. مثل: کاهو، ماء الشعیر، کدو، هندوانه، خربزه، انگور، خرفه، اسفناج، بابونه، شوید، شلغم، هویج، چغندر، کلم، ماش، عدس، نخود و لوبیا

دوای غذایی ماده‌ای است که در بدن به ترتیب به کیفیت و ماده هر دو اثر می‌نماید یعنی ابتدا با کیفیت گرمی، سردی و تری و خشکی و سپس به ماده در بدن اثر می‌کند مانند: تره، نعناع، کاسنی، تاجریزی، سیر، پیاز

:طبخ غذا با دستور مثلث سلامت

برای پختن غذا با مثلث سلامت مهم ترین مورد نوع مواد غذایی اولیه بکار رفته است؛ یعنی صرف نظر از اینکه نوع غذا چه باشد، مواد اولیه می‌توانند بسیار ساده و در دسترس و معمولی باشند ولی همگی از نوع مرغوب باشند

اولین و مهمترین نوع غذایی که ما مصرف می‌کنیم و در سلامت، مؤثر است قندها یا کربوهیدرات‌ها هستند که عمدتاً از طریق غلات در رژیم غذایی ما وارد می‌شوند و رایج‌ترین آن‌ها شامل گندم و برنج می‌باشند و هر دوی این‌ها مورد تأیید مثلث سلامت هستند و عمده‌ی غذای مردم را تشکیل می‌دهند. از منابع مهم جایگزین گندم برای افراد جامعه جو است که بسیار مورد تأکید و تأیید روایات اسلامی است ولی امروزه کمتر مورد استفاده‌ی مردم قرار می‌گیرد و دسترسی به نان خالص و واقعی جو کم است و جا دارد که سرمایه‌گذاران در این راستا بیشتر تلاش نمایند تا نان جوی مناسب در دسترس مردم عزیزمان قرار گیرد

ماده‌ی اولیه بسیار مهم دیگر که نقش اساسی در تأمین انرژی و ساخت و ساز سلولی و تولید ویتامین‌های مهم محلول در چربی در بدن مانند ویتامین D و همچنین تولید صفرا برای متابولیسم چربی‌ها و کاهش کلسترول خون دارد، چربی‌ها هستند که امروزه متأسفانه نوع چربی مصرفی مردم از نوع اورگانیک و طبیعی که شامل روغن کنجد و زیتون از گروه چربی‌ها و روغن‌های گیاهی و روغن‌های حیوانی مثل روغن زرد، روغن شحم گاو، روغن کوهان شتر و روغن دنبه به روغن‌های گیاهی صنعتی که بعضاً بشدت برای سلامت جامعه مضر هستند، مانند روغن پالم که مصرف صنعتی دارد و نه خوراکی، تبدیل شده است و لازم است خانواده‌ها هر چه سریعتر روغن‌های صنعتی نباتی اعم از روغن مایع، روغن مخصوص سرخ‌کردنی و روغن نباتی جامد را با روغن‌های اورگانیک گیاهی و حیوانی فوق‌الذکر جایگزین نمایند

ماده‌ی غذایی دیگر که مورد استفاده عموم است گوشت است که باز متأسفانه بر خلاف روایات، به‌جای مصرف گوشت گوسفند و شتر و پرندگان کوچک خشکی (بجز مرغ)، به سمت مصرف، گوشت گاو، ماهی‌های پرورشی فراوان و مصرف مرغ صنعتی منحرف شده است و لازم است سریعاً نسبت به جایگزینی این ماده‌ی غذایی در طبخ غذاها اقدام شود تا جلوی بروز بیماری‌های خطرناکی مثل سرطان و بیماری‌های خود ایمنی گرفته شود

مواد بعدی در طبخ غذا با مثلث سلامت، افزودنی‌ها و طعم‌دهنده‌ها هستند که متأسفانه به‌جای نمک طبیعی، زعفران، هل، دارچین، فلفل سیاه، زردچوبه و رب انار امروزه متأسفانه، نمک تصفیه‌شده، رب گوجه و گوجه‌فرنگی و رنگ‌های شیمیایی جایگزین شده‌اند که موجب بیماری‌های مهلک هستند و لازم است سریعاً مواد اورگانیک در طبخ غذاها جایگزین مواد صنعتی شوند

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناسی سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی- ایرانی

طب ایرانی اسلامی

طب اسلامی ایرانی

طب اسلامی – ایرانی

امروزه در بسیاری از کشورها توجه و اقبال روز افزونی به طب سنتی پدیدار شده است و هر روز شاهد افزایش این علاقه در مردم دنیا هستیم که این مسئله در کشورهای دارای مکتب های بومی طب سنتی بیشتر مشاهده می گردد که از جمله این کشور ها می توان به ایران، هند و چین اشاره کرد. در این میان با اینکه ایران بنیانگذار طب سنتی و ریشه و خاستگاه این طب (حتی در سایر مکاتب پزشکی دنیا) محسوب شده است ولی متاسفانه کمتر به عنوان یک مرکز منسجم و نهادینه شده جهانی با یک سامانه دقیق سیاست گذاری، کنترلی و تحقیقاتی علمی در دنیای پزشکی امروز مطرح است. اما با نگاهی دقیق تر به سایر کشورهای پیشرو در طب سنتی می توان دریافت که ایشان با مدیریت و ساماندهی دقیق و صحیح در سازمان بهداشت جهانی و در اغلب دانشگاه های معتبر دنیا، در رشته های طب سنتی دارای دانشگاهها، اساتید برجسته و دانشجویان فراوان بوده و در درمانگاه ها و بیمارستان های زیادی، روزانه هزاران بیمار را درمان می کنند و از دیدگاه اقتصادی و اعتبار بین المللی بسیار سطح بالایی را به خود اختصاص داده اند این درحالی است که متاسفانه در کشور ما با وجود ظرفیت های بسیار بالا و منابع صحیح علمی و معرفتی در زمینه طب و سلامت که بسیاری از آنها مستقیم یا غیر مستقیم منشاء قرآنی و حدیثی دارند و اثرات معجزه آسای عمل به دستورات آنها کامل محسوس است، به علت نبودن یک سامانه دقیق سیاست گذاری، اجرایی و کنترلی، پتانسیل بالقوه عظیم پزشکی، فرهنگی و اقتصادی که می تواند در اصلاح رفتار مردم جهان و صدور فرهنگ اصیل اسلامی، به دنیا موثر باشد کم اثر و گاهی بی اثر است

:پایه های طب اسلامی- ایرانی بر دو ستون اصلی استوار است

الف: اصلاح رفتار معنوی و مادی و بازگشت انسان به فطرت پاک خود و معارف الهی

ب: اصلاح جسمی که خود دارای سه قسمت می باشد

ج:اصلاح تغذیه

د: استفاده از داروهای گیاهی

و:استفاده از اقدامات درمانی

در اصلاح تغذیه، به مردم آموزش داده می شود که بر اساس آیات و روایات و فرمایش های بزرگان و حکما چه غذاهایی به چه میزان و چگونه مصرف شوند و چه غذاهایی با چه شرایطی مصرف نشوند. به طور مثال در مورد گوشت ها در طب مدرن این مواد غذایی به گوشت قرمز و گوشت سفید تقسیم بندی می شوند در حالی که در طب اسلامی – ایرانی گوشت، چه قرمز و چه سفید به نوع حیوان بستگی دارند و چه بسا گوشت قرمزی شفا بخش عنوان شده و گوشت سفیدی بیماری زا تلقی شده است. لذا این معارف می تواند در نحوه زندگی مردم و اقتصاد تغذیه تاثیرات عمیقی بگذارد

در استفاده از داروهای گیاهی همیشه مبنا بر تقدم اصلاح و درمان با غذاهاست و هر غذایی می تواند به عنوان یک دارو در نظر گرفته شود و استفاده از داروهای گیاهی فقط در حد ضرورت مجاز است و در صورت لزوم درمان با استفاده از یک دارو شروع می شود و در حالت ضرورت استفاده از دو دارو یا چند دارو در برنامه درمانی قرار می گیرد ولی باید دانست که در طب اسلامی – ایرانی و طب سنتی همیشه نیاز به در دسترس بودن داروهای گیاهی مرغوب و اصل وجود دارد و در کشور باید یک مدیریت قوی که کل طب اسلامی – ایرانی را سیاست گذاری و پایش می کند، باید امور داروهای گیاهی و کیفیت آنها را نیز کنترل نماید

عنوان بعدی استفاده از اقدامات درمانی طب اسلامی – ایرانی است که با یک بادکش و روغن مالی و دلک ساده شروع می شود و می تواند به حجامت، فصد، زالو درمانی و جراحی ختم شود که تمام این اعمال یداوی باید تحت نظارت دقیق کیفی و علمی باشد

 برای نتیجه گرفتن از طب اسلامی – ایرانی اصلاح روح و رفتار معنوی در کنار اصلاح رفتار مادی شامل ورزش و کار بدنی در اولویت است و سپس لازم است اصلاح جسم بیمار انجام شود. چون بسیاری از بیماری ها نیاز به مراقبت دایمی تا رفع مشکل حاد بیمار دارند، لازم است مراکز و بیمارستانهایی بطور اختصاصی در اختیار دانشگاه های طب اسلامی – ایرانی قرار گیرند تا دستورات فوق الذکر به درستی و به طور کامل در خصوص بیماران اجرا گردد و سامانه های ثبت و ضبط پژوهشی به طور دقیق تمام تغییرات قبل و بعد اقدامات درمانی را مستندسازی نمایند و در این راه از گرفتن عکس و فیلم برداری استفاده شود و نتایج حاصل شده به صورت مقاله جهت بهره برداری مجامع بین المللی پزشکی در دسترس قرار گیرد

در خاتمه با توجه به کارهای عظیمی که برخی کشورها با بضاعت اندک در زمینه طب سنتی انجام داده اند و موجب بهره برداری های کلان فرهنگی، اقتصادی و اقتدار سیاسی آنها از کانال ترویج و توسعه طب سنتی آنها شده است و تعداد زیادی دانشگاه طب سنتی دایر نموده اند و از تمام دنیا دانشجو می پذیرند. جا دارد کشور عزیزمان که همزمان دارای میراث گرانبهای معارف اسلامی قرآن و اهل بیت علیه السلام به اضافه آثار متعدد و مدون بزرگان و حکمای بی نظیر است هرچه سریعتر در جهت ساماندهی جدی و همه جانبه طب اسلامی ایرانی اقدام نماید. بنابراین پیشنهاد های زیر جهت بهره برداری فهرست می گردند

 دانشگاه علوم پزشکی اسلامی – ایرانی تاسیس گردد

 با توجه به عدم آشنایی اغلب پزشکان با معارف و دانش طب اسلامی ایرانی و مبانی آن که بعضا علت مخالفت این عزیزان با توسعه این طب همین مسئله است، پیشنهاد می گردد سالانه حداقل یک دوره فشرده کوتاه مدت برای تمام پزشکان علاقه مند برگزار گردد

 بیمارستان ها و مراکز درمانی اختصاصی جهت درمان بیماران با طب اسلامی و تربیت پزشکان و سایر اعضای گروه درمانی در نظر گرفته شود

 سیاست گذاری امور پزشکی اسلامی – ایرانی و داروهای گیاهی توسط یک سامانه مدیریت منسجم، آگاه و کارآمد صورت پذیرد که این سازمان مستقل می تواند زیر نظر رئیس جمهور و یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد

 توسعه و ترویج طب اسلامی ایرانی برای مردم از طریق رسانه های جمعی جهت آگاهی و استفاده از این طب به علت عدم وابستگی به خارج از کشور و عوارض بسیار کمتر از طب غربی

 

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناسی سلولی

و محقق و مدرس طب اسلامی – ایرانی