mezaj-garmosard-photokade-com-2

گرمی و یا سردی، خرافات یا واقعیت؟

هوالشافی

گرمی و یا سردی، خرافات یا واقعیت؟

از زمانیکه پای طب مدرن به عرصه پزشکی باز شده است دائماً مناقشه ای بین دکترهای این طب و اطبای طب سنتی در حال انجام است که از یک طرف گفته می شود اینها همه خرافاتی بیش نیست و پایه و اساس علمی ندارد، چرا که مثلاً وقتی ما دماسنج را داخل کشمش که شما می گوئید گرم است و یا داخل غوره که شما می گوئید سرد است می گذاریم دماسنج هیچ تغییری نمی کند

از طرف دیگر حکما و اطبای طب سنتی و حتی بسیاری از روایات، اساس و پایۀ طب را اعتقاد به گرمی و سردی می دانند، بطور مثال در آنجا که در روایتی امام صادق علیه السلام با طبیب هندی مباحثه علمی می فرمایند: به این نکته اشاره می کنند که ما ضایعات گرم را به سردی و ضایعات سرد را به گرمی درمان کنیم و شفا را به خدا وا می گذاریم، پس باید یک یا چند توجیه علمی جامع و مانع بتواند اصول اعتقاد به گرمی و سردی را توضیح دهد

:سه نظریه در مورد گرمی و سردی وجود دارد که عبارتند از

تفاوت های طبع سرد و گرم | مجله پزشکی و سلامت

 

 خرافی بودن این نظریه است که کلاً بحث گرمی ها و سردی ها را غیر علمی می دانند

 میزان کالری آزاد شده در اثر متابولیسم یا سوخت و ساز ماده در سلولها، منهای انرژی مصرف شده برای آزاد کردن این انرژی نهفته در ماده غذایی خورده شده، تعیین کنندۀ گرمی یا سردی آن مادۀ غذایی است

غذاها یا سایر مواد وارد شده به سلولها می توانند مثل گاز و ترمز خودرو عمل کنند و باعث پر کارتر شدن یا کم کارتر شدن سلول ها شوند و از راه افزایش یا کاهش سوخت و ساز سلولی موجب گرم تر شدن یا سرد تر شدن بدن شوند که البته این مورد بخصوص در مورد داروهای گیاهی بسیار بیشتر صدق می کند، مانند: گرم کننده های غیر شیرین مثل: زنجبیل و زعفران که روماتیسم را درمان می کنند

واقعیت اینست که گرمی ها و سردی ها وجود دارند و جزءِ خواص فیزیکی و شیمیایی همه مواد اطراف ما هستند اما در مورد نظر اول که کلاً اعتقاد به گرمی و سردی را خرافه می داند و با قرار دادن دماسنج در عسل و آبغوره می گویند: ببینید دماسنج یک دما را نشان می دهد، باید عرض کنم که اگر شما دماسنج را داخل بنزین سوپر و نفت چراغ همزمان بگذارید دماسنج آیا انرژی ذخیره شده در آنها را نشان می هد؟ در مورد اورانیم چطور؟ باید دانست که آزاد شدن انرژی در فرایند سوخت و ساز  مواد در داخل سلولها بسیار با هم تفاوت دارد و همچنین میزان انرژی که باید سلول هزینه کند تا از یک غذای با طبع سرد انرژی آزاد کند بسیار بیشتر خواهد بود تا از یک غذای با طبع گرم، بطور مثال: قندها برای سوختن در سلولها بسیار آماده اند در حالیکه پروتئین های پیچیدۀ گوشت گاو یا ماهی برای تبدیل شدن به انرژی خیلی باید انرژی جذب کنند تا انرژی نهفته خود را آزاد نمایند، درست مثل فرق ریختن بنزین سوپر در باک خودروی سواری با نفت سفید چراغ، کدام یک بهتر می سوزد و با صرف انرژی کمتری ایجاد انرژی بیشتری می کنند؟

پس باید بدانیم گرمی ها و سردی های تمام مواد و موجودات و حتی مکان ها و زمانهای مختلف خرافه نیست و ریشۀ علمی و منطقی دارد منتها ما باید با دقت بیشتر و تحقیقات بنیادی درک بهتری از موضوع پیدا کنیم و از این خواص برای درمان بیماریها استفاده کنیم

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناس سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی ایرانی

غذای مناسب طبع

مزاج های گوناگون غذایی1

هوالشافی

مزاج های گوناگون غذایی

:انواع لبنیات و مزاج آنها

لبنیات از پرطرفدارترین گروه های غذایی در سفره های ایرانی - ویرگول

ماست …….. سرد و تر

ماست چکیده …….. سرد و تر

شیر …….. سرد و تر

دوغ …….. خیلی سرد و تر

کشک …….. سرد و خشک

کره …….. گرم و تر

پنیر …….. سرد و خشک

خامه …….. گرم و تر

سرشیر …….. گرم و خشک

قره قوروت …….. خیلی سرد و خشک

توصیه می شود هفته ای یک بار آش جو همراه با کشک مرغوب و نیز کله جوش که با کشک تهیه می شود و غذای بسیار مفیدی است، بخصوص برای افرادی که از پا درد و یا پوکی استخوان رنج می برند استفاده شود

در صورت استفاده از ماست، بهتر است از ماست چکیده استفاده شود تا بتوان موادی مانند انیسون، پودر موسیر، نمک طعام طبیعی، پونه کوهی و فلفل سیاه به مقدار کم به آن اضافه کرد. خوردن ماست به مقدار زیاد و بدون همراهی با مصلح، می تواند در کودکانی که مبتلا به شب ادراری هستند، افرادی که از آرتروز و درد استخوان رنج می برند، بیماران مبتلا به MS، بیماران ALS یا پارکینسون، بیماران اعصاب و روان و بیماران روماتیسمی مضر باشد

سعی کنید لبنیات را همراه با مصلح آن هم هفته ای یک تا دو بار استفاده کنید

در صورت استفاده از پنیر آن را همراه با گردو و سبزیجات معطر و خرما یا پیاز و به عنوان شام استفاده کرده، استفاده از نان سنگک تازه و برشته (به مقدار کم) و یا نان جوی محلی همراه با پنیر و گردو توصیه می شود

از مصرف بی رویه و روزانه ماست خود داری نمایید. این ماده غذایی به خصوص برای کودکانی که دارای طبعی سرد هستند، بدون همراهی با مصلح خطر آفرین است

انواع حبوبات و غلات و مزاج آنها

تناوب زراعی از کشاورزی رایج تا ارگانیک - آیدانا

 

:حبوبات و غلات در حقیقت غذای اصلی انسان است که خداوند می فرماید

سورۀ عبس آیات 24 تا 32: فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى طَعَامِهِ ﴿24﴾ أَنَّا صَبَبْنَا الْمَاء صَبًّا ﴿25﴾ثُمَّ شَقَقْنَا الْأَرْضَ شَقًّا ﴿26﴾ فَأَنبَتْنَا فِيهَا حَبًّا ﴿27﴾ وَعِنَبًا وَقَضْبًا ﴿28﴾ وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا ﴿29﴾ وَحَدَائِقَ غُلْبًا ﴿30﴾ وَفَاكِهَةً وَأَبًّا ﴿31﴾ مَّتَاعًا لَّكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ ﴿32﴾

پس انسان بايد به خوراك خود بنگرد (24) كه ما آب را به صورت بارشى فرو ريختيم (25) آنگاه زمين را با شكافتنى لازم شكافتيم (26) پس در آن دانه رويانيديم (27) و انگور و سبزى (28) و زيتون و درخت‏خرما (29) و باغهاى انبوه (30) و ميوه و چراگاه (31) تا وسيله استفاده شما و حیوانات تان باشد (32)

با استفاده صحیح (با توجه به طبع) از حبوبات و غلات، نیازمندی های بدن انسان مرتفع می گردد. حبوبات و غلات دارای مواد ضد سرطان هستند. سیستم ایمنی بدن را با استفاده از این مواد می توان تقویت کرد و از این طریق بر بیماری ها غلبه نمود و آنها را از بین برد

پروتئین های موجود در این مواد بهترین و بی ضررترین پروتئین های گیاهی هستند که ارزش غذایی فوق العاده زیادی دارند و انرژی قابل ملاحظه ای را ایجاد می کند

توجه: بهترین روش طبخ حبوبات استفاده از آرام پز و یا طبخ با شعله و حرارت کم است. سعی کنید حتی الامکان از زودپز برای طبخ حبوبات استفاده نکنید. صحیح ترین روش استفاده از حبوبات ترکیب آنها با یکدیگر به نسبت درست است که در واقع، استفاده از مجموع آنهاست. یک نمونه از این ترکیب، پختن آش جوی مخصوص همراه پونه کوهی و پیاز و کشک و گردو است

:آش جو مخصوص

:مواد لازم

جو پوست کنده 2 پیمانه روغن زیتون 1 استکان
گندم با پوست 1 پیمانه گردوی آسیاب شده 100 گرم
پونه کوهی 1 قاشق غذاخوری نمک و ادویه به مقدار لازم
سبزی آش 1 کیلو پیاز 1 استکان
کشک به مقدار لازم نخود، عدس، ماش، لوبیا چیتی، لوبیا قرمز، لوبیا سفید از هر کدام نصف پیمانه

 

 

 

 

 

طرز تهیه: بهتر است حبوبات را قبلاً خیس کرده و سپس آنرا در مخلوط کن ریخته و همراه با یک قاشق پونه مخلوط کنید. سعی کنید از این غذا هفته ای یک بار میل کنید. از حرارت دادن روغن زیتون اجتناب کنید و به هنگام میل کردن غذا مقداری از آن را به ظرف غذای خود اضافه کنید

حبوبات وغلات و مزاج آنها

چاودار …….. معتدل

لوبیا سبز …….. گرم و تر

لوبیا سفید …….. کمی گرم و تر

لوبیا قرمز …….. گرم و تر

لوبیا چشم بلبلی …….. کمی گرم و تر

لوبیا چیتی …….. گرم و تر

ماش …….. سرد و خشک

برنج …….. سرد و تر

لپه …….. گرم و خشک

نخود سیاه …….. گرم و خشک

نخود فرنگی …….. سرد و تر

نخود سفید …….. گرم و خشک

باقالا …….. سرد و تر

گندم …….. گرم و تر

سنگک …….. کمی گرم و خشک

دال عدس …….. گرم و خشک

:انواع آجیل و مغزهای گیاهی و مزاج آنها

آجیل" شبِ یلدا را چطور ضدعفونی کنیم؟ - ایسنا

 

آجیل ها مانند بادام، گردو، فندق و پسته و نظایر آن منبع غنی پروتئین ها و ویتامین ها و دیگر مواد لازم برای بدن انسان مثل املاح معدنی هستند. مغزها مخصوصاً بادام، فندق و پسته حاوی 20 نوع پروتئین هستند. با استفاده معقول از آنها نیازهای بدن ما مرتفع می شود و دچار کمبود نخواهیم شد. آجیل ها انرژی زیادی را در بدن انسان تولید می کنند

:مغزهای گیاهی و مزاج آنها

گردو …….. گرم و خشک

بذرک سیاه …….. گرم و خشک

بلوط …….. سرد و خشک

بادام هندی …….. گرم و خشک

بذرک قهوه ای …….. گرم و خشک

پسته …….. گرم و خشک

بادام درختی تازه …….. کمی گرم و تر

شاه بلوط …….. سرد و خشک

خشخاش …….. سرد و خشک

فندق …….. گرم و خشک

شاه دانه …….. گرم و خشک

نارگیل …….. گرم و خشک

تخمه آفتابگردان …….. گرم و تر

بادام زمینی …….. گرم و تر

تخمه کدو …….. سرد و تر

بادام کوهی …….. گرم و خشک

تخم هندوانه …….. سرد و تر

تخمه خربزه …….. گرم و تر

تخمه گرمک …….. سرد و تر

کنجد …….. گرم و تر

تخمه دستنبو …….. گرم و تر

تخمه طالبی …….. گرم و تر

بهترین روش استفاده از چهار مغز (گردو، بادام، فندق و پسته): به صورت شیر های گیاهی و یا به جای یک وعده غذایی اصلی (از هر کدام 5/12 گرم) همراه با کمی عسل یا خرما یا کشمش یا توت خشک و یک عدد میوه فصل (در طول یک شبانه روز) است. این مقدار آجیل یاد شده در مقایسه با گوشت از چهار برابر انرژی غذایی برخوردار است

حدالمقدور مغزها خام و تازه باشند. برای نگهداری از مغزها از جای خشک و خنک استفاده کنید

:انواع ریشه ها و مزاج آنها

آشنایی با مزاج ریشه‌ های خوراکی مختلف - طبایع مرجع طب سنتی

ریشه ها بهترین و بیشترین املاح و مواد معدنی را دربردارند و بهترین و صحیح ترین روش استفاده از آنها در درجه اول به صورت خام و تازه و در درجه درم به روش بخار پز است

شلغم …….. گرم و تر

ترب سیاه …….. گرم و خشک

ترب سفید …….. گرم و خشک

شقاقل …….. گرم و تر

سیر …….. گرم و خشک

سیب زمینی …….. سرد و تر

سیب زمینی ترشی …….. کمی گرم و تر

هویج فرنگی …….. گرم و تر

زردک …….. گرم و تر

کلم قمری …….. گرم و تر

پیاز …….. گرم و خشک

موسیر …….. گرم و خشک

چغندر …….. معتدل و کمی گرم

چغندر قند …….. معتدل و کمی گرم

:انواع سبزیجات ها و مزاج آنها

آشنایی با انواع سبزیجات و بهترین شیوه مصرف آنها - پارسی طب

 

سبزیجات از فیبر زیادی برخوردارند و علاوه بر این دارای ویتامین های مختلفی هستند. در سبد غذایی روزانه حتما سبزیجان استفاده کنید چرا که سبزیجات به خاطر داشتن فیبر زیادی موجب فعالیت حرکت های دودی شکل روده می شوند و این امر به نوبه خود باعث می گردد که سیستم گوارش انسان از کارکرد خوبی برخوردار شود و در نتیجه سلامتی انسان تضمین گردد. بهتر است سالاد را همیشه قبل غذا و همراه با جوانه ها و لیمو ترش (سرکه محلی انگور بهتر است) میل کنید و در تهیه آن نیز به جای سس از روغن زیتون استفاده کنید

:سبزیجات ها و مزاج آنها

کلم برگ …….. گرم و خشک

ریحان …….. کمی گرم و خشک

گل کلم …….. گرم و خشک

تره …….. خیلی گرم و خشک

کلم بروکلی …….. گرم و خشک

جعفری …….. خیلی گرم و خشک

کنگر …….. گرم و کمی خشک

شنبلیله …….. گرم و خشک

تره فرنگی …….. گرم و خشک

گشنیز …….. سرد و خشک

ریواس …….. سرد و کمی خشک

تربچه …….. گرم و خشک

مارچوبه …….. گرم و تر

پیازچه …….. گرم و خشک

شنگ …….. سرد و خشک

نعناع …….. کمی گرم و خشک

ریش بز …….. سرد و خشک

ترخون …….. خیلی گرم و خشک

قازیاقی …….. سرد و خشک

مرزه …….. کمی گرم و خشک

ترشک …….. سرد و خشک

سوسبز …….. خیلی گرم و خشک

قارچ …….. سرد و تر

پونه …….. گرم و خشک

کنگر فرنگی …….. گرم و خشک

شاهی …….. گرم و کمی خشک

لوبیا سبز …….. سرد و تر

شوید …….. گرم و خشک

خرفه …….. خیلی سرد و خشک

اسفناج …….. کمی سرد و تر

شور …….. گرم و خشک

کرفس …….. گرم و خشک

سلمک …….. سرد و تر

بامیه …….. سرد و تر

کاهو …….. سرد و تر

والک …….. گرم و خشک

منبع: برگرفته از کتاب ” مجموعه کامل دائرة المعارف تغذیه” از آقای داریوش صالحی