پیاز و خواص آن

پیاز و خواص درمانی و معجزه آسای آن

هوالشافی

پیاز و خواص درمانی و معجزه آسای آن

خواص درمانی پیاز

پياز گیاهي است دو ساله داراي برگهاي توخالي و استوانه اي شكل، ساقه پياز تا ارتفاع يك متر هم مي رسد كه آن هم استوانه اي و توخالي است. گلهاي پياز برنگ سفيد يا بنفش بصورت چتر در انتهاي ساقه ديده مي شود

پياز انواع مختلف دارد مانند پياز سفيد، ‌پياز بنفش، پياز قرمز و يا مخلوطي از قرمز و بنفش که بصورت یك گل پیاز و پوستی به ضخامت یك كاغذ دیده می‌شود، مزه تندی دارد. همچنین پیازها در سایز، رنگ و مزه بسته به نوعشان با هم متفاوتند

هرچه پوست پیاز، زیادتر و كلفت تر باشد، زمستان طولانی تر و سخت تر خواهد بود. این امر یعنی كه طبیعت برای حفظ گیاه پیاز از سرمای سخت زمستان، از پوشش های ضخیم برای پوشاندن پیاز استفاده می نماید

رسول اکرم(ص): وقی که وارد شهر و محلی شدید، از پیاز آنجا بخورید تا بیماری آن محل را از شما دور سازد

پیاز ممكن است اشك چشم شما را بیرون آورد، و بوی بدی به نفس شما بدهد اما اشتهای شما را باز می‌كند. اسم علمی ‌آن ALLIUMSPA است. كلمه پیاز (onion) از حرف لاتین unio به معنی تك یا منحصر می‌آید، چون گیاه پیاز فقط یك گل دارد. همچنین نام آن (union) به معنی متحد را نشان می‌دهد، كه بیانگر لایه‌های پیاز است كه به دور یك مركز قرار دارند

:چگونگی انتخاب و ذخیره كردن پیازها

پیازهایی انتخاب كنید كه تمیز هستند و شكل خوبی داشته‌باشند و هیچگونه شیار یا شكافی روی آنها نباشد و پوستشان ترد و خشك باشد. آنهایی كه جوانه زده‌اند یا نشانه‌هایی از كپك دارند و یا پیازهای درجه 2 كه لكه‌هایی صاف دارند و گردن آنها مرطوب و دارای لكه‌های سیاهی هستند را انتخاب نكنید چون اینها نشانه فاسد شدن هستند

مدت زمان ذخیره‌سازی پیازها به نوع آنها بستگی دارد. آنهایی كه خیلی بدبو هستند مثل پیاز زرد را می‌توان مدت زمان بیشتری به نسبت نوع شیرین آن مثل پیاز سفید نگهداری كرد

همه پیازها را باید جدا از سیب زمینی نگهداری كرد، چون آنها رطوبت و گاز اتیلن را به خود جذب می‌كنند كه باعث فساد پیازها می‌شوند

باقیمانده پیاز خرد شده را باید در یك كیسه پلاستیك یا یك ظرف در‌دار نگهداری كرد و بایستی تا یكی دو روز آینده استفاده کرد، چون پیازها اكسیده می‌شوند و مواد غذایی خود را سریعاً از دست می‌دهند. پیاز پخته در یك ظرف كیپ بهتر مزه خود را حفظ می‌كند و میتوان آن را تا چند روز نگهداری كرد

هرگز آنها را در یك ظرف فلزی نگهداری نكنید چون این كار باعث تغییر رنگ آنها می‌شود. می‌توان پیاز پوست گرفته و خرد شده را فریز كرد ولی این كار باعث می‌شود كه بعضی از طعمهای خود را از دست بدهند

چرا پیاز اشک آور است؟

زمانی که پیاز را برش می‌‌دهیم، گازی که حاوی ترکیبات گوگردی است، وارد هوا می‌شود و به چشم انسان می‌‌رسد. در چشم انسان، این گاز با آب واکنش نشان داده و اسید سولفوریک تولید می‌کند. اسید سولفوریک، بر پایانه‌های اعصاب چشم اثر کرده و سبب سوزش چشم و در نهایت ریزش اشک می‌شود

:روش‌هایی برای کاهش اشک آوری پیاز وجود دارد که عبارتند از

 قرار دادن پیاز در یخچال قبل از پوست کندن آن. زمانی که پیاز را داخل یخچال قرار می‌‌دهیم، خنک شدن پیاز، ترکیب اشک آور آن را ضعیف می‌کند و دیگر پیاز زیاد اشک را در نمی‌آورد

 پوست کندن پیاز در آب. همچنین زمانی که پیاز را زیر آب پوست می‌‌گیریم، بخش اعظم ماده اشک آور پیاز با آب شسته می‌شود و از خاصیت اشک آور بودن آن کاسته می‌گردد

 خیس کردن پیاز و دستان پیش از بریدن پیاز هم مفید به نظر می‌‌رسد. با این عمل، بخشی از گاز تولید شده با رطوبت دستان شما و همچنین رطوبت پیاز، واکنش نشان داده و شدت سوزش چشم کمتر خواهد بود

به علاوه نفس کشیدن، تنها از راه دهان در طول پوست گرفتن و خرد کردن پیاز هم روش خوبی است

:مواد موجود در 100 گرم پیاز

کروم 24.80  میکرو گرم تریپتوفان 0.03  گرم
ویتامین  C 10.24   میلی گرم فولات 30.40  میکروگرم
فیبر 2.88  گرم پتاسیم 251.20  میلی گرم
منگنز 0.22  میلی گرم فسفر 52.80 میلی گرم
ویتامین  B6 0.19  میلی گرم مس 0.10 میلی گرم

:خواص درمانی و غذایی پیاز

پیاز خام برای رفع ناراحتی‌های حاصل از آشامیدن آب‌های مختلف در هنگام مسافرت و جلوگیری از ناراحتی‌های ناشی از هوای آلوده، مفید می‌باشد

.پیاز خام، برای پوست، موهای سر، کلیه‌ها و مثانه مفید است

.پياز خام محرك قلب است

.پياز باكتري كش است

.پياز سنگ كليه را خرد مي كند

.كلسيم پياز درد دندانها و استخوانها را تقويت مي كند و از نرمي استخوان جلوگيري مي كند

.پياز لثه ها را محكم مي كند

.خوردن پیاز خام در روز خستگی  شما را برطرف می ‌نماید و اعصاب را تسکین می‌ بخشد

.پیاز به دلیل داشتن موادی از جمله پروستاگلاندین ها، رگ های خونی را گشاد می كند و موجب کم شدن فشار خون می شود

پیاز دارای مخمر است که برای آسان نمودن هضم نشاسته مفید است. باید توجه داشت هضم پوست های نازکی که ورق پیاز را پوشانده خیلی دشوار است و باید هنگام مصرف آن را جدا نمود

.پیاز اشتها آور و کاهش ‌دهنده ی ناراحتی‌های مربوط به نفخ شکم و غیره است

پیاز برای پیش گیری از ابتلا به تصلب شرایین هم به كار می رود. مصرف پیاز را برای درمان نارسایی های رگ های خونی سالمندان  توصیه نموده است

.پیاز به واسطه ی داشتن انسولین گیاهی، موجب شفای بیماری دیابت  می گردد، پس برای اشخاص مبتلا به بیماری قند مضر نیست

.پیاز به علّت داشتن فسفر، کارهای فکری را آسان می‌ کند

.برای افرادی که دچار بی‌ خوابی  هستند، مفید است و در صورت مصرف زودتر خواب به سراغ آنها خواهد آمد

.پیاز، برای کودکان کم ‌رشد و پیرمردان ضعیف مفید است

برای جلوگیری از خون دماغ می ‌توانید چند قطره سرکه را روی پیاز رنده شده بریزید و آب آن را در بینی بچکانید، تا از خونریزی جلوگیری نماید

.پیاز لثه‌ها را تقویت می ‌کند و رنگ چهره را روشن می ‌سازد

پیاز سرشار از ویتامین‌های A  و B و C  می باشد و نیز دارای آهن، آهک، فسفر، پتاسیم، سدیم، گوگرد، ید، سلنیوم، سیلیس و قند است که به طور مستقیم جذب بدن می‌ شود

پیاز به علت داشتن گوگرد ضد عفونت خون است. وقتی گوگرد وارد خون و ریه‌ها گردد با عفونت‌های مجاری تنفسی مانند آسم، برونشیت و گریپ و غیره مبارزه می ‌کند

.پیاز قادر است كه کلسترول و چربی های خون را كاهش داده و از انعقاد خون داخل رگ ها جلوگیری نماید

.پیاز قادر است خطر ابتلا به سرطان معده را كاهش دهد

.خوردن پیاز همراه با غذاهای چرب، مخصوصاً در مهمانی ‌ها یا مسافرت ها، سبب هضم چربی ها می شود

تحریکی که در هنگام پوست کندن پیاز حاصل می ‌شود، دردهای شدید نیمه ی سر (میگرن) را بر طرف کرده و زکامی را که تازه شروع شده است از بین می ‌برد

.پیاز، تقریبا تمام خواص سیر را در معالجه ی فشارخون، مرض ‌قند، درمان بیماری کرمک و غیره را دارد

ترکیبات گوگرددار در پیاز عضلات صاف ریه را تحریک کرده و باعث باز شدن شریان‌های کوچک و نایژه می‌شود و برای همین به آن‌هایی که دچار سرماخوردگی می‌شوند مصرف پیاز به صورت خام یا در کنار غذا توصیه می‌شود

پیاز پخته، ملیّن (نرم کننده) است و برای کسانی که روده‌ی ضعیفی دارند، غذای مناسبی است. البته سرخ کردن پیاز با روغن، آن را سنگین می‌ نماید، مگر آنکه زیاد سرخ نشود و روغن کمی مصرف گردد

وجود تركیبات گوگردی در پیازنیز مانند سیر، موجب جلوگیری از تجمع پلاكت ها شده، از لخته شدن خون داخل رگ ها پیشگیری می نمایند

پیاز دارای هورمون دیاستازی است که غدد اشک و آمیزشی و گوارشی را تقویت می ‌کند. این مواد در اثر حرارت از بین می ‌روند. بنابراین پیاز پخته در نیروی جنسی و هاضمه تأثیری ندارد و اشک ‌آور هم نیست

.در استعمال خارجی، پیاز پخته، تسکین دهنده ی سوختگی‌ها و بواسیر است

.مصرف پیاز پخته، باعث لینت یا نرمی مزاج می‌شود

.پياز تقويت كننده و نرم كننده سينه است. براي اين منظور پياز را آب پز كرده و بخوريد

.استفاده از پیازی که با چربی پخته شده باشد، برای دفع اخلاط چسبنده از سینه مفید است

مصرف پیاز پخته با چربی برای رفع یبوست  و نفخ روده‌ها مفید است. برای این منظور پیاز را با ملایمت بپزید و در هنگام پختن به تدریج به آن کره اضافه نمایید و سپس مصرف کنید

.اگر ورقه‌های نازک پیاز در شیر، پخته و مصرف شود، برای درمان دردهای حاصل از قولنج روده‌ها و ناراحتی‌های شکم مفید است

.پیاز پخته، حبس البول و کم شدن ادرار را شفا می ‌دهد و ادرار آور خوبی است

.مصرف پیاز پخته به هر شکل که باشد برای رفع ناراحتی‌ های روحی مفید است

.مصرف پیاز پخته شده در سرکه، برای تقویت هاضمه، زردی (یرقان)، ورم طحال و استفراغ صفراوی مفید است

قرار دادن پیاز پخته و گرم در محل سوختگی و یا قرار دادن آن در محل بواسیر اثر شفا بخش دارد، زیرا خون را به طرف سطح پوست انتقال داده و از تجمع خون در رگ‌ های بواسیری می ‌کاهد

 براي آنكه پياز زود هضم شود و آنهايي كه معده حساس دارند بتوانند آنرا بخورند و از خواص آن استفاده كنند بايد موقع پختن پياز مقداری شكر روي آن بريزند و اين عمل هضم پياز را آسان تر خواهد كرد

آب پیاز برای دندان‌ درد مفید است. برای تسکین درد باید آب پیاز را روی دندان ریخت و کمی نگاه داشت، این عمل را می‌توان با پنبه انجام داد

برای برطرف ساختن صدای داخل گوش می‌توان پنیه ای را به آب پیاز آغشته کرد و در گوش قرار داد. به زودی صدای گوش شما برطرف می ‌شود

.براي درمان سنگيني گوش آب پياز را در گوش بچكانيد

برای معالجه ی ترک خوردگی دست، یک پیاز تازه را رنده کنید و آب آن را به مدت 12 دقیقه روی دست خود بمالید. اگر هر روز دو بار این کار انجام شود، ترک ‌های دست شما بهبود خواهد یافت

برای معالجه ی ورم و آماس بدن می ‌توان 2عدد پیاز را رنده نمود و یک لیتر شیر که به جوش آمده است را داخل آن ریخت و پس از 24 ساعت که دم کشیده و سرد شد، آن را صاف نمود و هر روز سه لیوان کوچک از آن را نوشید

برای درمان نیش زنبور و مگس می ‌توانید یک پیاز تازه را رنده کنید و آب آن را به صورت پماد و مرهم روی محل نیش‌ زدگی بگذارید. پس از مدتی ورم کم شده و درد تسکین پیدا می ‌کند

.برای معالجه ی کورک و دمل نیز می توان از روش بالا سود جست

.براي رفع خارش چشم چند قطره آب پياز را در چشم بچكانيد

.اگر پشه يا زنبور شما را گزيد فورا يك پياز را بريده و روي محل گزيدگي بگذاريد درد و خارش فورا ساكت مي شود

.بو كردن آب پیاز به ویژه زمان پوست گرفتن آن، برای به هوش آمدن فردی كه سست یا بی هوش شده و همچنین برای رفع تشنج، بسیار مفید است

.پیاز خام، پخته و یا سرخ کرده از تشکیل لخته ‌های خون در رگ ها جلوگیری نموده و مانع از بروز سکته ی قلبی و مغزی می ‌شود

مرهمی که از پیاز خام رنده شده درست می ‌کنند اگر به پایین شکم بگذارند، خروج ادرار را آسان می‌سازد و اگر بر روی پیشانی گذاشته شود سردردهای شدید نیمه ی ‌سر و سردردهای عصبی را آرام می‌کند

.اگر با آب پیاز چیزی روی کاغذ بنویسید، دیده نمی ‌شود ولی همین‌ که آن را گرم کنید و حرارت دهید، کلمات ظاهر می ‌گردد

.تخم پیاز طبیعت گرم و خشک دارد و خوردن 4 تا 5 گرم آن برای تحریک نیروی جنسی موثر است

.اگر از تخم پياز پمادي درست كنيد و روي سر ببنديد از ريختن مو جلوگيري مي كند

.شربت پياز براي رفع دردهاي عصبي بهترين دارو است شربت پياز به اين صورت تهيه مي شود

100  گرم پياز خام را با 400 گرم آب مخلوط كرده و بپزيد تا له شود سپس 400 گرم قند روي آن بريزيد و بگذاريد كه جوش بزند تا قند حل شود سپس آنرا صاف كنيد و در يخچال قرار دهيد

. پياز ترشي را براي از بين بردن يرقان و تقويت معده و روده و زياد شدن اشتها مصرف مي كنند

 پوست پياز براي درمان اسهال استفاده میشود بدين صورت كه پوست پياز را بشوئيد و در مقدري آب به مدت ده دقيقه بجوشانيد، سپس آنرا در داخل دستمالي ريخته و فشار دهيد تا شيره آن گرفته شود. بعدا اين شيره را با شكر شيرين كنيد و روزي چند فنجان از آن را بشوئيد تا اسهال كاملا از بين برود

تنتور پياز براي رفع گاز معده استفاده میشود. مقدر مصرف آن 10 تا 15 قطره است كه بايد در آّب حل كرده و مصرف نمود

ماسك پياز روي صورت خون را بطرف صورت مي كشاند و رنگ صورت را درخشان مي كند

:تذکرات

.زیاده روی در خوردن پیاز موجب تشنگی، استفراغ، تیرگی چهره و حتی فراموشی می‌ شود. پس در حد اعتدال مصرف کنید

برای برطرف کردن بوی بد پیاز بعد از مصرف آن، می توانید یک عدد گردو یا مقداری نان سوخته میل نمایید و یا چند عدد باقلا را جویده و مدتی در دهان نگاه دارید

اندکی دخل و تصرف علمی و تصحیح توسط دکتر حسن اکبری

:منابع

گروه سلامت سیمرغ

بخش تغذیه و آشپزی تبیان

خواص سبزی ها،تالیف مرتضی نظری          WWW.WIKIPEDIA.COM              WWW.TAAMASRAR.COM

تغذیه و ورزش

تغذیه طب اسلامی ایرانی و ورزش قهرمانی

هوالشافی

تغذیه طب اسلامی ایرانی و ورزش قهرمانی

تغذیه و ورزش

امروزه همه می دانند که کسب مدال طلا در میادین بزرگ بین المللی یکی از شاخص های رشد و توسعه کشورهاست و ما نیز می توانیم با استفاده از گنجینه با ارزش طب اسلامی- ایرانی که ریشه در قرآن کریم و فرمایش های اهل بیت علیهم السلام و طب سنتی ایران دارد، قدرت بدنی و هوش و ذکاوت ورزشکاران قهرمان کشورمان را روز افزون نماییم که راز این مهم در بهتر کار کردن سلولهای بدن این ذخایر بزرگ کشور نهفته است

:سلول های عضلانی دارای دو نوع رشته هستند که عبارتند از

رشته های ضخیم تر به نام میوزین و رشته های نازک تر به نام آکتین

انقباض کامل و صد در صدی عضلات و حداکثر قدرت عضلانی وابسته به اتصال محل های فعال رشته های نازک آکتین و سرهای بازوهای جانبی رشته های ضخیم میوزین دارد و این فرایند با میزان مناسب یون کلسیم در سلول های عضلانی ارتباط مستقیم دارد و این میزان یون کلسیم به انرژی داخل سلول های عضلانی بستگی دارد تا این یون به موقع در دسترس فرایند اتصال رشته های آکتین و میوزین قرار گیرند.

از طرف دیگر جدا شدن سرهای بازوهای جانبی رشته ای ضخیم میوزین نیز شدیداً وابسته به میزان ای تی پی یا همان بنزین سلولی می باشد تا عضله یک دوره استراحت کوتاه چند صدم ثانیه ای را سپری کند و آماده انقباض بعدی گردد و حال تصور کنید اگر این اتصال و انفصال رشته های میوزین و اکتین که هر دو وابستگی شدید به میزان انرژی داخل سلولی دارد در یک قهرمان ورزشی با چند درصد کاهش مواجه شود، آنجاست که تیر کمان دار به جای اصابت به هدف به دوایر اطراف می خورد یا دروازه بان به موقع نمی تواند توپ را بگیرد و یا وزنه بردار یک لحظه در قیچی زدن کم می آورد و مدال طلا از دست می رود.

ما برای اصلاح تغذیه ورزش های قهرمانی در درجه اول رعایت کامل و 100% مثلث سلامت که قدم اول است را پیشنهاد می کنیم و رژیم های تقویتی ویژه ای هم داریم که اگر مسئولین بخواهند با کمال میل ارایه می نمائیم انشاءا… روز به روز شاهد بالندگی بیشتر ورزش کشور عزیزمان باشیم

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناس سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی – ایرانی

خوراکی های توصیه شده

خوراکی‌هایی که توصیه می‌شود

«دستورات مثلث سلامتـ»

 خوراکی‌هایی که توصیه می‌شود*

   گوشت‌ها: گوسفند، شتر، پرندگان خشکی به‌استثنای مرغ صنعتی، بوقلمون محلی، بلدرچین، کبک، کبوتر، جوجه مرغ و خروس تا 500 گرم

  لبنیات: خامه، سرشیر، پنیر با گردو (صرفاً برای شام)

   میوه‌ها: انگور، خرما، زیتون، سیب، انار، لیموشیرین، نارگیل، پرتقال شیرین، نارنگی شیرین، انبه و موز رسیده طبیعی

 صیفی‌جات: خربزه و گرمک

 سبزی‌ها: سبزی‌خوردن (به‌جای سالاد خیار، گوجه‌فرنگی و کاهو)، سیر، پیاز، هویج، کلم، کرفس و سایر سبزی‌های غذا مثل سبزی آش، سبزی کوکو

 حبوبات: نخود، لپه و لوبیا

  غلات: نخود، لپه و لوبیا

 روغن‌ها: روغن کوهان شتر، روغن حیوانی (روغن کرمانشاهی)، روغن دنبه، روغن‌زیتون، روغن کنجد

 خشکبار: پسته، فندق، نخودچی، کشمش، انجیر خشک، توت خشک، تخمه (به‌استثنای تخمه هندوانه)، برگه هلو و زردآلو

-تمام غذاهای سنتی ایرانی را با گوشت‌ها و روغن‌های توصیه‌شده طبخ نمایید

-در صورت نیاز به کاهش وزن به همان میزان از مقدار ناهار کم نمایید

-به‌جای چای از عرقیات سنتی و دمنوش‌های سنتی مثل بادرنجبویه، اسطوخودوس، گل‌گاوزبان، عناب، زعفران، زنجبیل، دارچین، نعناع، پونه، چای کوهی و … یا آب جوش به همراه خرما بر اساس نوع مزاج خود استفاده نمایید

-به‌جای قند و شکر سفید از خرما، عسل، توت، کشمش یا قند و شکر سرخ استفاده نمایید

-به‌جای شیرینی‌های مصنوعی خشک و تر از شیرینی‌های طبیعی مانند خرما و انجیر و از شیرینی‌های سنتی تهیه‌شده با روغن حیوانی استفاده نمایید

-خوردن انواع مرباها بلامانع است

-به‌جای نمک صنعتی از نمک طبیعی (سنگ نمک آسیاب شده) استفاده نمایید

 

 خوراکی‌هایی که توصیه نمی‌شود

:الف ـ به‌طور دائمی

 گوشت گاو به‌صورت چرخ کرده، خورشتی و مشتقات آن نظیر سوسیس، کالباس، همبرگر و مارتادلا

 مرغ صنعتی

 چای سبز و سیاه

  خوردن پنیر برای صبحانه

  نوشابه مصنوعی (انواع نوشابه‌های کولا دار و سایر نوشابه‌های ساخته‌شده با شکر)

 قند و شکر سفید

  شیرینی‌های مصنوعی‌تر و خشک

 انواع سس‌ها (سفید و قرمز)

 آب سرد

 روغن‌ها: کلیه روغن‌های نباتی شامل (هیدروژنه و غیر هیدروژنه، روغن مایع و روغن سرخ کردنی

  گوجه‌فرنگی (رب گوجه‌فرنگی)

:ب ـ به‌طور موقت (صرفاً برای 40 روز پرهیز کامل شود)

  گوشت‌ها: ماهی، مرغابی، غاز و مصرف تخم‌مرغ زیاد

 لبنیات: ماست، دوغ و شیر

  میوه‌ها: هندوانه، خیار، طالبی، میوه‌های ترش و نارس مصرف میوه‌ها در غیر فصل آن‌ها

  سبزیجات: بادمجان، اسفناج، باقالا و قارچ

حبوبات: عدس و ماش

 خشکبار: گردوی خالی (همراه با پنیر و برای شام بلامانع است)

-به‌جای مصرف آب‌لیمو و آب‌غوره و ترشی می‌توانید از سرکه محلی انگور یا سیرترشی با سرکه محلی انگور استفاده نمایید

خوراکی‌های موقتی پس از 40 روز هرکدام با یک مصلح گرم مصرف شود، مثلاً ماست با نعناع، شیر با خرما و دوغ با گل محمدی و به‌طورکلی موقتی‌ها کمتر مصرف شوند

رژیم غذایی در آینده تعدیل می‌شود

 

:رژیم تقویت عمومی برای غیر دیابتی‌ها

صبح ناشتا یک عدد سیب شیرین با پوست و گاهی با دانه (سیب ضدعفونی شده که از شب در آب زلال مانده تا سموم احتمالی پوست خارج شده باشد).

صبحانه خوب: 2 قاشق غذاخوری ارده کنجد + 1 قاشق مرباخوری روغن کرمانشاهی (یا 2 قاشق مرباخوری کره محلی گاو) + 1 قاشق غذاخوری شیره خرما یا انگور یا انجیر و یا عسل طبیعی + نان سبوس‌دار

سه عدد پسته خام صبح میل شود

سه عدد بادام درختی خام ظهر میل شود

ناهار کم (برای غیر اضافه‌وزنی‌ها) از روی مثلث سلامت طبخ شده باشد

ترک ناهار برای اضافه‌وزنی‌ها

روزی حداقل 7 عدد خرما

روزی حداقل 5 عدد انجیر خشک یا تازه

غروب نان + پنیر + گردو + سبزی بدون گشنیز (برای اضافه‌وزنی‌ها گاهی همین شام باشد)

شام (برای غیر اضافه‌وزنی‌ها) از روی مثلث سلامت طبخ شده باشد

هرگز وعده غذایی شام ترک نشود

شب سه عدد فندق میل شود

میوه‌های فصل در حد امکان و به‌صورت تک میوه میل شود

:رژیم تقویت عمومی برای دیابتی‌ها

همان رژیم تقویت عمومی می‌باشد، فقط عسل، خرما و انجیر به یک‌چهارم میزان رژیم افراد غیر دیابتی تقلیل یابد

مصرف عرق بوقناق به مقدار موردنیاز و با تجویز پزشک

به‌جای آب سرد چی بخوریم؟

آب سرد به علت دارا بودن طبع سرد و تر، روی NADH سلولی اثر منفی داشته، عبور الکترون برای متابولیسم مواد غذایی را کم کرده و موجب کاهش ATP سلولی می‌گردد که درنهایت می‌تواند موجب اختلال عملکرد بسیاری از سلول‌ها شده و باعث بروز بیماری گردد

:پیشنهاد می‌شود به‌جای آب سرد از موارد زیر استفاده شود

آب جوشیده ولرم شده

آب جوش با خرما

شربت عسل برای غیر دیابتی‌ها

شربت خنک شیره انگور

شربت سرکه‌انگبین با رازیانه برای بانوان (یک استکان عسل + یک چهارم استکان سرکه محلی انگور + یک استکان عرق رازیانه + یک استکان گلاب + یک استکان عرق کاسنی + آب جوشیده ولرم شده به میزان کافی به اندازه‌ای که یک شربت معمولی شیرین است)

شربت سرکه‌انگبین بدون رازیانه برای آقایان (یک استکان عسل + یک‌چهارم استکان سرکه محلی انگور + یک استکان عرق یونجه + یک استکان گلاب + یک استکان عرق کاسنی + یک استکان عرق کاسنی + آب جوشیده ولرم شده به میزان کافی به اندازه‌ای که یک شربت معمولی شیرین است)

انواع شربت‌های محلی مثل شربت زعفران با سکنجبین، شربت بیدمشک با سکنجبین، شربت بهارنارنج با سکنجبین، شربت نعناع با سکنجبین، شربت عرق یونجه با سکنجبین

نکته 1: شربت‌ها خنک میل شون

نکته 2: میزان عسل و مواد شیرین دیگر برای دیابتی‌ها فعلاً یک چهارم غیر دیابتی‌ها می‌باشد، به‌اضافه مصرف عرق بوقناق به میزان لازم

 

اصلاح رفتار

الف) رفتار معنوی: انجام واجبات، ترک محرمات. انجام مستحبات و ترک مکروهات در حد امکان

ب) انجام پنج تطهیر: جسمی، معدی، خونی، جنسی و روانی

ج) تأمین غذای مناسب هشت مسیر غذایی: 1. غذای دهانی (خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها) 2. غذای لمسی (روغن‌مالی) 3. غذای شنیداری مناسب 4. غذای بویایی مناسب 5. غذای دیداری مناسب 6. غذای جنسی پاک 7. غذای اُنس الهی (عبادت) و مردمی 8. غذای ذهنی و پنداری مناسب

د) رفتار مادی: رعایت ضروریات شش‌گانه شامل: 1. هوای پاک، 2. آب و غذای مناسب، 3. خواب و بیداری مناسب، 4. حرکت و سکون، 5. برونداد و نگهداشت مناسب، 6. اعراض نفسانی مناسب.

موادی که ما می‌خوریم به سه صورت می‌تواند در بدن ما اثر کند اول به ماده و نه به کیفیت گرمی یا سردی و یا سردی و خشکی و نه به صورت نوعیه (مثل چاقو که مادۀ آن آهن است، کیفیت آن سنگینی است و صورت نوعیه اش که آن را از انواع جسم‌های آهنی دیگر متفاوت می‌نماید و آن چاقو بودن است و این ماده آهنی با کیفیت سنگینی خود می‌تواند چیز دیگری مثل چکش یا قیچی باشد) که به قسم اول که صرفاً به ماده اثر می‌کند غذای مطلق می گوئیم که منجر به رشد بدن و افزایش حجم آن می‌گردد مثل گوشت گوسفند، جوجه محلی مرغ و خروس و زردۀ تخم مرغ محلی عسلی و یا گندم و جو

البته غذای مطلق هم به هر حال دارای اندکی کیفیت خواهد بود ولی میزان آن اندک است. دوای مطلق ماده‌ای است که تأثیر آن در بدن به کیفیت است و نه به ماده و مادۀ آن قابلیت تبدیل شدن به اجزای بدن را ندارد مانند: فلفل، زنجبیل، نیلوفر، کافور، رازیانه

غذای دوایی ماده‌ای است که پس از ورود به بدن به ماده در وهله اول و به کیفیت در وهله دوم در بدن اثر می‌کند یعنی مادۀ آن ایجاد خلط در بدن می‌کند و کیفیت آن در بدن ایجاد گرمی، سردی، تری یا خشکی می‌نماید. مثل: کاهو، ماء الشعیر، کدو، هندوانه، خربزه، انگور، خرفه، اسفناج، بابونه، شوید، شلغم، هویج، چغندر، کلم، ماش، عدس، نخود و لوبیا

دوای غذایی ماده‌ای است که در بدن به ترتیب به کیفیت و ماده هر دو اثر می‌نماید یعنی ابتدا با کیفیت گرمی، سردی و تری و خشکی و سپس به ماده در بدن اثر می‌کند مانند: تره، نعناع، کاسنی، تاجریزی، سیر، پیاز

:طبخ غذا با دستور مثلث سلامت

برای پختن غذا با مثلث سلامت مهم ترین مورد نوع مواد غذایی اولیه بکار رفته است؛ یعنی صرف نظر از اینکه نوع غذا چه باشد، مواد اولیه می‌توانند بسیار ساده و در دسترس و معمولی باشند ولی همگی از نوع مرغوب باشند

اولین و مهمترین نوع غذایی که ما مصرف می‌کنیم و در سلامت، مؤثر است قندها یا کربوهیدرات‌ها هستند که عمدتاً از طریق غلات در رژیم غذایی ما وارد می‌شوند و رایج‌ترین آن‌ها شامل گندم و برنج می‌باشند و هر دوی این‌ها مورد تأیید مثلث سلامت هستند و عمده‌ی غذای مردم را تشکیل می‌دهند. از منابع مهم جایگزین گندم برای افراد جامعه جو است که بسیار مورد تأکید و تأیید روایات اسلامی است ولی امروزه کمتر مورد استفاده‌ی مردم قرار می‌گیرد و دسترسی به نان خالص و واقعی جو کم است و جا دارد که سرمایه‌گذاران در این راستا بیشتر تلاش نمایند تا نان جوی مناسب در دسترس مردم عزیزمان قرار گیرد

ماده‌ی اولیه بسیار مهم دیگر که نقش اساسی در تأمین انرژی و ساخت و ساز سلولی و تولید ویتامین‌های مهم محلول در چربی در بدن مانند ویتامین D و همچنین تولید صفرا برای متابولیسم چربی‌ها و کاهش کلسترول خون دارد، چربی‌ها هستند که امروزه متأسفانه نوع چربی مصرفی مردم از نوع اورگانیک و طبیعی که شامل روغن کنجد و زیتون از گروه چربی‌ها و روغن‌های گیاهی و روغن‌های حیوانی مثل روغن زرد، روغن شحم گاو، روغن کوهان شتر و روغن دنبه به روغن‌های گیاهی صنعتی که بعضاً بشدت برای سلامت جامعه مضر هستند، مانند روغن پالم که مصرف صنعتی دارد و نه خوراکی، تبدیل شده است و لازم است خانواده‌ها هر چه سریعتر روغن‌های صنعتی نباتی اعم از روغن مایع، روغن مخصوص سرخ‌کردنی و روغن نباتی جامد را با روغن‌های اورگانیک گیاهی و حیوانی فوق‌الذکر جایگزین نمایند

ماده‌ی غذایی دیگر که مورد استفاده عموم است گوشت است که باز متأسفانه بر خلاف روایات، به‌جای مصرف گوشت گوسفند و شتر و پرندگان کوچک خشکی (بجز مرغ)، به سمت مصرف، گوشت گاو، ماهی‌های پرورشی فراوان و مصرف مرغ صنعتی منحرف شده است و لازم است سریعاً نسبت به جایگزینی این ماده‌ی غذایی در طبخ غذاها اقدام شود تا جلوی بروز بیماری‌های خطرناکی مثل سرطان و بیماری‌های خود ایمنی گرفته شود

مواد بعدی در طبخ غذا با مثلث سلامت، افزودنی‌ها و طعم‌دهنده‌ها هستند که متأسفانه به‌جای نمک طبیعی، زعفران، هل، دارچین، فلفل سیاه، زردچوبه و رب انار امروزه متأسفانه، نمک تصفیه‌شده، رب گوجه و گوجه‌فرنگی و رنگ‌های شیمیایی جایگزین شده‌اند که موجب بیماری‌های مهلک هستند و لازم است سریعاً مواد اورگانیک در طبخ غذاها جایگزین مواد صنعتی شوند

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناسی سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی- ایرانی

امام رضا

سلامت از دیدگاه امام رضا علیه السلام

هوالشافی

سلامت از دیدگاه امام رضا علیه السلام

انسان همیشه به دنبال سلامت بوده، چرا که بدون سلامت بهره گیری از سایر مواهب الهی و حتی عبادت کردن بسیار مشکل می گردد. همانگونه که در سایر نیاز های بشری خداوند تبارک و تعالی دستورات حیات بخش خود را به بشر رسانیده است در خصوص سلامت و طب نیز از طریق کتب آسمانی و زبان مبارک معصومین علیهم السلام نسخه های بی بدیل سلامت به بشر ارزانی شده است

یکی از این نسخه های درمانی عمومی برای تمام نسل بشر رساله ی شریف ذهبیه است که با اسناد معتبر از زبان امام رضا علیه السلام پیام مهم رازهای سلامتی را به تمام بشریت هدیه فرموده اند

در این رساله شریف بصورت ابتکاری و بدون سابقه ی قبلی امام علیه  السلام بدن را به یک کشور یا مملکت تشبیه فرموده اند و معده و شکم را خزانه ی این مملکت قلمداد فرموده اند و جالب است که همه ما امروزه می دانیم که انرژی مورد نیاز برای فعالیت سلولهای بدن ما توسط غذایی است که خورده می شود و لذا خزانه ی انرژی بدن ما نزد معده است که غذای خورده شده را نهایتاً به سوخت آماده و قابل مصرف برای سلولهای بدن تبدیل می کند، همان فرآیندی که ما به آن گوارش می گوییم

جالب است که امام رضا علیه السلام در حدود هزار و دویست سال قبل به این نکته مهم علمی اشاره فرموده اند که علم امروز تازه به آن رسیده است و آن اینکه: همانا صلاح بدن و قوام آن به غذا و آشامیدنی است و فساد آن نیز به این دو است، پس اگر این دو را اصلاح کنی بدن اصلاح و اگر این دو را فاسد کنی بدن فاسد می گردد

لذا اصل مهم در پیشگیری بیماری ها، داشتن تدبیر در غذاها و نوشیدنی ها است

امام رضا علیه السلام وجود اخلاط چهارگانه شامل صفرا، دم، بلغم و سودا را تایید فرموده اند و این موضوع می تواند اشاره به نظریه وحیانی بودن اصل علم طب باشد و این نظریه را که اطباء بزرگ مستقیم یا غیرمستقیم از شاگردان انبیاء بوده اند، تقویت می نماید

:رژیم غذایی مناسب از نظر رساله ذهبیه

عدم پرخوری و سعی در میانه روی در خوردن، یعنی نه آنقدر بخوریم که دچار بیماری پرخوری شویم و نه آنقدر کم بخوریم که نای حرکت نداشته باشیم

امام رضا علیه السلام می فرمایند: کسی که زیاد غذا بخورد از آن غذا تغذیه نمی شود و کسی که به اندازه غذا بخورد از آن غذا نفع می برد

جالب است که از لحاظ علم امروز هم زیاد خوردن غذاها موجب فشار بیش از حد روی سامانه های سلولی شده و می تواند باعث بروز انواع بیماری ها گردد

در معارف ما تأکید شده است که قبل از اینکه کاملاً سیر شویم دست از غذا خوردن بکشیم و همچنین بدترین چیزها نزد خداوند تعالی شکم پر  قلمداد شده است

عدم تغییر ناگهانی در عادات غلط غذایی و برعکس تغییر تدریجی آنها

ترک غذاهایی که عملاً با خوردن آنها بدن بجای احساس نشاط، احساس کسالت یا ناراحتی می کند

:توصیه های امام رضا علیه السلام برای تغذیه بر اساس ماه ها

در طب سنتی توصیه غذاها بر اساس فصول است در حالیکه بطور استثنایی توصیه های تغذیه ای امام رضا علیه السلام بر اساس ماه ها می باشد که بسیار دقیقتر است

* این توصیه ها برای افراد سالم است که باعث می شود بیمار نشوند

توصیه های فروردین ماه: (ماه آذار رومی)

            مصرف غذاهای لطیف مثل روغن حیوانی، آبگوشت، عسل، آش ها، تخم مرغ عسلی

             مصرف گوشت های لطیف مثل گوشت گوسفند، گوشت پرندگان (احتمالا بجز مرغ)

            شراب حلال امام رضا علیه السلام (دستور ساخت دارد که بعداً در وب سایت می گذاریم)

:پرهیز های فروردین ماه

             پیاز

            سیر

             ترشیجات

توصیه های اردیبهشت ماه: (ماه نیسان رومی)

            غذاهای بریان (سرخ شده و کبابی)

            غذاهایی که با سرکه به عمل آمده اند

             گوشت شکار

:پرهیز های اردیبهشت ماه

            آشامیدن آب بصورت ناشتا

توصیه های خرداد ماه: (ماه ایاز رومی)

            احتمالاً همان توصیه های اردیبهشت ماه است

:پرهیز های خرداد ماه

             مصرف غذاهای شور

            مصرف گوشت های غلیظ مثل کلیه حیوانات، گوشت گاو

            شیر

توصیه های تیر ماه: (ماه حزیران رومی)

             مصرف کاسنی، خرفه، خیار، خیار چنبر، شیرخشت

            مصرف میوه های آبدار، غذاهای ترش، شیر

             مصرف گوشت بزغاله، گوشت ماهی تازه، گوشت تیهو، دراج (و احتمالاً گوشت خروس)

:پرهیز های تیر ماه

            – ذکری نفرموده اند

توصیه های مرداد ماه: (ماه تموز رومی)

            مصرف مقداری آب سرد ناشتا

             مصرف غذاهای با طبع خنک و تر

            مصرف کاهو، خیار، خیار چنبر، کاسنی، خرفه، شیر خشت، میوه های آبدار مثل خربزه و هندوانه

             مصرف گوشت بزغاله، ماهی تازه، احتمالاً خروس، تیهو، دراج

             مصرف لبنیات (با مصلح)

           مصرف غذاهای سریع الهضم

:پرهیز های مرداد ماه

            – ذکری نفرموده اند

توصیه های شهریور ماه: (ماه آب رومی)

            مصرف خوراکی های با طبع خنک و تر مثل مرداد ماه

:پرهیز های شهریور ماه

            – ذکری نفرموده اند

توصیه های مهر ماه: (ماه ایلول رومی)

            شیرینی ها، انواع گوشت های معتدل مثل بزغاله و بره گوسفند یکساله

:پرهیز های مهر ماه

            گوشت گاو

             زیاد خوردن غذاهای بریان شده

             خربزه، خیار و احتمالاً میوه های با طبع سرد

توصیه های آبان ماه: (ماه تشرین اول رومی)

             گوشت های چربی دار

 انار ملس

 خوردن میوه بعد از غذا

 خوردن گوشتها با ادویه جات

:پرهیز های آبان ماه

            کم کردن نوشیدن آب

توصیه های آذر ماه: (ماه تشرین آخر رومی)

           مثل توصیه های آبان ماه

             نوشیدن یک جرعه آب داغ هر روز صبح

:پرهیز های آذر ماه

            نوشیدن آب سرد در شب

            خوردن کرفس، نعناع و تره تیزک

توصیه های دی ماه: (ماه کانون اول رومی)

             مثل توصیه های آذر ماه

             مصرف غذاهای با طبع گرم مثل عسل، خرما، گوشت گوسفند

:پرهیز های دی ماه

            مصرف خوراکی های با طبع سرد

توصیه های بهمن ماه: (ماه کانون آخر رومی)

             نوشیدن آب داغ ناشتا

             مصرف شورباهای با طبع گرم مثل کرفس، تره تیزک و تره

:پرهیز های بهمن ماه

             ماهی تازه

             شیر

             تراشیدن سر

توصیه های اسفند ماه: (ماه شباط رومی)

            سیر

 گوشت پرندگان

 احتمالاً میوه های خشک و گرم

:پرهیز های اسفند ماه

            – ذکری نفرموده اند

:نحوه ی تناول غذا

– اول غذاهای سبک و لطیف سپس غذاهای سنگین میل شود

– سه وعده غذا در دو روز تقسیم می شود مثلا: روز اول فقط صبحانه و شام میل می شود و روز دوم فقط ناهار میل می شود. (بخصوص برای کسانی که بدنبال کاهش وزن هستند)

– نه تنها زیاده روی در مصرف غذا عامل بیماری است بلکه زیاد خوردن آب نیز بیماری زا می باشد

:آثار بد نوشیدن آب به همراه خوردن غذا

افزایش رطوبت بدن

ضعف و آسیب معده

عدم جذب قوت غذا

جلوگیری از هضم غذا و تبدیل آن به ماده خام

:توصیه های مخصوص شام

شام سبک باشد

عادت به بیدار ماندن دو ساعت از اول شب تا غذای خورده شده هنگام خواب هضم شده باشد

قبل از خواب با اجابت مزاج باید روده ها تخلیه شوند ولی نباید طولانی مدت در دستشویی نشست

برای گوارش هنگام خواب ابتدا باید به پهلوی راست و سپس به پهلوی چپ برگردد تا به خواب رود

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناسی سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی- ایرانی

شربت های محلی

شربت های محلی جایگزین مناسبی برای آب سرد

هوالشافی

شربت های محلی

 

شربت های محلی جایگزین مناسبی برای آب سرد

دکتر حسن اکبری متخصص آسیب شناسی و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در گفت و گو با سینانیوز درباره تاثیر خوردن آب سرد بر سلول‌های بدن گفت: «آب سرد به علت دارا بودن طبع سرد و تر روی NADH سلولی اثر منفی دارد و عبور الکترون برای متابولیسم مواد غذایی را کم می‌کند. خوردن آب سرد موجب کاهش ای تی پی سلولی در بدن می‌شود که در نهایت میتواند موجب اختلال عملکرد بسیاری از سلول ها شده و باعث بروز بیماری می‌گردد.»

وی ادامه داد: « اطباء طب اسلامی توصیه می‌کنند جایگزین مناسب برای آب سرد می‌تواند، آب جوشیده ولرم شده، آب جوش با خرما و شربت عسل برای مصرف در افراد غیر دیابتی‌ باشد. همچنین شربت سرکه انگبین بدون رازیانه برای آقایان و با رازیانه برای بانوان توصیه می‌شود.»

دکتر اکبری طریقه مصرف آن برای آقایان را یک استکان عسل با یک چهارم استکان سرکه محلی انگور و یک استکان گلاب و یک استکان عرق کاسنی و یک استکان عرق یونجه و آب جوشیده ولرم شده به میزان کافی به اندازه‌ای که یک شربت معمولی شیرین شود بیان کرد

وی طریقه مصرف این شربت را همچنین برای بانوان به صورت یک استکان عسل همراه با یک چهارم استکان سرکه محلی انگور و یک استکان گلاب به اضافه یک استکان عرق کاسنی و یک استکان عرق رازیانه و آب جوشیده ولرم شده به میزان کافی به اندازه ای که یک شربت معمولی شیرین شود را توصیه کرد

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی شربت‌های محلی را جایگزین مناسبی برای مصرف آب سرد دانست و ادامه داد: «شربت زعفران با سکنجبین، شربت بیدمشک با سکنجبین، شربت بهار نارنج با سکنجبین، شربت نعناع با سکنجبین، شربت عرق یونجه با سکنجبین می‌تواند به عنوان بهترین جایگزین در سبد خانوار قرار گیرد.»

دکتر حسن اکبری در پایان خاطر نشان کرد: «تمامی این شربت‌ها خنک و نه سرد خورده شود. همچنین دیابتی‌ها در خوردن آن باید احتیاط کنند با این علم که میزان عسل و مواد شیرین دیگر برای آنان یک چهارم غیر دیابتی‌ها است.»

 

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناس سلولی

محقق و مدرس طب اسلامی – ایرانی

ضروریات شش گانه

ضروریات شش گانه سلامت در طب اسلامی-ایرانی

هوالشافی

ضروریات شش گانه سلامت درطب اسلامی- ایرانی 

قسمت اول: تنفس و هوا

پیامبر اکرم صل الله علیه و آله می فرمایند: العلم علمان علم البدان وعلم الادیان

یعنی علم دو تاست (علوم اصلی) علم بدن ها و علم دین ها، همه ما  می دانیم که عقل سالم در بدن سالم است و بدن سالم می تواند مرکب مناسب روح برای تکامل در عالم مادی باشد پس باید بدانیم که ضروریات سلامت چه تعدادی است و آن ضروریات شامل چه مواردی هستند:

هوا*

 خوراکی ها و آشامیدنی ها*

 حرکت و سکون*

نگهداشت و برونداد*

 احساسات و رفتار و معنویات*

 خواب و بیداری*

هوا: هوا ماده ای است که در جو زمین است، شامل چند گاز است که عمدۀ آن اکسیژن، نیتروژن و دی اکسید کربن است و از همه مهمتر اکسیژن است که در سوخت و ساز سلولی نقش دارد و در فرمول های تولید انرژی از مواد غذایی، این ترکیب اکسیژن با مواد غذایی است که برای سلولهای ما بوسیلۀ سوختن و احتراق، انرژی فراهم می کند و این دقیقاً مانند سوختن بنزین در یک موتور است که چیزی نیست بجز ترکیب بنزین با اکسیژن.

در اینجا لازم است برای بهتر سوختن، ترکیب و درصد درستی از میزان هوا و اکسیژن فراهم باشد که باز در موتورها و سلول این اصل مشترکاً صادق است این ترکیب صحیح در موتورها توسط کاربراتور یا انژکتور آماده می شود و در بدن ما توسط شش ها یا ریه ها تنظیم می گردد، حال اگر فرد دچار بیماری ریوی باشد و یا در محیطی تنفس کند که میزان اکسیژن بیش از حد پائین یا بالا باشد و یا هوا آلوده به مواد سمی باشد، فرایند سوخت و ساز سلولی مختل می شود و تمام سلولهای بدن دچار اختلال عملکردی می شوند البته این اختلالات بر حسب نوع سلول حساسیت آن به کمبود یا نقص در اکسیژن رسانی و کاری که سلول مورد نظر انجام می دهد فرق می کند و علایم متفاوتی ظاهر می شود، بطور مثال سر درد در شدت آلودگی هوا، ناشی از اختلال عملکرد سلولهای مغزی در اثر نرسیدن اکسیژن کافی به این سلولها می باشد که با قرار گیری در هوای تازۀ مناسب بتدریج عامل سر درد که رفع شد، خود بیماری هم درمان می شود و نیازی به مصرف مسکن های گیاهی یا شیمیایی وجود ندارد.

چون تمام اعمال سلولی وابسته به انرژی است و این انرژی از سوختن مواد غذایی تأمین می شود بنابراین ضرورت اول یعنی هوا ضامن سلامت درست عمل کردن تمام فرایندهای کل سلولهای بدن خواهد بود.

:مشخصات هوا از نظر کتب طب اسلامی- ایرانی

دارای حرارت معتدل باشد یعنی نه خیلی گرم نه خیلی سرد باشد

 صاف باشد و عاری از هر گونه آلودگی باشد

بطور خلاصه تنفس آن آرام بخش باشد و موجب راحتی بدن باشد و باعث تنگی نفس نشود

قسمت دوم: خوراکی ها و آشامیدنی ها

:پیامبر اعظم صل الله علیه و آله می فرمایند

المعدة بیتُ کل داءِ و الهمیة رأسُ کل دواءِ

(معده خانه تمام بیماریها و پرهیز سر آمد تمام داروهاست)

سلولهای بدن ما برای تامین انرژی خود نیاز به مصرف خوراکی ها و آشامیدن آشامیدنی ها دارند منتها باید ببینیم آیا تمام خوراکی ها و آشامیدنی ها برای سلولها یکسان هستند و یا تفاوت دارند

بطور مثال: برای یک موتور بنزینی آیا فرق نمی کند که شما داخل آن بنزین بریزید یا گازوئیل و یا نفت؟ و آیا فرق نمی کند که بنزین خالص بریزید و یا مخلوط بنزین، گازوئیل و نفت را با هم و آیا اینها همه یک بازده در سوختن در موتور خواهند داشت؟ مسلماً جواب این سئوالات منفی است، در مورد سلولها هم دقیقاً همین مطالب صادق است یعنی بعضی غذاها برای سلولهای ما حالت بنزین را دارند و با کمترین مصرف انرژی در سلولها برای سوختن، انرژی فراوانی آزاد می کنند و بالعکس بعضی ها مثل گازوئیل و نفت هستند و برای تبدیل شدن به انرژی، انرژی زیادی باید هزینه شود، که همین صرف انرژی فراوان، برای فعل و انفعالات این نوع غذاها موجب به هم خوردن تعادل انرژی سلولی در طی سالیان شده و باعث نقص عملکرد سلولها و سامانه های پیچیدۀ بدن مانند سیستم ایمنی می گردد و اختلال عملکرد سیستم ایمنی که نگهبان بزرگ بدن محسوب می شود می تواند ابتلاءِ به بیماریهای مهلک مثل سرطان و بیماریهای خود ایمنی مانند ام اس و روماتیسم ها گردد

آشامیدنی ها هم به همین ترتیب بسیار مهم هستند، مصرف آب سرد شامل: آب شیر، آب یخ، آب معدنی، آب اب سرد کن ها و امثالهم به میزان زیاد و بدون مصلح می تواند موجب کاهش عملکرد مولکول NADH سلولی و کاهش انتقال الکترون برای سوختن مواد غذایی و تولید انرژی کم گردند و در نتیجه باعث بروز اختلال عملکرد سلولی در سراسر بدن بخصوص اختلال عملکرد سلولهای ایمنی بدن گردند و اختلال کار این سامانه بسیار مهم زمینۀ بروز بیماریهای خطرناک را فراهم آورد بنابراین در مورد خوراکی ها توصیه ما رعایت کامل و صد در صدی مثلث سلامت است و در مورد آب و آشامیدنی ها توصیه ما مصرف آب جوش و خرما یا آب ولرم و یا شربت عسل خنک به جای آب سرد می باشد

قسمت سوم: حرکت و سکون

یکی از خصوصیات بدن انسان این است که نباید هیچ قسمت از بدن او به مدت طولانی بی حرکت بماند و لازمه درست کار کردن سلولهای هر عضو، کار و حرکت صحیح آن عضو است. البته حرکت و کار هر عضو بنا به وظیفه آن عضو تعریف می شود بطور مثال: ورزش عضلات با ورزش بافت مغز متفاوت است در اولی؛ ورزش، حرکات بدنی است و در دومی؛ تفکر و حل مسائل ریاضی، ورزش محسوب می گردد.

حرکت و سکون منطقی و صحیح برای سلامت امری ضروری هستند، ولی فشار بیش از حد و خارج از حد توان هر عضو، می تواند موجب آسیب های جدی شود. بنابراین ورزش در حدی که موجب تعریق بدن شده و حرکت خون را به اعضا زیادتر از حد معمولی نماید بسیار مفید است و بر عکس ورزش های بسیار سنگین و طاقت فرسا که در آن حرکات مفاصل بدون نیروی مقابل و کنترل متقابل باشد می تواند زیان بخش باشد. ورزش باید متناسب با سن، جنس، طبع و شرایط محیطی مثل فصل، رطوبت و شرایط جسمی فرد باشد بطور مثال: ورزشی که برای یک جوان زیر سی سال شاید سبک محسوب شود ممکن است برای یک فرد چهل و پنج سال سنگین حساب گردد

کودکان نیاز دایمی به حرکت و جنب و جوش دارند و نباید آنها را از بالا و پائین پریدن و دویدن منع کرد و لازم است حتماً بازی های آنها همراه با حرکات بدنی باشد به همین دلیل بازی های رایانه ای که مدت ها کودک را در یک حالت ساکن می کند، خطرناک بوده و شدیداً موجبات کوتاهی عمر، افسردگی و بیماریهای خطرناک را فراهم می آورند. خانمها کمتر از آقایان نیاز به ورزش های بدنی دارند و اغلب شنا، پیاده روی و نرمش برای آنها کفایت می کند همچنین اغلب آقایان بالای چهل سال نیز همینطور هستند و نباید ورزش های بسیار سنگین انجام دهند

ورزش کردن در حالت بیماری (مرحله حاد بیماریها) خطاست و موجب آسیبهای جدی به سلولها می شود و کسی که در مرحله حاد بیماری است باید استراحت را بیشتر کند تا به تدریج سلولها به وضعیت عادی باز گردند

بهترین ورزش سلولهای مغزی فکر کردن و حل مسایل و معماها می باشد و بازی های فکری می تواند در ورزیده شدن سلولهای مغزی کمک نماید البته این بازی های فکری می تواند بسیار ساده و خانوادگی برگزار شود مثل: بازی اسم- فامیل و یا بیست سوالی و مانند آن که وسیله خاصی نمی خواهد و فرد را هم بمدت طولانی از زندگی عادی و اطراف منصرف نمی کند به نظر بنده یکی از عیوب شطرنج همین است که فرد را مثل بازی های رایانه ای بمدت طولانی از زندگی عادی خارج می کند و بعضاً بصورت یک بیماری در خانواده باعث بی تفاوتی نسبت به سایر اعضاء خانواده می شود. به هر حال در هر سنی که هستیم باید یک ورزش متناسب با شرایط را برای خودمان انتخاب و انجام دهیم تا سلولهای سالمی در کنار تغذیه سالم داشته باشیم

قسمت چهارم :برونداد و نگهداشت (استفراغ و احتباس)

در هر سلول بدن ما به علت فرایند سوخت و ساز، مواد زائد و سمی، تجمع می یابد و لذا سلول باید از شرّ این مواد سمی هر چه زودتر خلاص شود و گرنه طولی نمی کشد که سلول در اثر همین سموم که در نتیجه متابولیسم مواد غذایی برای تولید انرژی در آن ایجاد شده است، خواهد مرد! و به همین ترتیب باید برای ادامۀ حیات خود و تأمین انرژی، مجدداً مواد غذایی لازم را جذب کند این دو پدیده در اصطلاح استفراغ (به معنی فراغت از مواد مضر) و احتباس (به معنی نگهداشتن مواد مفید) و یا برونداد و نگهداشت می نامند

در کل بدن هم روال همین است و دستگاههایی مثل گوارش، تنفس و ادراری این کار را مرتباً و در طول شبانه روز بدون اینکه ما خبر داشته باشیم برای ما انجام می دهند یعنی دستگاه گوارش غذاهای مورد نیاز سلولها را نگهداری می کند و سرانجام به سلول ها می رساند و مواد زائد و سمی را در نهایت از طریق رودۀ بزرگ از بدن دفع می کند، حال تصور کنید فردی در اثر یبوست نتواند از شرّ این مواد سمی خلاص شود چنین انسانی قطعاً نمی تواند انسان سالمی باشد بنابراین است که گفته می شود یبوست مادر تمام بیماری هاست

و یا ریه های ما در هر لحظه گاز اکسیژن را وارد بدن می کند و در اختیار خون قرار می دهد و گاز دی اکسید کربن را که حاصل سوخت و ساز سلولی است را از بدن خارج می کند حال در نظر بگیرید که به هر علت ورد اکسیژن به بدن و رسیدنش به سلولها مختل شود و یا خروج دی اکسید کربن از بدن و سلولها انجام نگیرد، نهایتاً در سه دقیقه خواهیم مرد

از طرف دیگر برخی از محصولات متابولیسم یا سوخت و ساز مواد غذایی مثل اوره و سایر مواد سمی لازم است از طریق ادرار، از کلیه ها در بدن دفع شود، بنابراین کار نکردن کامل کلیه ها هم مساوی مرگ است و همین اعضای مهم، قبل از دفع ادرار تمام مواد مورد نیاز سلولها را از ادرار برداشت نموده و برای مصرف مجدد در سلولها وارد خون می نماید

پس نتیجه می گیریم آنچه برای بدن مفید است باید جزء تغذیه ما باشد و از آنچه برای سلولهای بدن ما خاصیت سمی دارند مانند: مشروبات الکلی و غذاهای حرام و پرخوری و در حد امکان پرهیز از غذاهای مکروه و یبوست را حتماً درمان کنیم و از حبس ادرار خود داری نمائیم و از هوای پاکیزه تنفس نمائیم تا سالم باشیم

 

قسمت پنجم: احساسات (اعراض نفسانی)

آنچه مشخص است، حالات روحی و نفسانی یا احساسات تأثیر بسیاری در بدن انسان و وضعیت جسمی او دارند البته امروزه متأسفانه هر بیماری را که نمی توانیم تشخیص بدهیم یا بدرستی ارزیابی نمائیم می گوئیم این بیماری از استرس (فشار روحی) است، ولی اگر از استفاده های بی رویه بعضی همکاران از کلمۀ استرس که بگذریم واقعاً حالات روحی و اعراض نفسانی از علل مهم تأثیر گذار روی جسم انسان هستند گرچه به اعتقاد بنده اگر تغذیه سلولی مناسب و متعادل باشد مسلماً تحمل فرد در برابر استرس ها که به نحوی برای پختگی، تعالی و تکامل انسان لازم هستند، بهتر خواهد بود و بقول معروف با هر بادی به لرزه در نمی آیند

حالات روحی مثل عصبانیت، اندوه، شرم و وحشت می تواند در جسم انسان ایجاد تغییرات مهمی داشته باشد مثلاً میزان ترشح هورمون های مختلف را تغییر دهد، متابولیسم سلولی را بیشتر یا کمتر از حالت طبیعی نماید، روی گردش خون، تعداد و عمق تنفس تأثیر بگذارد و ترشح اسید معده را بیشتر نماید

مهمترین مسئله که می تواند استرس ها و احساسات و اعراض نفسانی را در جهت مثبت برای انسان بکار بگیرد همانا ایمان به خدای یگانه، حکیم، مهربان، قادر، جبران کنندۀ عادل، تعالی بخش، عالم، شنوا و اجابت کنندۀ دعاهاست که هر لحظه از تمام امورات خرد و کلان تمام این عالم آگاه است و تدبیر می کند و پشتیبان و یاور بندگان خود است و تمام مشکلات را در جهت شکوفا شدن استعدادهای نهفته و رشد و تعالی و تکامل بندگان در برابرشان قرار می دهد، با چنین دید و جهان بینی است که حضرت زینب سلام الله علیها در سخت ترین فشارها و استرس های بوجود آمده که می تواند هر قهرمانی را خرد کند با آرامش تمام می فرمایند: “من بجز زیبایی چیزی ندیدم

 بنابراین یکی از ارکان طب که همان معنویت و اعتقاد و ایمان به خداوند تبارک و تعالی است در این جا می تواند به بیمار یاری نماید تا از این تهدیدها، فرصت های بسیار زیبا خلق نماید و به زندگی خود ادامه دهد و در پرورش خود و جامعه خود بیشتر بکوشد، نه مثل بعضی جوامع که افراد در کمترین استرس ها و فشارها دست به خودکشی می زنند و به خود و جامعه آسیب می رسانند و نه تنها مشکلی را حل نمی کنند، بلکه موجب هدر رفتن بزرگترین سرمایه های جامعه بشری که همان انسان است می شوند. انسان بی خدا مبداء و مقصد زندگی را فنا و نابود می بیند و در حال حاضر هم که زنده است خود را بی پناه و رها شده و بی هدف و پوچ می بیند و خود را اسیر تمام فعل و انفعالات بی هوش و بی جان و اتفاقی اشیاء و مواد می بیند و این در واقع عین اسارت است و آنهایی که ایمان و دین داری را اسارت می پندارند باید بدانند که اتفاقاً فرد مؤمن که اعتقاد دارد به اینکه خداوند تبارک و تعالی است که به انسان آزادی عمل داده است و در برابر تمام اعمال و رفتار خیر به او در دنیا و آخرت پاداش می دهد، آزاد است و زندگی پر معنا و سودمندی دارد و از لحاظ روحی در سلامت بسر می برد و به تبع آن، می تواند جسمی سالم در سایه آرامش روحی داشته باشد

 

قسمت ششم: خواب و بیداری

خواب چیست؟ وقتی سلولهای بدن به مدت طولانی در حال فعالیت هستند به تدریج انرژی خود را برای سوخت و ساز مداوم، وارد کردن مواد غذایی، مایعات و گازهای مورد لزوم سلول و خارج کردن ضایعات و متابولیت ها از دست می دهند و سلولها دچار یک نوع اختلال در عملکرد می شوند که این حالت با احساس سنگینی، خستگی و کاهش قوای بدن مشخص می شود که در این وضعیت با استراحت جسم و کل سلولهای بدن و خروج موقتی سلولهای مغزی از هوشیاری، حالت خواب پدید می آید که می تواند تمام به هم ریختگی تعادل هورمونی، آنزیمی و شیمیایی سلولها را با مکانیسم های جبرانی خودکار مجدداً به آنها باز گرداند و انسان دوباره می تواند با توان قبلی به کار و تلاش خود ادامه دهد، البته طب قدیم با تعابیر زیبایی ماهیت خواب را تصاعد رطوبتی از سوی جسم به سمت مغز که میان جسم و دماغ حایل می شود، بیان می کند که قوت نفس را از کار کردن می اندازد که این رطوبت مانند ابری است که از تابش خورشید جلوگیری می کند و با به خواب رفتن فرد به تدریج این ابرها کنار می روند و نفس مجدداً قوا و تسلط خود را بر بدن باز می یابد و آمادۀ فعالیت طبیعی خود می شود.

چقدر خواب کافی است؟ البته برای مزاج های مختلف میزان خواب متفاوت است و همچنین بستگی به سن افراد نیز دارد بطور مثال افراد بلغمی به علت رطوبت بدن خواب بیشتر و طولانی تری دارند در حالیکه افراد صفراوی خواب کمتر و کوتاه تری خواهند داشت و هر چه تغذیه به سمت سردی ها و تری ها برود خواب بیشتر خواهد شد، مانند خوردن دوغ و ماست و ترشی ها و آب سرد که خواب آور هستند. خواب در بچه ها که بیشتر بدنشان را آب تشکیل می دهد بیشتر است و افراد بالغ کمتر نیاز به خواب خواهند داشت. خود خواب می تواند محرک خواب بعدی باشد لذا باید سعی شود خواب ها کوتاه و منقطع باشد و از خواب های خیلی طولانی و مداوم باید پرهیز کرد که عمر را کوتاه می نماید و باید تغذیه متعادل باشد تا بدن کمتر دچار تخلیه انرژی و نیاز به خواب پیدا نماید که این مسئله در جلوگیری از تصادفات رانندگی که عامل بسیاری از مرگ و میرهاست می تواند مؤثر باشد در واقع برای اینکه کمتر نیاز به خواب پیدا کنیم بهتر است مثلث سلامت را کاملاً رعایت کنیم و از پر خوری پرهیز نمائیم، معمولاً در یک فرد بالغ متعادل، حدود پنج تا شش ساعت خواب کافی است به شرطی که مثلث سلامت صد درصد رعایت شود و پر خوری هم نشود

بهتر است خواب به دو قسمت خواب شب و خواب اطراف ظهر (خواب قیلوله) تقسیم شود در این صورت فرد می تواند در صبح و عصر فعالیت کاملاً طبیعی و بدون کسالت و خواب آلودگی داشته باشد. ضمناً خواب اطراف ظهر یا خواب قیلوله موجب تقویت حافظه می گردد

در روایتی از نبی اکرم صل الله علیه و آله است که فرمودند: خواب قیلوله را فراموش نکنید

دکتر حسن اکبری

متخصص و دانشیار آسیب شناسی سلولی

محقق طب اسلامی- ایرانی