• 02165453000



نسخه چاپي ارسال به دوست




سلامت از دیدگاه امام رضا علیه السلام

 

هوالشافی

انسان همیشه به دنبال سلامت بوده، چرا که بدون سلامت بهره گیری از سایر مواهب الهی و حتی عبادت کردن بسیار مشکل می‌گردد. همانگونه که در سایر نیازهای بشری خداوند تبارک و تعالی دستورات حیات بخش خود را به بشر رسانیده است در خصوص سلامت و طب نیز از طریق کتب آسمانی و زبان مبارک معصومین علیهم السلام نسخه‌های بی بدیل سلامت به بشر ارزانی شده است.

یکی از این نسخه‌های درمانی عمومی برای تمام نسل بشر رساله‌ی شریف ذهبیه است که با اسناد معتبر از زبان امام رضا علیه السلام پیام مهم رازهای سلامتی را به تمام بشریت هدیه فرموده‌اند.

در این رساله شریف بصورت ابتکاری و بدون سابقه‌ی قبلی امام علیه السلام بدن را به یک کشور یا مملکت تشبیه فرموده‌اند و معده و شکم را خزانه‌ی این مملکت قلمداد فرموده‌اند و جالب است که همه ما امروزه می دانیم که انرژی مورد نیاز برای فعالیت سلولهای بدن ما توسط غذایی است که خورده می‌شود و لذا خزانه‌ی انرژی بدن ما نزد معده است که غذای خورده شده را نهایتاً به سوخت آماده و قابل مصرف برای سلولهای بدن تبدیل می‌کند، همان فرآیندی که ما به آن گوارش می گوییم.

جالب است که امام رضا علیه السلام در حدود هزار و دویست سال قبل به این نکته مهم علمی اشاره فرموده‌اند که علم امروز تازه به آن رسیده است و آن اینکه: همانا صلاح بدن و قوام آن به غذا و آشامیدنی است و فساد آن نیز به این دو است، پس اگر این دو را اصلاح کنی بدن اصلاح و اگر این دو را فاسد کنی بدن فاسد می‌گردد.

لذا اصل مهم در پیشگیری بیماری‌ها، داشتن تدبیر در غذاها و نوشیدنی‌ها است.

امام رضا علیه السلام وجود اخلاط چهارگانه شامل صفرا، دم، بلغم و سودا را تأیید فرموده‌اند و این موضوع می‌تواند اشاره به نظریه وحیانی بودن اصل علم طب باشد و این نظریه را که اطباء بزرگ مستقیم یا غیرمستقیم از شاگردان انبیاء بوده‌اند، تقویت می‌نماید.

رژیم غذایی مناسب از نظر رساله ذهبیه:

1. عدم پرخوری و سعی در میانه روی در خوردن، یعنی نه آنقدر بخوریم که دچار بیماری پرخوری شویم و نه آنقدر کم بخوریم که نای حرکت نداشته باشیم.

امام رضا علیه السلام می‌فرمایند: کسی که زیاد غذا بخورد از آن غذا تغذیه نمی‌شود و کسی که به اندازه غذا بخورد از آن غذا نفع می‌برد.

جالب است که از لحاظ علم امروز هم زیاد خوردن غذاها موجب فشار بیش از حد روی سامانه‌های سلولی شده و می‌تواند باعث بروز انواع بیماری‌ها گردد.

در معارف ما تأکید شده است که قبل از اینکه کاملاً سیر شویم دست از غذا خوردن بکشیم و همچنین بدترین چیزها نزد خداوند تعالی شکم پر قلمداد شده است.

2. عدم تغییر ناگهانی در عادات غلط غذایی و برعکس تغییر تدریجی آنها.

3. ترک غذاهایی که عملاً با خوردن آنها بدن بجای احساس نشاط، احساس کسالت یا ناراحتی می‌کند.

توصیه‌های امام رضا علیه السلام برای تغذیه بر اساس ماه‌ها:

در طب سنتی توصیه غذاها بر اساس فصول است در حالیکه بطور استثنایی توصیه‌های تغذیه‌ای امام رضا علیه السلام بر اساس ماه‌ها می‌باشد که بسیار دقیقتر است.

* این توصیه‌ها برای افراد سالم است که باعث می‌شود بیمار نشوند.

1. توصیه‌های فروردین ماه: (ماه آذار رومی)

          1- مصرف غذاهای لطیف مثل روغن حیوانی، آبگوشت، عسل، آش‌ها، تخم مرغ عسلی

          2- مصرف گوشت‌های لطیف مثل گوشت گوسفند، گوشت پرندگان (احتمالاً بجز مرغ)

          3- شراب حلال امام رضا علیه السلام (دستور ساخت دارد که بعداً در وب سایت می‌گذاریم)

2. پرهیزهای فروردین ماه:

          1- پیاز

          2- سیر

          3- ترشیجات

3. توصیه‌های اردیبهشت ماه: (ماه نیسان رومی)

          1- غذاهای بریان (سرخ شده و کبابی)

          2- غذاهایی که با سرکه به عمل آمده‌اند.

          3- گوشت شکار

4. پرهیزهای اردیبهشت ماه:

          آشامیدن آب بصورت ناشتا

5. توصیه‌های خرداد ماه: (ماه ایاز رومی)

          احتمالاً همان توصیه‌های اردیبهشت ماه است

6. پرهیزهای خرداد ماه:

          1- مصرف غذاهای شور

          2- مصرف گوشت‌های غلیظ مثل کلیه حیوانات، گوشت گاو

          3- شیر

7. توصیه‌های تیر ماه: (ماه حزیران رومی)

          1- مصرف کاسنی، خرفه، خیار، خیار چنبر، شیرخشت

          2- مصرف میوه‌های آبدار، غذاهای ترش، شیر

          3- مصرف گوشت بزغاله، گوشت ماهی تازه، گوشت تیهو، دراج (و احتمالاً گوشت خروس)

8. پرهیزهای تیر ماه:

          - ذکری نفرموده‌اند

9. توصیه‌های مرداد ماه: (ماه تموز رومی)

          1- مصرف مقداری آب سرد ناشتا

          2- مصرف غذاهای با طبع خنک و تر

          3- مصرف کاهو، خیار، خیار چنبر، کاسنی، خرفه، شیر خشت، میوه‌های آبدار مثل خربزه و هندوانه

          4- مصرف گوشت بزغاله، ماهی تازه، احتمالاً خروس، تیهو، دراج

          5- مصرف لبنیات (با مصلح)

          6- مصرف غذاهای سریع الهضم

10. پرهیزهای مرداد ماه:

          - ذکری نفرموده‌اند

11. توصیه‌های شهریور ماه: (ماه آب رومی)

          مصرف خوراکی‌های با طبع خنک و تر مثل مرداد ماه

12. پرهیزهای شهریور ماه:

          - ذکری نفرموده‌اند

13. توصیه‌های مهر ماه: (ماه ایلول رومی)

          شیرینی‌ها، انواع گوشت‌های معتدل مثل بزغاله و بره گوسفند یکساله

14. پرهیزهای مهر ماه:

          1- گوشت گاو

          2- زیاد خوردن غذاهای بریان شده

          3- خربزه، خیار و احتمالاً میوه‌های با طبع سرد

15. توصیه‌های آبان ماه: (ماه تشرین اول رومی)

          1- گوشت‌های چربی دار

2- انار ملس

3- خوردن میوه بعد از غذا

4- خوردن گوشتها با ادویه جات

16. پرهیزهای آبان ماه:

          کم کردن نوشیدن آب

17. توصیه‌های آذر ماه: (ماه تشرین آخر رومی)

          1- مثل توصیه‌های آبان ماه

          2- نوشیدن یک جرعه آب داغ هر روز صبح

18. پرهیزهای آذر ماه:

          1- نوشیدن آب سرد در شب

          2- خوردن کرفس، نعناع و تره تیزک

19. توصیه‌های دی ماه: (ماه کانون اول رومی)

          1- مثل توصیه‌های آذر ماه

          2- مصرف غذاهای با طبع گرم مثل عسل، خرما، گوشت گوسفند

20. پرهیزهای دی ماه:

          مصرف خوراکی‌های با طبع سرد

21. توصیه‌های بهمن ماه: (ماه کانون آخر رومی)

          1- نوشیدن آب داغ ناشتا

          2- مصرف شورباهای با طبع گرم مثل کرفس، تره تیزک و تره

22. پرهیزهای بهمن ماه:

          1- ماهی تازه

          2- شیر

          3- تراشیدن سر

23. توصیه‌های اسفند ماه: (ماه شباط رومی)

          1- سیر

2- گوشت پرندگان

3- احتمالاً میوه‌های خشک و گرم

24. پرهیزهای اسفند ماه:

          - ذکری نفرموده‌اند

نحوه‌ی تناول غذا:

- اول غذاهای سبک و لطیف سپس غذاهای سنگین میل شود.

- سه وعده غذا در دو روز تقسیم می‌شود مثلاً: روز اول فقط صبحانه و شام میل می‌شود و روز دوم فقط ناهار میل می‌شود. (بخصوص برای کسانی که بدنبال کاهش وزن هستند)

- نه تنها زیاده روی در مصرف غذا عامل بیماری است بلکه زیاد خوردن آب نیز بیماری زا می‌باشد.

آثار بد نوشیدن آب به همراه خوردن غذا:

1. افزایش رطوبت بدن

2. ضعف و آسیب معده

3. عدم جذب قوت غذا

4. جلوگیری از هضم غذا و تبدیل آن به ماده خام

توصیه‌های مخصوص شام:

1. شام سبک باشد.

2. عادت به بیدار ماندن دو ساعت از اول شب تا غذای خورده شده هنگام خواب هضم شده باشد.

3. قبل از خواب با اجابت مزاج باید روده‌ها تخلیه شوند ولی نباید طولانی مدت در دستشویی نشست.

4. برای گوارش هنگام خواب ابتدا باید به پهلوی راست و سپس به پهلوی چپ برگردد تا به خواب رود.

 

دکتر حسن اکبری

متخصص آسیب شناسی، دانشیار پاتولوژی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

محقق و مدرس طب اسلامی ایرانی

www.drakbary.com

 


لیست اخبار >>