• 88675600 (9821+)


نسخه چاپي ارسال به دوست




مبانی درمان از دیدگاه شیخ الرییس ابوعلی سینا

درمان سه وجه دارد: 1- بهداشت و تغذيه، 2- استعمال دارو، 3- ماساژ و مالش

اول: بهداشت و تغذيه

منظور ما از بهداشت، مراعات دستورهاي لازمي است كه براي حفظ بهبود تن بدان عادت کرده‌اند.

موضوع غذا نيز يكي از اين دستورهاي بهداشتي بحساب می‌آید. مراعات بهداشت از حيث كيفيت بايد با امور دارويي مناسب باشد.

ليكن غذا عموماً ًداراي ویژگی‌هایی است، مثلاً بايد اندازه را در غذا مراعات كرد، گاهي آنرا از بيمار بازگرفت، گاهي كم كرد، گاهي افزايش داد و گاهي به مقدار متناسب به بيمار داد.

وقتي پزشك می‌خواهد مزاج را سرگرم پختن و نُضج خلط‌ها نمايد، بيمار را از خوراك منع می‌کند.

اگر در بكار انداختن مزاج، جهت رسانيدن و پختن خلط‌ها نياز بدان باشد كه نيرو بر توانايي خود باقي باشد، غذا كمتر می‌شود ولي به كلّي ممنوع نمی‌گردد تا اين كه غذا نيرو را نگهدارد.

غرض از دادن غذاي كم به بيمار باقي نگهداشتن نيرو است و علّت كمتر كردن غذا اين است كه طبيعت تمام مجال خود را صرف هضم آن نكند كه در نتيجه به علّت گرفتاري زياد نتواند به پختن خلط‌ها بپردازد. در اين زمينه همواره بايد اهميت نيرو را در نظر داشت و تشخيص داد كه آيا نيرو بسيار ناتوان شده است و آيا بيماري بسيار شديد است؟

كاهش مقدار غذا دو نوع است: كاهش از حيث كمي و كاهش از لحاظ كيفي و تو می‌توانی كيفيت و كميت را گرد هم آوري و حالت سومي را به وجود آوري.

فرق بين تصرف در كيفيت و تصرف در كميت غذا چيست؟ ممكن است غذايي از لحاظ حجم زياد و از لحاظ تغذيه كم باشد، مانند سبزيجات و ميوه. كسي كه سبزي و ميوه زياد می‌خورد، حجم غذايش زياد است ولي مقدار تغذيه بخشي آن اندك، ممكن است غذايي كم حجم و بسيار مغذّي باشد مانند زرده تخم مرغ.

گاهي نیاز مي افتد كه كيفيت را كاهش و كميت را افزايش دهيم. مثلاً اگر ميل به غذا در بيمار زياد باشد و خلط‌های هنوز ناپخته در رگهاي وي ماندگار باشند، براي آرامش اشتهايش معده را از غذا پر می‌کنیم و در عين حال نمی‌گذاریم مواد زياد به درون رگها راه يابند تا فرصت براي پخته شدن مواد ماندگار در رگ وجود داشته باشد. اين كار ممكن است براي هدف‌های ديگري نيز مفيد واقع شود.

گاهي بايد كيفيت غذا تقويت شود و كميت آن كاهش يابد، مثلاً در موردي كه نيروي هضم در معده چنان ناتوان شده است كه ياراي هضم غذاي زياد ندارد و ما می‌خواهیم اين نيرو را تقويت كنيم تا بتواند وظيفه خود را ادا نمايد.

كاهش غذا و يا ممنوع كردن خوراك را غالباً ًوقتي توصيه می‌کنیم كه به درمان بیماری‌های سخت مشغول هستيم.

در بیماری‌های مزمن غذا را كاهش می‌دهیم ولي نه به آن اندازه كه در بیماری‌های سخت اعمال می‌کنیم، زيرا در حالت بیماری‌های مزمن نياز به ماندگاري نيرو بيشتر است و چون ميدانيم كه بحران دير رس و غايت آن دور است اگر نيرو را نگهداري نكنيم به مرحله بحران نمی‌رسد و پختنی‌های سر سخت و دير پز، پخته نمی‌شوند. بحران در بیماری‌های سخت زودرس است و اميدواريم كه نيرو تا آخر پايداري كند و از ميدان در نرود. اگر بيم از بين رفتن آن قبل از بپايان رساندن كار در بين بود، غذا را زياد كاهش نمی‌دهیم. هر قدر بيماري سخت به منشاء و عارضه نزديكتر باشد، غذا را قوی‌تر و نيرو بخش تر می‌گردانیم. هر قدر بيماري سخت رو به افزايش نهد و پيش برود و عوارض فزوني يابند، از خوراك مغذّي می‌کاهیم. همانطور كه انگيزه آنرا قبلاً ذكر كرديم، نيرو را در وقت كار و كوشش سبك بار می‌سازیم. دراواخر بيماري رژيم غذايي را بسيار لطيف می‌سازیم و هر قدر بيماري سخت‌تر و بحران نزديكتر باشد در لطافت دادن تغذيه كوشاتر می‌شویم.

درمورد " غذاييت " ماده خوراكي دو نكته ديگر نيز وجود دارد كه عبارتند از سرعت عبور و كندي آن.

گوشت بريان و سرخ كرده به كندي نفوذ می‌نمایند، غذاهايي وجود دارند كه خون رقيق و زود هضم به بدن می‌دهند، مانند ماده غذايي كه از انجير ايجاد می‌شود. اگر بخواهيم نيروي حياتي را از نابودي برهانيم و به وي نشاط دهيم و در مهلتي كه داريم نيروي موجود براي هضم كفايت نكند، آنگاه به غذاي تند رو و زود رس نياز داريم. اگر غذاي كند هضمي در درون بدن باشد نبايد غذاي زود هضم را بر آن دو غذا با هم در آميزند و نتيجه همان باشد كه قبلاً ذكر كرديم.

اگر بخواهيم كسي را نيرومند سازيم و به ورزش‌های سخت واداريم، بايدخوراك بسيار مغذّي و دير هضم به وي بخورانيم. كسي كه در منافذ ريز بدنش زود تراكم پيدا می‌کند بايد غذاهاي نامتراكم بخورد.

ادامه دارد ....

نظریه دکتر اکبری:

در طراحی مثلث سلامت سعی شده در مجموع و تا حد امکان نکات مهم تغذیه‌ای برای پیشگیری و درمان بیماریها در نظر گرفته شود بنابراین توصیه اکید می‌شود مثلث سلامت بطور کامل توسط همه رعایت شود.

 تنظیم و ویرایش: دکتر حسن اکبری


لیست اخبار >>